ГО ВОЗИТЕ АВТОМОБИЛОТ САМО ПО НЕКОЛКУ КИЛОМЕТРИ ДНЕВНО? – еве како несвесно го оштетувате моторот и си создавате скапи дефекти

Vecer | 18.11.2026

ГО ВОЗИТЕ АВТОМОБИЛОТ САМО ПО НЕКОЛКУ КИЛОМЕТРИ ДНЕВНО? – еве како несвесно го оштетувате моторот и си создавате скапи дефекти
Додај го Вечер како твој извор на Google (се отвора во нов таб)

Мислите дека го штедите автомобилот ако го користите само за кратки релации низ градот? Реалноста може да биде сосема поинаква. Честото палење и гасење на моторот, особено кога не успева да ја достигне потребната работна температура, може постепено да предизвика проблеми кои на крајот скапо се плаќаат.

Автомеханичарите добро знаат дека малата километража не секогаш значи и помало абење на автомобилот. Напротив, возилата што постојано се користат за кратки градски релации можат да бидат изложени на поголемо оптоварување од оние што редовно се возат на подолги растојанија. Последиците најчесто не се забележуваат веднаш, но со текот на времето можат да се одразат врз моторот, акумулаторот, потрошувачката на гориво и трошоците за одржување.

Парадоксот е што автомобилот кој се вози малку, понекогаш може да има повеќе технички проблеми од автомобилот кој секојдневно поминува десетици километри. Причината не е само бројот на километри, туку условите во кои тие се поминуваат.

Моторот не сака да работи постојано ладен

Еден од најголемите проблеми при кратките релации е тоа што моторот не успева да ја достигне оптималната работна температура. Кога ќе го стартувате автомобилот, моторното масло е ладно, погусто и потешко циркулира низ сите делови на моторот. Во првите минути по стартувањето, моторот работи во услови на зголемено оптоварување.

Производителите ги конструираат моторите така што најдобро функционираат во одреден температурен опсег. Кај многу автомобили температурата на течноста за ладење во нормални работни услови е околу 90 степени Целзиусови, иако точните вредности зависат од моделот и конструкцијата.

Кога возите само три или четири километри, особено во зима, можно е моторот воопшто да не ја достигне таа температура. Го гасите автомобилот додека сè уште работи во услови на загревање, а по неколку часа повторно го стартувате истиот процес.

Со текот на времето, ваквиот начин на користење може да придонесе за побрзо стареење на моторното масло, зголемено таложење наслаги и поголемо механичко оптоварување.

Моторното масло ја губи својата ефикасност

Моторното масло има неколку важни задачи: ги подмачкува подвижните делови, го намалува триењето, помага во одведувањето на топлината и ги задржува нечистотиите и продуктите од согорувањето.

При кратки релации, особено кога моторот често работи ладен, во маслото може да навлезат мали количини неизгорено гориво и влага. Бидејќи моторот не работи доволно долго на работна температура, овие материи не успеваат секогаш да испарат.

Последицата може да биде разредување на маслото со гориво и создавање емулзија од масло и влага, како и зголемено таложење нечистотии. Тоа не значи дека секое кратко возење веднаш го оштетува моторот, но долгорочното повторување на вакви услови може да го намали квалитетот на подмачкувањето.

Затоа, возачите кои претежно возат низ град, не треба автоматски да се придржуваат до најдолгиот сервисен интервал наведен за идеални услови. Кај многу производители постои посебна категорија за таканаречени тешки услови на експлоатација, во која спаѓаат честите кратки релации, градскиот метеж и долгото работење во празен од.

DPF-филтерот – голем проблем за градските дизели

Особено чувствителни на кратките градски релации се современите дизел автомобили опремени со DPF-филтер. Неговата задача е да ги задржува честичките саѓи од издувните гасови и периодично да ги согорува преку процес наречен регенерација.

За успешна регенерација, возилото мора да исполни одредени услови, меѓу кои соодветна температура на моторот и издувниот систем. При постојано кратки возења, моторот често се гаси пред да заврши процесот.

Ако ова се повторува, во филтерот може да се насобере прекумерна количина саѓи. Резултатот се предупредувања на контролната табла, намалена моќност, зголемена потрошувачка, а во потешки случаи и потреба од професионално чистење или замена на филтерот.

Ова е една од причините зошто современите дизели не се секогаш најдобар избор за возачи кои секојдневно поминуваат само неколку километри низ град.

Но, проблемот не завршува кај дизелите. И бензинските мотори со директно вбризгување можат да имаат проблеми со таложење наслаги, особено при неповолни услови на работа и недоволно загревање.

Акумулаторот страда од постојаното палење

Кратките релации се голем проблем и за акумулаторот. Секое стартување на моторот бара значителна количина електрична енергија. Алтернаторот потоа треба да ја надомести потрошената енергија, но ако автомобилот се вози само неколку минути, тоа често не е доволно.

Дополнителен проблем е што во градска употреба возачите истовремено користат повеќе електрични потрошувачи: греење на задното стакло, седишта, волан, вентилатор, светла, мултимедијален систем и други уреди.

Во зима ситуацијата е уште понеповолна. Ладниот акумулатор има намалена способност за испорака на струја, а моторот бара повеќе енергија за стартување. Така се создава маѓепсан круг: автомобилот троши повеќе енергија отколку што успева да надомести.

