Џеф Безос (62) никогаш не потврдил дека инвестирал пари во Алтос Лабс. Сепак, откако во списанието MIT Technology Review, престижниот Масачусетски институт за технологија, беше објавено дека основачот на Amazon, по пензионирањето од лидерската позиција во компанијата, е главен инвеститор во стартап кој истражува како да се спречи стареењето, никој во глобалната инвестициска заедница не се сомнева дека тоа е вистина.
На крилјата на почетна инвестиција од три милијарди долари, убедливо најголема во кратката историја на инвестиции во биотехнологијата, Алтос Лабс ја започна својата истражувачка приказна пред четири години, собра речиси исто толку пари, а денес меѓу своите инвеститори го брои и технолошкиот милијардер Јури Милнер (64), кој се збогати инвестирајќи во интернет и технолошки компании преку инвестицискиот фонд DST Global.
Научниците во Алтос ги предводи нобеловецот Шиња Јаманака, а нивната цел е да најдат начин успешно да ги подмладат клетките што го сочинуваат човечкото тело и со тоа да овозможат долговечност, не само како подолг човечки живот, туку и како поголем број здрави години во животниот век на една личност.
Патем, свои, бидејќи кога некој има сума пари што е невозможно да ја потроши во текот на својот живот, не е ли логично да инвестира дел од тие пари во обид да го продолжи животот? Јаманака ја доби Нобеловата награда, која ја подели со британскиот научник Џон Б. Гурдон, пионер во клонирањето, во 2012 година за откритието дека зрелите, специјализирани клетки можат да се репрограмираат во матични клетки, односно дека старите клетки можат да се „подмладат“.
Истражување на Алцхајмеровата болест
Денес, технолошките милијардери инвестираат многу во истражувања за долговечноста, што во светлината на сè понапредниот развој на вештачката интелигенција може да се гледа и преку прашањето - можеме ли да ја „победиме“ биологијата со технологија? И кога?
Но, колку навистина инвестираат? Според најновата листа на Форбс за 2026 година, глобалните милијардери имаат вкупно богатство од 20,1 трилион долари, а според најновиот извештај на Longevity Technology за 2024 година, таа година биле инвестирани 8,49 милијарди долари во истражувања за долговечноста. Иако несомнено е привлечна инвестициска област, долговечноста, кога се сведува на бројки, привлекува помалку од еден процент од вкупниот капитал достапен за глобалните милијардери, но нивните инвестициски насоки и мотиви се донекаде слични и донекаде различни.
Заедно со Алтос на Безос, чија вредност денес се проценува на повеќе од шест милијарди долари, клеточното репрограмирање е насочено кон биотехнолошките стартапи Retro Biosciences, инвестициска цел на Сем Алтман (41), директор на OpenAI (ChatGPT), и NewLimit, стартап во кој најмногу инвестираше Брајан Армстронг (43), кој го стекна своето богатство тргувајќи со криптовалути како основач на Coinbase, најголемата платформа за тргување со криптовалути во САД.
Алтман лично инвестираше 180 милиони долари во Retro Biosciences, а компанијата го лансираше GPT-4o-micro, специјализирана верзија на моделот GPT-4o развиен за протеинско инженерство, со OpenAI во јануари 2025 година, и до денес собра 1 милијарда долари капитал. Тие се занимаваат со унапредување на истражувањето на Јаманака. Првото клиничко истражување на Retro Biosciences е фокусирано на Алцхајмеровата болест.
„NewLimit“, во која инвестираше Брајан Армстронг, се занимава и со епигенетско репрограмирање, односно барање начин човечките клетки да не заборават со текот на времето (стареењето) кои гени треба да ги вклучат, а кои да ги исклучат за да се заштитат од распаѓање подолго време.
„NewLimit“ минатата година собра 130 милиони долари инвестиции, а набргу потоа и дополнителни 45 милиони евра, во кои учествуваше и фармацевтскиот гигант „Eli Lilly“. Ова го означи почетокот на ерата во која дури и големите фармацевтски компании би можеле да почнат да ја сфаќаат долговечноста сè посериозно.
Од надеж до будење
Втората група милијардери, инвеститори во долговечност, би можеле да ги вклучат оние предводени од Марк Закерберг (42) и неговата сопруга Присила Чен (41).
Тие истражуваат како да изградат инфраструктура на биологија базирана на вештачка интелигенција, односно да развијат систем од алатки, податоци, лаборатории и компјутерски капацитети за вештачката интелигенција да може да предвидува и дизајнира биолошки процеси. Во април 2026 година, тие објавија дека ќе инвестираат половина милијарда долари во градење на бази на податоци што ќе овозможат развој на предикативни модели на вештачка интелигенција, а проектот го нарекоа Иницијатива за виртуелна биологија.
Целта е да се овозможи истражувањето за тоа како клетката ќе реагира на лек или терапија да се спроведува компјутерски, а не нужно на вистински живи клетки. Дуото има намера да го насочи целото свое богатство, вредно малку повеќе од 200 милијарди долари, во истражување на долговечноста преку Иницијативата Чан Закерберг (CZI) и Biohub.
Во следните десет години, тие објавија дека ќе инвестираат најмалку 10 милијарди долари во основни научни истражувања, што е двојно повеќе отколку во претходната деценија.
Но, колку и да звучи ветувачки, претворањето на научните откритија во клинички терапии засега се покажува потешко отколку што би сугерирал јавниот дискурс на инвестициската заедница. Дури и пред вештачката интелигенција на Altos Labs и Retro Biosciences
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
