Словенечкиот министер за образование, наука и млади Борут Рончевиќ најави сеопфатна и радикална реформа на школскиот систем, која вклучува историско укинување на деветгодишното основно образование и постепено воведување на преобликувано осумгодишно основно училиште почнувајќи од учебната 2028/2029 година.
Оваа обемна реформа доаѓа како директен удар и последица од најновите поразителни резултати од меѓународното истражување PISA 2025, кои покажаа драматичен пад на постигањата на словенечките петнаесетгодишници. Оценувајќи ја состојбата без влакна на јазикот, словенечките медиуми пренесуваат дека Рончевиќ ситуацијата во образовниот систем ја оценил како „многу лоша, а трендот катастрофален“.
„Состојбата во образовниот систем е многу лоша, а трендот е катастрофален“, порачаа од словенечкото министерство најавувајќи итни мерки.
Новиот концепт предвидува комплетно враќање на осумгодишниот модел, воведување многу повисоки критериуми при оценувањето, зајакнување на работната етика, целосно растеретување на наставните програми со суштински нагласок на разбирање на материјалот, како и пружање на силна поддршка за талентираните ученици.
Историско дно според PISA 2025
Според официјалните податоци од најновото истражување, просечните постигања на учениците во Словенија се најниски од самиот почеток на спроведувањето на овие тестови. Додека во природнонаучната писменост резултатите сè уште се околу просекот на земјите од ОЕЦД, во математичката и читачката писменост словенечките ученици паднаа длабоко под просекот.
За споредба, пред само три години учениците заостануваа единствено во читањето, додека во математика и природни науки беа над европскиот стандард. Подеталните анализи откриваат дека основниот праг на математичка писменост го оствариле 65 отсто од учениците. Уште полоша е ситуацијата во читачката писменост, каде што само 64 отсто од учениците го достигнале основното ниво (наспроти просекот на ОЕЦД од 69 отсто), додека највисокото ниво на читање го оствариле мизерни 3 проценти.
Дигиталниот хаос и недостатокот на кадар ја еродираат наставата
Како главни и клучни причини за овој разорлив негативен тренд, стручњаците ја посочуваат прекумерната и неконтролирана употреба на дигитални уреди, секојдневното попречување на наставата и драстичниот пад на концентрацијата кај децата.
Загрижувачките статистички податоци покажуваат дека:
- 40 отсто од учениците признаваат дека нивните врсници воопшто не ги слушаат наставниците за време на часовите;
- 22 отсто истакнуваат дека дигиталните уреди постојано ги попречуваат во следењето на наставниот процес;
- 48 отсто користат алатки за вештачка интелигенција за директна изработка на училишните задачи и домашни работи.
Ситуацијата дополнително ја отежнува хроничниот и длабок недостаток на наставен кадар. Само 17,5 отсто од учениците во Словенија посетуваат училишта во кои директорите изјавуваат дека немаат проблеми со недостиг на професори, што е катастрофално под просекот на ОЕЦД кој изнесува 28,8 отсто.
Од Синдикатот за воспитание, образование, наука и култура остра реакција упатија кон државниот врв, предупредувајќи дека ваквите поразителни резултати се само директна и неминовна последица од повеќегодишното системско занемарување и отсуството на сериозни вложувања во образовниот кадар.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
