Добро е познато дека прекумерната употреба на паметни телефони и таблети може да го оштети видот или да ве натера да се згрбавите. Но, проблемот се чини дека влијае и на вашата кожа – барем во Велика Британија, каде што има сè поголем број случаи на таканаречен синдром на изгореници од сонце или стомак од лаптоп. Тоа е осип предизвикан од поминување часови со уред на стомакот, кој има тенденција да се прегрее и да предизвика иритација (или дури и модринки) на абдоменот.
Сè повеќе млади луѓе со „изгорена“ кожа
Британските лекари официјално го кренаа алармот.
Како што објавува „Гардијан“, случаите на деца и тинејџери кои страдаат од кожни реакции предизвикани од преносни електронски уреди се во пораст. Тие се претежно предадолесценти, на кои им е дијагностицирана еритема аб игне (EAI), што, преведено од латински, сугерира дека иритацијата е предизвикана од топлина, поточно топлината од лаптоп поставен на стомакот – и тоа осум или повеќе часа на ден.
Прекумерна употреба на компјутер
Добро прочитавте: осум часа на ден е просечното време поминато на лаптоп од страна на млади пациенти според британските лекари. Највпечатливиот случај, објавен од „Гардијан“, а исто така и од научното списание „БМЈ Кејс Репортс“, е оној на дете кое пристигнало во одделот за итни случаи со јасен осип сличен на мрежа.
– Изгледало како спонзан хематом, локализиран на абдоменот, но не било придружено со треска, а родителите не можеле да ја објаснат причината – рекле лекарите од Универзитетските болници во Лестер (NHS Trust), кои го примиле детето.
Дијагноза на „еритема аб игне“
Детето не паднало ниту се повредило додека си играло или извршувало други активности. Не ослабело, а крвните тестови, спроведени заедно со серија ултразвуци, не покажале никакви абнормалности. Како резултат на тоа, детето подоцна било отпуштено, само за да се врати во болница со влошување на симптомите. Покрај почетното црвенило, лекарите пронашле знаци на лупење, а младиот пациент се пожалил и на болки во стомакот. Дури по понатамошни разговори со семејството била утврдена причината: додека посетувало домашно образование, детето го држело лаптопот директно на стомак, без маица, до осум часа на ден, додека лаптопот бил вклучен во струја.
Се случува и кај возрасни
Како што објасни д-р Мара Знаговеану, која го следела случајот и ги пријавила деталите за БМЈ, EAI се дијагностицира и кај деца, иако генерално е почеста кај возрасните.
– Сепак, кај нив причината е многу често истурање топла вода врз себе или контакт со врели тенџериња за време на готвењето. Се верува дека зголемената употреба на електронски уреди, особено кај оние што следат програма за домашно образование, е потценета причина за EAI кај педијатриската популација – додаде таа.
Од еритем до други несакани ефекти
– Кај децата, еритемот е јасно поврзан со вазодилатација, предизвикана од држење на прегреан електронски уред на стомак подолго време. Сепак, ситуацијата е исклучително загрижувачка поради неселективната употреба на уреди, чии последици сè повеќе ги забележуваме. Гледаме родители како им даваат телефони на своите деца уште од многу рана возраст за да им го одвлечат вниманието и да ги задоволат нивните барања, а децата се навикнати да го имитираат она што го гледаат кај своите мајки и татковци, а тоа е прекумерна употреба на електронски уреди. Сепак, ова е само почеток на процес што потоа се развива со текот на годините и води до злоупотреба на уредите кај адолесцентите – предупредува д-р Бјаши.
Сè повеќе нездрави навики кај младите
Затоа, ставањето лаптоп на стомак речиси изгледа како помало од двете зла.
– Покрај тоа што детето усвојува лошо држење на телото, што доведува до свиткување на грбот и главата кога гледа во екраните, и неизбежните последици за видот, не треба да се занемари дека ако детето помине осум часа со компјутер во скут, тоа седи осум часа. Седечкиот начин на живот стана широко распространет: децата треба да се вратат на поминување на слободното време на отворено, играње или спортување, дури и во студено зимско време, без потреба родителите да се грижат за настинка – смета педијатарот.
Уреди и зголемената преваленца на нарушувања на спиењето
– Како да не е тоа доволно, лошата навика да се чува мобилниот телефон во спалната соба, дури и ноќе, и да се полни во текот на ноќта во собата каде што спиете, станува сè почеста. Сепак, сега е докажано дека ова води до недостаток на сон, нарушувања на спиењето, ноќни будења и дневни тешкотии, кои се манифестираат, на пример, во форма на замор, тешкотии во концентрацијата, слаб успех во училиштето итн. Покрај тоа, спиењето е важно од хормонална гледна точка, па затоа може да влијае и на растот – предупредува д-р Бјаши.
Потребен е добар пример
Затоа, апелот треба да биде упатен првенствено до родителите, чија задача воопшто не е лесна.
– Важно е да не се ограничуваме само на изрекување казни или ограничување на употребата на уреди, туку да дадеме добар пример. Доколку самите мајки и татковци го покажат правилниот пристап, децата и адолесцентите исто така ќе имаат корист. Покрај тоа, кога се работи со малолетници, важно е да се следи содржината, а кај најмладите деца да се проверува PEGI (Pan European Game Information) системот за оценување и означување на видеоигруте според возраста. Всушност, дигиталната употреба често започнува со видеоигри, па затоа е исклучително важно овие игри да бидат соодветни на возраста – советува д-р Бјаши.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
