Светот се дави во пластичен отпад. Нашите тела се полни со микропластика и ниедна средина не е безбедна. Пластиката е расфрлана на врвот на најоддалечените планини, најдлабоките делови од морето, а Great Pacific Garbage Patch е толку истакната што стана сопствена именка и свој екосистем.
Полиетиленот, најпроизведуваната пластика во светот, ни обезбедува кеси, амбалажа за храна и контејнери за домаќинства. Исто така, е особено загадувачки бидејќи е дизајниран да биде цврст и долготрајен.
Но, не е се толку црно. Хемиски инженери на Универзитетот во Сари во Обединетото Кралство создадоа уникатна нова пластика со квалитети потребни за поддршка на поциклична економија на материјали.
Како што објавуваат во списанието Macromolecules, овој полимер за доказ за концептот лесно се распаѓа во гас кога се загрева, a потоа се составува повторно.
“Повеќето пластики се дизајнирани да бидат стабилни, што е токму она што ги прави тешки за отстранување или рециклирање“, објаснува Питер Рот, хемиски инженер на Универзитетот во Сари.
„Покажавме дека е можно да се создаде материјал што се однесува многу поинаку – таков што може да се трансформира во пареа на релативно ниски температури пред природно да се обнови во истиот полимер.“ вели тој.
Овој нов полимер се нарекува поли(1,2-дитиолан), што значи дека е синџир направен од индивидуални врски, или мономери, на 1,2-дитиолан, молекула слична на прстен составена од јаглерод, водород и два поврзани атоми на сулфур.
Реверзибилната природа на оваа сулфурна врска го прави полимерот лесно и постојано разградлив.
„Ова не е замена за конвенционалната пластика и сигурно не е решение за глобалниот проблем со пластичниот отпад. Но, воведува нов концепт што би можел да инспирира сосема нова генерација кружни материјали“, додава Рот.
Како таква се справува со повеќе проблеми што го комплицираат ефикасното рециклирање на пластиката.
Прво, полесно се подложува на деполимеризација – разградување на комплексен полимер на неговите поедноставни, составни мономери, како расклопување на LEGO сет на неговите делови.
Но LEGO сетовите не се обновуваат сами (сепак, сè уште не). Плус, конвенционалната пластика можеби ќе треба да се загрее на околу 200 степени Целзиусови (речиси 400 степени Фаренхајт) пред да почне да се распаѓа.
И што и да се појави, може да бара дополнителна обработка, потенцијално генерирајќи загадувачки, опасни нуспроизводи.
Уникатно е што новиот полимер на истражувачите се распаѓа на само околу 90 степени Целзиусови, сублимирајќи од цврста во гасна состојба, прескокнувајќи ја течната фаза и „претставувајќи прв пример на полимер што го покажува ова однесување“, велат истражувачите.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