За тоа, возачите кои претежно возат на кратки релации треба редовно да ја проверуваат состојбата на акумулаторот и системот за полнење.

Поголема потрошувачка – повеќе пари за помалку километри

Една од најголемите заблуди е дека автомобилот кој се користи само за кратки релации троши малку гориво затоа што поминува мал број километри.

Всушност, студениот мотор троши повеќе гориво од загреаниот. Во почетната фаза на работа, системот за управување со моторот ја приспособува смесата и работните параметри за побрзо достигнување на соодветните температури.

Кога возите само два или три километри, голем дел од патувањето се одвива во оваа фаза. Ако потоа повторно го изгасите моторот и по неколку часа го стартувате, процесот започнува одново.

Дополнително, градскиот метеж, честото забрзување и кочење, работата во празен од и постојаното запирање ја зголемуваат потрошувачката.

На крајот, возачот може да забележи дека автомобилот троши значително повеќе гориво на 100 километри во град отколку на отворен пат.

Не страда само моторот – туку и сопирачките и издувниот систем

Кратките градски релации влијаат и врз други автомобилски компоненти.

Поради честото запирање и тргнување, сопирачките се изложени на поголемо оптоварување. Доколку автомобилот подолго време стои на влажни паркинзи, особено во зима, на сопирачките дискови може да се појави површинска корозија.

Издувниот систем, исто така, може да страда од кондензација. При согорувањето на горивото се создава водена пареа која се кондензира во ладниот издувен систем. Ако автомобилот постојано се гаси пред издувниот систем да се загрее доволно, влагата може да се задржува подолго време и да придонесе за корозија.

Кај постарите автомобили ова може да го скрати работниот век на одредени делови од издувниот систем.

Не треба да се заборават ниту гумите, амортизерите и другите компоненти на суспензијата, кои во градски услови се изложени на дупки, рабници, лежечки полицајци и често менување на брзината.

Како правилно да го користите автомобилот ако возите само низ град?

Не секој возач има можност да избегнува кратки релации. За многумина, автомобилот е неопходен за секојдневните обврски. Но, постојат неколку навики со кои може значително да се намали негативното влијание врз возилото.

1. Не го загревајте моторот долго во место. Кај современите автомобили, најдобро е по стартувањето да почекате кратко моторот да се стабилизира и потоа да тргнете со умерено оптоварување. Долгото работење во празен од не е ефикасен начин за загревање.

2. Избегнувајте високи вртежи додека моторот е ладен. Првите минути возете мирно, без нагли забрзувања и големо оптоварување. Не форсирајте го моторот додека не достигне соодветна работна температура.

3. Комбинирајте ги кратките обврски. Наместо да го стартувате автомобилот три или четири пати во текот на денот за различни обврски, обидете се да ги организирате во едно подолго патување.

4. Повремено возете на подолга релација. Континуирано возење од 20–30 минути, кога сообраќајните услови го дозволуваат тоа, може да помогне моторот и маслото да достигнат работна температура, а влагата во моторот и издувниот систем полесно да испари. Кај дизелите може да помогне и во условите за регенерација на DPF-филтерот, но не гарантира дека регенерацијата ќе заврши.

5. Приспособете го сервисирањето на начинот на возење. Ако најчесто возите во град, консултирајте го сервисерот дали е потребна почеста замена на моторното масло и филтрите во однос на стандардниот сервисен интервал.

Дали автомобилот што малку се вози навистина се чува подобро?

Не секогаш. Малата километража не е гаранција за добро зачуван автомобил. Возило кое има 80.000 километри, но најголем дел од нив се поминати на кратки градски релации, може да има поголемо механичко и термичко оптоварување од автомобил со 150.000 километри поминати претежно на отворен пат.

Затоа, при купување половен автомобил, не треба да се гледа само бројот на километри на инструмент-таблата. Важно е и како автомобилот бил користен, колку често бил сервисиран, какво масло било користено и дали има историја на проблеми со DPF-филтерот, акумулаторот или моторот.

Посебно внимание треба да се посвети на автомобилите што биле користени како градски возила за секојдневни кратки релации, службени автомобили или возила за достава.

Колку километри се доволни за автомобилот да работи правилно?

Не постои универзално правило дека автомобилот мора да поминува одреден број километри дневно за да остане исправен. Многу повеќе значење имаат времетраењето на возењето, температурата на моторот, видот на моторот и условите на експлоатација.

Едно е сигурно: автомобилот не е конструиран само за палење, неколку минути возење и повторно гасење. Долгорочното користење исклучиво на кратки релации може да создаде услови за побрзо трошење и дефекти кои често се скапи за поправка.

Малата километража не значи и мало трошење. Понекогаш токму возачот кој мисли дека го штеди автомобилот со тоа што го користи само неколку минути дневно, несвесно создава услови за поскапо одржување.

Затоа, следниот пат кога ќе тргнете со автомобилот само до блиската продавница, запомнете дека за моторот не е важно само колку километри ќе поминете, туку и во какви услови ќе ги поминете.

© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата

Vecer.mk е прв македонски информативен портал, основан во 2004 година.

2004-2026 © Вечер, сите права задржани

Сите содржини и објави на vecer.mk се авторско право на редакцијата. Делумно или целосно преземање не е дозволено.

Develop & Design MAKSMEDIA LTD Skopje Copyright © 2004- 2026. Vecer.mk