Во опширно и аналитичко интервју за швајцарскиот весник „Велвохе“, српскиот претседател Александар Вучиќ даде драматични предвидувања за иднината на европскиот континент и глобалната безбедност.
Вучиќ предупреди дека светот е на прагот на уште поголема ескалација на конфликтот во Украина, но и на работ на сериозна енергетска криза која веќе ги погодува регионите на Балканот и пошироко.
Зборувајќи за актуелните приоритети и загрижености, претседателот нагласи дека, и покрај летниот застој, битката за основните ресурси се одвива зад сцената.
Тој откри дека Србија се соочува со првите сериозни знаци на недостиг на нафта.
„Денес, за прв пат, чувствуваме вистински недостиг на нафта и ќе мора да интервенираме од државните резерви со огромни, огромни количини дизел“, истакна Вучиќ, додавајќи дека ова е директна последица од војната во Украина, но и од тензиите со Иран.
Тој изрази верување дека ситуацијата ќе стане уште потешка по септември, предвидувајќи драматично влошување во рок од само два месеци.
Неговата анализа на конфликтот во Украина се базира на премисата дека ниту една страна во моментов не е подготвена за компромис. Според него, војната трае предолго, нервозата расте во сите главни градови, а политичките лидери не ги исполнуваат ветувањата дадени на своите народи.
„Да бидеме искрени: некој мора да ја добие оваа војна. Таа трае речиси пет години. Никој не е среќен, луѓето страдаат и умираат секој ден. Војната нема да заврши пред некој да постигне многу поголем напредок на бојното поле отколку што беше случај во последните четири години“, рече Вучиќ.
Тој додаде дека ниту една земја не може целосно да се подготви за ескалација од такви размери, иако Србија е воено неутрална и се обидува да се заштити од економски последици.
Посебен фокус на интервјуто беше ставен на внатрешната динамика на Русија и притисоците со кои се соочува Кремљ. Вучиќ направи забелешка дека Русија би можела да започне нова голема мобилизација кон крајот на септември или почетокот на октомври. Анализирајќи ја личноста на рускиот претседател, тој го опиша како многу пресметан и дисциплиниран човек, но посочи на психолошкиот ефект од украинските напади врз руската инфраструктура.
„Не му е лесно психолошки и политички додека гледа како украинските беспилотни летала погодуваат секоја рафинерија. Тоа создава нервоза во општеството и го тера Путин да дејствува посилно. Немам никакви сомнежи за тоа“, рече Вучиќ.
Критикувајќи ја западната перцепција за конфликтот, Вучиќ истакна дека постои погрешна проценка во Берлин, Лондон и Париз дека нападите на руска територија ќе ја принудат Москва да преговара. Наместо тоа, тој верува дека ваквите акции само ја зајакнуваат решеноста на Русија да возврати уште посилно.
„Тоа е погрешна проценка од страна на Западот. Можете да погодите сè што сакате, дури и зградата на Кремљ, но дали тоа ќе ги натера Русите да се предадат? Не, тоа никогаш нема да се случи. Тие само ќе станат порешителни да ја ескалираат борбата за победа“, предупреди тој.
Осврнувајќи се на неговата неодамнешна средба со Зеленски и неговото учество на самитот Украина-Југоисточна Европа, Вучиќ ја опиша атмосферата како навидум мирна, но полна со нерешени прашања. Иако Србија вербално го поддржуваше територијалниот интегритет на Украина, тој објасни зошто не го потпиша конечниот меморандум. Причината лежи во точка 11, која предвидуваше формирање на специјален суд против Русија.
„Ја имаме Повелбата на ООН и мора да работиме во согласност со резолуциите и Повелбата. Формирањето на вакви тела само додава масло на огнот и поттикнува поголеми конфликти што не сакаме да ги видиме“, објасни Вучиќ.
Еден од најимпресивните делови од интервјуто беше за атмосферата во европските политички кругови, која Вучиќ ја опиша како „целосно луда“.
Тој изрази длабока загриженост што западните лидери изгледаат апсолутно убедени дека се на „вистинската страна на историјата“, а истовремено ги игнорираат гласовите што повикуваат на претпазливост.
Кога го прашаа што му велат неговите колеги од ЕУ кога ја посочува опасноста од „марш кон пеколот“, Вучиќ одговори со допир на горчина:
„Мојот одговор е неочекуван: Не кажувам ништо. Бидејќи, што и да се обидете да кажете, сите би ми одговориле - вие сте мал човек од мала земја, не ни треба вашето мислење затоа што сме обединети и сите мислиме исто. Всушност, забрането е да се каже нешто различно“.
Тој додаде дека Србија е казнета со застојот во европските интеграции само затоа што не се придржувала целосно кон декларациите против Русија, што тој го гледа како барање за апсолутна послушност, дури и кога тоа е спротивно на здравиот разум.
Во интервјуто, Вучиќ исто така нагласи дека во овој момент никој - ниту Русите, ниту Украинците, ниту Европејците - не е подготвен за компромис. Секој сака да победи, што неизбежно значи дека другата страна мора да биде поразена, а тоа е сценарио што никој не може да го наметне во моментов.
„Сите три страни губат, а најмногу Русите и Украинците како завојувани страни. Мора да разговарате со некого, не можете само да ги наметнувате вашите услови. Подобро е да разговарате десет пати на ден отколку да имате уште еден ден војна, што е толку деструктивно за сите нас“, рече Вучиќ.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
