Со векови кружеле застрашувачки гласини за мистериозната смрт на големиот војвода Франческо Први Медичи и неговата сопруга Бјанка Капело, припадници на една од најмоќните и најозлогласените италијански династии. Сите биле убедени дека двојката била сурово отруена од нивниот најголем ривал.
Сепак, најновата научна студија на универзитетите во Пиза и Јејл, објавена од Си-ен-ен (CNN), конечно ја решава оваа вековна енигма – зад нивната смрт не стои убиец со арсен, туку еден од најсмртоносните паразити во историјата на човештвото.
Смрт во рок од неколку часа: Дали братот го расчистил патот до престолот?
Големиот војвода Франческо Први и неговата сопруга Бјанка Капело починале во 1587 година, во временски распон од само неколку часа, по повеќедневна тешка агонија. Официјалната верзија во тоа време гласела – маларија. Но, со оглед на мрачната репутација на семејството Медичи, кое било познато по нарачани атентати, веднаш се родила теорија на заговор, а главниот сомнеж паднал врз помладиот брат на Франческо – Фердинандо.
Главниот мотив на Фердинандо бил престолот, бидејќи му се заканувало прескокнување во наследниот ред во корист на вонбрачниот син на Франческо, Антонио. Дополнително масло на огнот додала и неговата крајно сомнителна посета. Фердинандо ги посетил сопружниците во нивната раскошна вила во Поџо а Кајано непосредно пред тие да се разболат, што на јавноста ѝ било сосема доволно за да го обвини дека им ставил арсен во храната.
Иако вилата се наоѓала во област позната по мочуришта полни со опасни комарци, гласините за ладнокрвното братоубиство опстанале повеќе од четири века.
ДНК-анализата го откри невидливиот убиец
Уште од 2004 година, кога во рамките на проектот „Медичи“ беа ексхумирани посмртните останки на 49 членови на династијата, науката нудеше спротивставени теории. Едни тврдеа дека има траги од маларија, додека други наоѓаа токсиколошки докази за отров. Сега, со помош на најмодерна ДНК анализа извлечена директно од коските на Франческо, научниците пронајдоа непобитен доказ кој ја затвора дебатата.
„Само анализата на ДНК можеше да понуди решение со висок степен на сигурност. Пронајдовме директни генетски траги од плазмодиум – паразитот што ја предизвикува маларијата – во примероци од ребрата на војводата. ДНК е сигурен доказ кој ги разрешува сите сомнежи“, изјави Валентина Џуфра, професорка по историја на медицината на Универзитетот во Пиза.
Војводата бил нападнат од дури два вида маларија одеднаш
Истражувањето откри уште еден шокантен факт – во коските на Франческо биле изолирани два различни вида на паразитот, односно „plasmodium falciparum“ и „plasmodium malariae“. Тоа значи дека војводата имал несреќа да биде каснат од различни комарци и да се зарази со два типа на болеста истовремено. Неговите дворски лекари дополнително ја влошиле состојбата применувајќи пуштање крв, што во тоа време било вообичаена практика која всушност само му ја одземала и последната сила на неговото тело.
Траги од истата подмолна болест биле пронајдени и кај неговиот помлад брат, кардиналот Џовани Медичи, кој починал 25 години претходно по патување во мочуришните и опасни делови на Тоскана.
Дали сепак има простор за сомнеж?
И покрај револуционерното откритие, дел од научната заедница сè уште е скептичен. Професорката Донатела Липи од Универзитетот во Фиренца и понатаму цврсто стои на својот став дека се работи за добро испланирано убиство.
„Тоа што имал маларија, не значи дека починал од неа. Записите од Ватиканската библиотека споменуваат осип на кожата, висока температура и страшни отоци – симптоми кои целосно одговараат на акутно труење со арсен. Неговото тело по 300 години беше совршено зачувано, а рацете му беа згрчени во агонија, што е класичен ефект на арсенот“, тврди Липи.
Сепак, авторите на новата студија возвраќаат дека војводата Франческо бил познат пасиониран алхемичар кој постојано работел со опасни хемикалии во својата лабораторија, со што лесно се објаснуваат промените на неговата кожа. Иако веројатноста за труење сега е сведена на минимум, научниците признаваат дека доколку некој навистина решил дополнително да му го забрза крајот на веќе тешко болниот војвода, тоа можеби засекогаш ќе остане совршена тајна.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
