Погледот од далеку лесно залажува: чад на плоштадот, скршени излози, водени топови и маскирани млади луѓе навистина потсетуваат на Франција. Но, Милано не го копираше едноставно францускиот бунт.
Тука, оддалечениот работнички кварт не се запали, работ на градот влезе во својот најскап прозорец - во просторот помеѓу Дуомо, Галерија Виторио Емануеле и продавниците што го претставуваат италијанскиот луксуз.
Сè започна на 17 октомври со собирањето на мрежата „Италија на плоштадот“, создадена само тринаесет дена претходно на Инстаграм и ТикТок. Околу пет илјади луѓе се собраа против инфлацијата и растечките цени, скапото гориво, ниските плати, влошувањето на јавното здравство и училиштата и трошењето пари за војни. Процесијата на почетокот беше мирна, но на Виа Бролето ја презедоа групи (многу) млади демонстранти кои ја нападнаа полицијата со камења, шишиња и пиротехнички средства - тврдат извори. Потоа следеа барикади, пожари, солзавец, водени топови, грабежи на продавници и повлекување на полицијата кон Дуомо.
Неделата донесе уште понеобична форма на неред. Веќе немаше ниту една поворка, подиум или организатор. Мали групи се движеа помеѓу Дуомо, Виа Торино, Кордузија, Кастела Сфорцеско и Корсо Гарибалди, брзо кршејќи излози и исчезнувајќи пред да пристигне полицијата. 271 лице, вклучувајќи 220 малолетници, беа однесени во полициски станици на проверка, 32 лица беа уапсени, вклучувајќи 23 малолетници. Овие бројки не значат дека секој приведен млад човек учествувал во насилство, но јасно го откриваат генерацискиот карактер на настанот.
Ова најчесто не беа ветерани од италијанските социјални центри, „дисциплинирани анархисти“ или класичниот црн блок. Меѓу нив имаше деца од предградијата на Милано и околните градови, Италијанци со имигрантско потекло, но и млади луѓе од семејства без миграциска позадина.
За многумина, тоа беше нивниот прв протест. Студентските колективи и поискусните активисти се повлекоа кога сфатија дека никој повеќе не го контролира собирот. Заедничкиот именител не беше идеологијата, туку возраста, социјалната фрустрација и чувството дека насилството произведува видливост.
Социјалните мрежи не беа користени само за повикување протести. Видеата од конфликтот станаа покана за нови учесници да дојдат во центарот, да го снимат својот напад и да го објават.
Бунтот беше и вистински настан и содржина за телефонот. Во таа „генерација на пренос во живо“ линијата помеѓу политичкиот чин, вандализмот, грабежите и желбата за интернет статус речиси е изгубена.
Франција го обезбеди визуелниот репертоар - маската, пожарот и окупацијата на симболичниот простор - но политичката содржина не беше земена заедно со сликата.
Милано е речиси идеална сцена за таква експлозија. Тоа е најбогатиот, најглобализираниот и најскапиот италијански град, но и град каде што богатството е распределено крајно нееднакво.
Според градските податоци, 4,3 проценти од даночните обврзници со годишни приходи над 120.000 евра добиваат речиси една третина од вкупниот пријавен приход. Во исто време, градската власт мора да ги субвенционира кириите на вработените под 35 години кои трошат повеќе од една третина од својата плата за домување.
Дуомо и Галерија затоа не беа случајни цели. Тие се сцената на „успешниот Милано“ - финансии, мода, туризам, скапи ресторани и недвижности - додека работниците кои ја одржуваат таа машина сè повеќе живеат далеку надвор од центарот.
Бунтот во Милано има силна симболика дури и кога неговите учесници не знаат како политички да објаснат што прават: периферијата не го запали сопствениот округ, туку упадна во градот што го набљудува, му служи и сè повеќе не е во можност (или воопшто) да си го дозволи.
Истиот општествен материјал постои во Франција: високи цени, гориво, слабеење на јавните услуги, училишна криза и генерација без сигурно домување или работа. Разликата е во обемот и организацијата. Францускиот бран вклучи стотици илјади луѓе и ги собра студентите, синдикатите и долгата традиција на улична политика.
Италијанскиот е засега помал, северен и многу понеформиран. Конфликти избувнаа и во Торино, Болоња, Бреша и Бергамо, но Милано стана епицентар поради концентрацијата на општествените спротивности и симболичната моќ на неговиот центар.
Политички, десницата има корист од ова на краток рок. Мелони и Салвини веќе успеаја да ја префрлат дебатата од платите, кириите и јавните услуги на полицијата, малолетничкиот криминал и безбедноста.
Владата најави испраќање на 500 војници во Милано и размислува за проширување на превентивниот притвор на малолетници. Насилството ѝ овозможува да се претстави како заштитник на „нормалните граѓани“, но и да го нападне градоначалникот Џузепе Сала и левиот центар што управува со градот.
Будењето на левицата поради самите немири е всушност малку веројатно. Бунтот без организација, програма и препознатливи претставници произведува страв полесно отколку солидарност.
Демократската партија, Движењето Пет Ѕвезди и синдикатите можат да црпат политичка енергија од него само ако јасно ги одделат социјалните протести од грабежите и понудат конкретна програма за домување, плати, училишта и транспорт.
Ова во моментов го комплицира конфликтот меѓу Ели Шлајн и Џузепе Конте околу водството на опозицијата. Фратели д'Италија останува најсилната поединечна партија со околу 28 проценти, додека ПД и М5С се премногу слаби одделно, иако обединетиот опозициски блок би можел да ја загрози десничарската коалиција.
Продолжувањето е можно веќе во наредните викенди. Новото „Movimento 17 ottobre“ најави собири секоја сабота, почнувајќи од 24 октомври во осум градови, а нивните канали веќе споделуваат совети за полициски контроли, солзавец и апсења.
Сепак, истата флуидност што го прави движењето непредвидливо може брзо да го изгасне: нема водство, нема логистика, нема заедничка цел. Вистинскиот момент на одлука ќе дојде ако тој адолесцентски гнев се комбинира со организирани студентски и работнички штрајкови, што, се разбира, не е невозможно.
Милано затоа сè уште не е италијански Париз, туку место на поинаков бунт: општествената основа е реална, политичката артикулација е слаба, а насилството се шири како интернет формат.
Ако владата одговори само со војска и репресија, таа може да им даде на младите луѓе заеднички идентитет што сега го немаат.
Ако левицата остане само управител на скап и нееднаков град, бунтот ќе ја зајакне десницата на изборите, против која некои од демонстрантите излегоа на улиците.
(Vecer.mk VIA)
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
