logo
logo
logo

ЗОШТО МЛАДИТЕ СЕ ПОВЕЌЕ ЗАБОЛУВААТ ОД РАК, опасен тренд кој е од поново време

Vecer | 27.07.2026

ЗОШТО МЛАДИТЕ СЕ ПОВЕЌЕ ЗАБОЛУВААТ ОД РАК, опасен тренд кој е од поново време

Рак на дебело црево или рак на коскена срцевина - лекарите сè повеќе откриваат одредени видови малигни заболувања и кај младите луѓе. Ново истражување нуди можно објаснување.

Сузана имала 28 години кога ѝ бил дијагностициран рак на дебело црево. На Андре му бил дијагностициран рак на белите дробови на 34-годишна возраст. И двајцата зборуваат за својата борба со болеста на социјалните мрежи.

Сузана и Андре повеќе не се изолирани случаи. Германскиот центар за истражување на ракот (DKFZ) бележи значително зголемување на инциденцата на рак на дебело црево кај луѓе на возраст од 20 до 39 години во Германија.

Истражувачите забележуваат сличен тренд во Соединетите Американски Држави, каде што стапките на заболување се дури и повисоки отколку во Германија. Други видови рак се дијагностицираат сè повеќе кај помладите луѓе, меѓу нив рак на коскена срцевина и рак на матката.

Ракот традиционално се сметаше за болест на староста. Според Германската помош за рак, просечната возраст при дијагностицирање кај мажите и жените е 69 години.

Клетките на ракот се јавуваат кога се случуваат промени во одредени делови од генетскиот материјал, а телото повеќе не е во можност да ги поправи овие промени. Како што телото старее, природните механизми за поправка стануваат помалку ефикасни.

Разликата помеѓу хронолошката и биолошката возраст се зголемува

Нова студија на истражувачи од Медицинскиот факултет на Универзитетот во Вашингтон во САД пронајде врска што би можела да објасни зошто повеќе луѓе добиваат одредени видови рак пред 50-годишна возраст: кај помладите генерации, постои растечки јаз помеѓу хронолошката и биолошката возраст.

Хронолошката возраст се однесува на бројот на години што поминале од раѓањето. Биолошката возраст, од друга страна, покажува колку процесите на стареење во организмот веќе напреднале.

Различните органи и ткива можат да стареат со различна брзина. Со други зборови, црниот дроб, мозокот и срцето на истата личност можат да имаат различна биолошка возраст, што може значително да се разликува од нивната вистинска возраст.

Според Рон Јахимовиќ, студијата прво воспостави врска помеѓу растечкиот јаз помеѓу хронолошката и биолошката возраст кај помладите луѓе и раниот почеток на ракот.

Јахимовиќ е виш лекар и хематолог-онколог во Универзитетската болница во Келн, како и раководител на истражувачката група во Институтот Макс Планк за биологија на стареењето.

„Не смее да се заборави дека ова е корелациска студија“, предупредува Јахимовиќ.

Ова значи дека истражувањето не докажува причинско-последична врска, туку дава индикации кои, според него, се многу убедливи.

„Одамна знаеме дека постои поврзаност помеѓу биолошкото стареење и зголемената тенденција за развој на рак“, вели тој.

Како се одредува биолошката возраст?

Биолошката возраст не може едноставно да се мери со еден тест. Потребно е да се анализираат неколку различни параметри.

Епигенетските тестови се користат за мерење на хемиските промени во ДНК, по што следува анализа на одредени вредности во крвта и одредување на должината на теломерите, заштитните краеви на краевите на хромозомите.

Дополнително, се применуваат физиолошки тестови кои го проценуваат функционирањето на органите и организмот како целина, како и тестови кои ги испитуваат когнитивните способности.

Авторите на новата студија комбинирале неколку такви методи. Тие анализирале податоци од повеќе од 150.000 луѓе од британската биомедицинска база на податоци UK Biobank.

Кај луѓето родени помеѓу 1965 и 1974 година, пронајден е значително поголем јаз помеѓу хронолошката и биолошката возраст отколку кај луѓето родени помеѓу 1950 и 1954 година.

© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата

logo

Vecer.mk е прв македонски информативен портал, основан во 2004 година.

2004-2026 © Вечер, сите права задржани

Сите содржини и објави на vecer.mk се авторско право на редакцијата. Делумно или целосно преземање не е дозволено.

Develop & Design MAKSMEDIA LTD Skopje Copyright © 2004-2026. Vecer.mk