Од 14 септември камионџиите од Србија, Македонија, Босна и Херцеговина и Црна Гора најавуваат прекин на патниот товарен транспорт и блокада на граничните премини кон Европската Унија, поради нерешениот проблем со ограничувањето на престојот на професионалните возачи во Шенген-зоната. Превозниците велат дека досега не е најдено одржливо решение за строгото правило, поради што најавуваат дека од 14 септември ќе го запрат товарниот сообраќај кон ЕУ.
Во Србија е потврдена блокадата на граничните премини, а во акцијата треба да учествуваат и превозници од Македонија, Босна и Херцеговина и Црна Гора. Регионалните транспортни организации предупредуваат дека ваквата ситуација може сериозно да ги наруши синџирите на снабдување и прекуграничниот транспорт- пишува Блиц. Главниот проблем е познатото шенгенско правило „90 дена во 180 дена“.
Професионалните возачи од земјите кои не се членки на ЕУ, меѓу кои се и земјите од Западен Балкан, според актуелните правила можат да престојуваат во Шенген-зоната најмногу 90 дена во период од 180 дена. Превозниците сметаат дека примената на ова правило создава сериозен проблем бидејќи нивниот престој во ЕУ не е туристички, туку е поврзан со извршување на работни задачи и транспорт на стока. Поради тоа, тие бараат посебно решение за професионалните возачи, односно промена на режимот што би им овозможила непречено да ја вршат работата.
Претседателот на Здружението за меѓународен транспорт на Србија, Неѓо Мандиќ, вчера изјави дека блокадата не е нешто што превозниците го посакуваат. Според него, ситуацијата станала толку сериозна што компаниите веќе се соочуваат со недостиг на возачи кои можат да влезат и да работат во Шенген-зоната. Мандиќ тврди дека во минатото понекогаш се правеле исклучоци, но дека сега контролите се построги и возачите не се пропуштаат ниту кога имаат само еден ден прекорачување на дозволениот престој.
Практично остануваме без возачи и самите сме блокирани, бидејќи не можеме да работиме- изјави тој.
Тој признава дека со блокадата превозниците ќе си нанесат финансиска штета, но оценува дека без притисок проблемот нема да биде решен доволно брзо. Уште на 31 август транспортни здруженија од четирите земји организираа протести пред претставништвата на Европската Унија во Белград, Сараево, Подгорица и Скопје. Македонските превозници претходно предупредија дека доколку не биде најдено привремено решение, протестите може да се префрлат и на граничните премини од 14 септември. Доколку навистина дојде до целосен прекин на товарниот сообраќај, последиците нема да ги почувствуваат само транспортните компании.
Под удар може да се најдат и производителите, трговците и компаниите кои зависат од редовен увоз и извоз на стока. Подолги застои на границите можат да предизвикаат доцнење на испораките,
дополнителни трошоци за транспортните компании, проблеми во снабдувањето на компаниите, раст на трошоците за превоз и дополнителен притисок врз регионалните синџири на снабдување.
Организациите од транспортниот сектор предупредуваат дека проблемот не се однесува само на возачите, туку може да има пошироки последици за европските логистички текови. Превозниците бараат Европската Унија да најде посебен механизам за професионалните возачи, бидејќи сметаат дека тие не треба да се третираат на ист начин како туристите или другите патници кои престојуваат краткорочно.
Една од опциите за која се разговара е посебен режим за професионалните возачи, односно решение со кое нивниот работен престој би бил регулиран поинаку. Организациите од регионот веќе побараа возачите да бидат изземени од одредени ограничувања поврзани со системот за влез и излез во Шенген-зоната.
Во моментов најавата останува јасна: ако нема решение, од 14 септември започнува блокадата. За превозниците ова е последен обид да извршат притисок врз европските институции и да добијат решение за проблемот кој, како што тврдат, директно го загрозува нивното работење. За граѓаните и компаниите, пак, останува неизвесноста дали ќе дојде до нови долги колони на границите и застои во испораката на стока.
Доколку договор не биде постигнат до почетокот на протестот, 14 септември може да биде денот кога камионите од Западен Балкан масовно ќе застанат пред европските граници.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
