Белгија се соочува со сериозна политичка криза откако преговорите за националниот буџет пропаднаа. Премиерот Барт де Вевер му ја понуди оставката на својата влада на кралот Филип, кој сè уште не донел одлука дали да ја прифати. Доколку оставката биде прифатена, земјата би можела да се соочи со нови избори.
Белгискиот премиер Барт де Вевер се сретна со кралот Филип во понеделник наутро и ја понуди оставката на својата влада откако неколку часа преговори за буџетот меѓу коалициските партнери во текот на ноќта не донесоа договор, објави „Еуроњуз“.
Средбата во кралската палата траеше околу час и половина, а Де Вевер си замина по разговорот без да зборува со печатот.
Кралската палата објави дека кралот сè уште ја разгледува одлуката и ќе започне консултации со лидерите на партиите што ја сочинуваат владејачката коалиција од вторник.
Кралот Филип изрази жалење за неуспехот на разговорите, предупредувајќи дека Белгија не може да си дозволи долготрајна политичка криза.
Тој ги повика сите политички актери да „го стават заедничкиот интерес и подготвеноста за компромис на прво место“.
Де Вевер треба повторно да се сретне со кралот во петок, кога би можело да биде појасно дали владата ќе продолжи да работи или Белгија ќе се упати кон нови избори.
Белгија мора да заштеди 10 милијарди евра
Во срцето на политичката криза е обидот на владата да ги намали јавните трошоци и да ги усогласи државните финансии со европските фискални правила.
Белгија мора да најде начин да заштеди дури 10 милијарди евра, но коалициските партнери не можат да се договорат како да го распределат тој товар.
Минатата година, буџетскиот дефицит достигна пет проценти од бруто домашниот производ, додека европските правила предвидуваат референтна граница од три проценти.
Во исто време, јавниот долг на Белгија надминува 735 милијарди евра, или 110 проценти од БДП, што е значително над европската референтна вредност од 60 проценти.
Неуспехот на преговорите веќе има економски последици. Поради политичката неизвесност, приносите на белгиските државни обврзници се зголемија, што значи дека владата мора да се задолжува поскапо.
Белгискиот министер за надворешни работи Максим Прево призна дека разликите меѓу коалициските партнери се огромни.
„Ако требаше да почнам да ги набројувам сите спорни точки, тоа би траело цела вечност“, изјави Прево за белгиските медиуми.
Судир на левицата и десницата во владата
Белгиската влада се состои од пет партии собрани во таканаречената коалиција „Аризона“: конзервативната Нова фламанска алијанса (N-VA) на Де Вевер, либералното Реформско движење (MR), центристичката Les Engagés, социјалистичката Vooruit и фламанските христијански демократи CD&V.
Коалицијата беше формирана по 234 дена преговори, но идеолошките разлики меѓу партнерите повторно излегоа на виделина.
Главниот спор се однесува на прашањето кој треба да ја плати цената на консолидацијата на буџетот.
Социјалистите и центристичките партии инсистираат дека помеѓу милијарда и милијарда и пол евра треба да се обезбедат од повисоко оданочување на граѓаните со високи приходи.
Спротивно на тоа, конзервативците и либералите се за намалување на владините трошоци, спротивставувајќи се на дополнителното даночно оптоварување.
Вицепремиерот Дејвид Кларенвал го обвини социјалистичкиот Vooruit за пропаѓањето на разговорите, тврдејќи дека партијата одбила да се повлече од барањата за зголемување на даноците.
Критики доаѓаат и од опозицијата.
Мати Вандемале од Зелената партија (Groen) оцени дека Де Вевер не успева да ги усогласи ставовите на својата влада ако сите партнери не ја прифатат програмата на неговата партија N-VA.
„Де Вевер сака да се претстави како човек на одлични зделки, но во пракса тој е пред сè премиер на стагнација“, рече Вандемале.
Тој предупреди дека Белгија може да биде принудена привремено да ја финансира државата втора година по ред, без усвоениот редовен буџет.
Дали Белгија ја чекаат нови избори?
Ова не е прв пат владата на Де Вевер да дојде на работ на колапс околу буџетот.
Во ноември минатата година, премиерот отиде и кај кралот по неуспешните преговори за заштеда на 10 милијарди евра. Сепак, тој тогаш не ја понуди својата оставка, туку побара дополнително време за постигнување договор.
Кралот му даде уште 50 дена за преговори.
Овој пат ситуацијата е посериозна бидејќи премиерот формално понуди оставка од владата.
Доколку кралот Филип ја прифати неговата оставка, ќе се отвори прашањето за формирање нова влада или распишување предвремени парламентарни избори.
Сепак, засега кралот се обидува да утврди дали постои можност за надминување на кризата преку консултации со коалициските партнери.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
