Илјадници ученици, студенти и наставници денеска излегоа на улиците во повеќе од 50 градови, а во Атина демонстрантите поставија шатори пред Парламентот. Незадоволството се надоврзува на протестните движења што последните денови ја потресуваат Франција и Албанија.
Грција стана уште една европска земја во која младите масовно излегоа на улиците, барајќи подобри услови за образование, подостапно домување и повисок животен стандард.
Околу 10.000 ученици, студенти и наставници денеска, 21 октомври 2026 година, протестираа во Атина и околината, додека демонстрации беа организирани и во Солун, Патра и десетици други градови низ земјата.
Според Ројтерс, протестите се одржуваат во време на растечко незадоволство од високите кирии, стагнацијата на приходите и зголемените трошоци за енергија, кои продолжуваат да ја намалуваат куповната моќ на грчките домаќинства.
Демонстрантите бараат поголеми државни инвестиции во образованието, подобри услови во училиштата, помали паралелки и повисоки плати за наставниците.
Но, протестите прераснуваат и во поширока расправа за можностите на младата генерација да обезбеди самостоен живот.
Студентите поставија шатори пред Парламентот
Во пресрет на масовните протести, студенти поставија шатори на плоштадот Синтагма, непосредно пред грчкиот Парламент.
Со симболичното кампување тие предупредија дека домувањето станува сè понедостапно, особено во Атина и другите универзитетски градови.
Студентите бараат ограничување на високите трошоци за сместување, поголема финансиска поддршка и изградба на нови студентски домови.
Според грчките медиуми, студентското сместување е еден од најголемите финансиски проблеми за младите што студираат надвор од родното место.
Високите кирии, конкуренцијата со туристичкото сместување и ограничениот број студентски домови дополнително го отежнуваат пристапот до образование.
Пораката на студентите е дека правото на студирање губи дел од својата смисла ако младите немаат средства да живеат во градот во кој се наоѓа нивниот факултет.
Наставниците на штрајк, учениците бараат подобри училишта
Протестите се одржаа паралелно со штрајкувачки активности на наставниците.
Грчката федерација на наставници во основното образование најави 24-часовен штрајк, додека синдикатите во средното образование организираа прекин на работата.
Наставниците бараат повисоки плати, пополнување на испразнетите работни места и подобрување на условите за работа.
Учениците, пак, предупредуваат на пренатрупани училници и недоволно одржувани училишни објекти.
Едно од нивните барања е намалување на бројот на ученици во паралелките. Наместо во училници со 25 до 27 ученици, тие бараат услови за настава во помали групи.
Меѓу барањата се и поевтина храна во училишните кантини, подобро одржување на објектите и поголеми инвестиции во јавниот образовен систем.
Незадоволството веќе предизвика и заземање на повеќе училишни објекти од страна на учениците.
Според информациите што ги објави „Катимерини“, на почетокот на неделата 17 училишта со вкупно 3.494 ученици биле опфатени со вакви протестни активности.
Платите растат, но младите тешко стигнуваат до сопствен дом
Грција во последните години бележи економско закрепнување по долгата должничка криза и периодот на строги мерки за штедење.
Но подобрувањето на макроекономските показатели не значи дека сите граѓани подеднакво ги чувствуваат придобивките.
Според Ројтерс, просечната месечна заработувачка во Грција е околу 1.500 евра, што номинално е приближно на нивото од 2009 година.
Истовремено, трошоците за домување и секојдневните потреби значително се променети.
Ова особено ги погодува младите вработени, студентите и семејствата што живеат под кирија.
Проблемот не е само во висината на платата, туку и во тоа колку пари остануваат по плаќањето на сместувањето, сметките и основните животни трошоци.
Токму затоа студентските протести постепено добиваат поширока социјална димензија.
Протестите се поврзуваат со незадоволството во Франција
На денешните демонстрации во Атина беа истакнати и транспаренти што повикуваат на солидарност со студентите и демонстрантите во други европски земји.
Според Асошиејтед прес, дел од пораките беа испишани и на француски јазик, а демонстрантите го поврзаа своето незадоволство со протестите во Франција.
Во повеќе европски држави младите се соочуваат со слични проблеми: високи трошоци за домување, неизвесни можности за вработување, притисок врз јавните услуги и страв дека нивниот животен стандард ќе биде полош од оној на претходните генерации.
Иако причините и политичките околности се различни од земја до земја, заедничко е барањето економскиот развој да донесе поквалитетно образование и подостапен живот.
Во Франција протестите беа проследени со сериозни судири и интервенции на полицијата, додека во Албанија студентското незадоволство прерасна во поширока политичка криза.
Грчките демонстрации засега имаат поизразен образовен и социјален карактер.
Илјадници полицајци во Атина, но без поголеми инциденти
Поради стравувањата од евентуални судири, грчките власти распоредија околу 3.000 полицајци во Атина.
Демонстрантите маршираа низ центарот на градот кон Парламентот, а две централни метро-станици привремено беа затворени како превентивна мерка.
И покрај големото полициско присуство, протестите поминаа мирно.
Според „Катимерини“, 21 лице било приведено на проверка, но до моментот на објавувањето немало информации за формални апсења.
Протестите во Атина беа дел од поширока мобилизација, со собири организирани и во Солун и други градови.
Владата најавува инвестиции во студентско сместување
Грчката министерка за образование Софија Захараки ги призна проблемите со студентското сместување и состојбите во образовната инфраструктура.
Според Ројтерс, таа посочила дека се планираат инвестиции од 733 милиони евра во студентски домови и подобрување на образовните капацитети.
Владата истовремено посочува дека се преземаат мерки за поддршка на домаќинствата соочени со високите трошоци за живот.
Но демонстрантите сметаат дека досегашната поддршка не е доволна за да го надомести поскапувањето на сместувањето и секојдневните потреби.
Прашањето за животниот стандард станува сè позначајно и во пресрет на парламентарните избори во Грција, предвидени за 2027 година.
Генерација што бара повеќе од диплома и работно место
Протестите во Грција покажуваат дека незадоволството на младите не се ограничува само на образовниот систем.
Во основата на барањата е можноста за економска самостојност.
Младите сакаат образование што ќе им обезбеди професионални перспективи, плати со кои ќе можат да живеат и пристап до домување без да мораат најголемиот дел од приходите да го издвојуваат за кирија.
Тоа се прашања што стануваат сè поважни во многу европски општества.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
