Суптилните знаци на депресија често се присутни долго пред состојбата да стане сериозна и да прерасне во длабока емоционална криза. Потиснувањето на сопствените потреби, намалувањето на личната вредност и долготрајната внатрешна исцрпеност можат да останат непрепознаени со години. Дури отпосле станува јасно колку тие рани знаци можеле да предупредат на периодот на тешка депресија и можеби да спречат долго закрепнување и губење на важни животни години.
Веќе немате мислење за ништо
Понекогаш е нормално да се нема цврсто мислење за тоа што да се работи или каде да се оди, но ако тоа стане правило, а не исклучок, може да биде еден од суптилните знаци на депресија. Самиот збор депресија доаѓа од латински израз што значи „потиснување“. Да се потиснувате себеси значи да не се изразувате, да го задушувате сопствениот израз. Главната причина за тоа е стравот од одбивање. Можеби се плашиме дека нашите мислења нема да им се допаднат на другите, па длабоко во себе одлучуваме дека е најдобро да молчиме. Студија од 2024 година, објавена во списанието Australian & New Zealand Journal of Psychology, откри дека самопотиснувањето е поврзано со депресијата независно од културата и полот, и дека едното со другото со текот на времето се засилуваат. Што повеќе се воздржувате, на луѓето околу вас им е потешко да ве запознаат.
Станува попријатно да не се изразува мислење отколку да се ризикува несогласување, бидејќи конфликтот е непријатен. Но, цената на избегнувањето конфликти е потиснување на сопственото „јас“ во односите, поради што другата личност всушност и не нè познава. Тогаш се претвораме во личност која вели: „Би сакала сопругот да ме разбере“, не сфаќајќи дека тој не може да нè разбере ако не се изразуваме.
Не ви е грижа за она што некогаш ви било важно
Да се каже „не ми е грижа“ е слично како да се нема мислење, освен што се однесува на потиснување на изразувањето на нашето внатрешно „јас“. Понекогаш навистина немаме преференции, но кога ги имаме, а сепак велиме „не ме интересира“, лажеме за своите чувства.
Со тоа порачуваме дека ние не сме важни и дека она што го сакаме не е важно. Можеби тоа го правиме за да бидеме попристапни, но избегнувањето на надворешниот конфликт создава внатрешен. Бидејќи нам ни е грижа, но тоа не го изразуваме.
Кога „не ме интересира“ ќе престане да биде вистина и ќе стане вообичаен одговор, обично се случува нешто подлабоко. Според клиничката социјална работничка Карел Фрунд, луѓето кои преживуваат депресија честопати целосно го изгубиле контактот со својот внатрешен глас, опишувајќи го тоа како „јаз помеѓу она што ви го кажуваат телото и чувствата и она што вашиот свесен ум е подготвен да го слушне“.
Веќе не знаете што всушност сакате
Оваа изјава може да звучи вистинито, но често е само уште една лаж. Недостатокот на јасност за сопствените желби произлегува од неспособноста да ги изразиме своите мисли и чувства, било кон другите или кон себеси. Внатрешниот конфликт околу она што го сакаме започнува рано во детството, кога нè учат на разликата помеѓу „добри“ и „лоши“ луѓе.
Некои наши желби можат да ги доведат во прашање убедувањата што сме ги усвоиле за тоа што значи да се биде добар, па затоа, од страв дека другите ќе нè сметаат за „лоши“, ги потиснуваме толку длабоко што веќе не ги слушаме.
Студија на „Стенфорд Медицин“ од 2023 година откри дека кај приближно 27 отсто од лицата со депресија е забележана намалена активност во деловите од мозокот одговорни за избор на цели, планирање и донесување одлуки. Кога мозочните кола за планирање се „стивнати“, желбите можат да изгледаат недостижни. Мислиме дека не знаеме што сакаме, но тивите шепоти на нашето срце се наоѓаат под толку многу слоеви на самокритика што веќе не ги ни слушаме, а камоли да ги изразуваме.
Сè почнува да ви се чини бесмислено
Чувството дека немаме цел е уште еден суптилен знак за самопотиснување. Без цврсти мислења, силни емоции и јаки желби, почнуваме да веруваме дека не ја знаеме својата цел на светот. Таа се чини нејасна, но јасноста е тука – само е толку потисната од депресијата што не можеме ниту да ја видиме, ниту да ја почувствуваме.
Секој од нас има силна причина зошто е на овој свет. Ако знаете дека сте тука со причина, но не знаете која е таа, не го живеете својот полн потенцијал, а продолжувањето на тој образец би можело да ве одведе во подлабок очај.
Истражувачите кои интервјуирале адолесценти со депресија откриле дека многумина го опишале токму тоа чувство, користејќи изрази како „правење работи механички“ или бидување на „автопилот“, како да го набљудуваат сопствениот живот оддалеку.
Комуникацијата е клучна за квалитетот на животот. Отворената комуникација со другите е важна, но еднакво битна е и комуникацијата со себе. Кога во целост не ги изразуваме своите мисли, емоции и желби, ние сме депресивни. Невозможно е истовремено да се изразувате и да се потиснувате. Што ќе одберете?
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
