Американските власти ја истражуваат можноста Украина и Русија да преземат чекори за смирување на војната во текот на зимата и истовремено да ги обноват преговорите за поширок мировен договор, изјави украинскиот претседател Володимир Зеленски во интервју за „Аксиос“.
Украинскиот претседател верува дека неделите пред зимата претставуваат можност за дипломатија. Иако рече дека е убеден дека рускиот претседател Владимир Путин смета на уште една брутална зима за да ја ослаби Украина, тој додаде дека Путин не сака да го налути американскиот претседател Доналд Трамп пред изборите за Конгресот.
„Имам чувство дека на Путин му е потребен Трамп. Тој не сака да го вознемири“, рече Зеленски. Тој додаде дека администрацијата на Трамп би можела да изврши притисок врз Путин да преземе чекори за смирување на конфликтот дури и ако рускиот претседател не сака самиот да го стори тоа.
На прашањето дали мисли дека Путин можеби сака да обезбеди дипломатска победа за Трамп пред среднорочните избори во САД, Зеленски одговори: „Да“.
Американските претставници ја посетија Москва, а потоа и Киев
Зеленски се сретна со претставниците на Трамп, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, во неделата во Киев. Тоа беше нивна прва посета на Украина откако Трамп го започна својот втор претседателски мандат. Кушнер и Виткоф отпатуваа во Киев откако разговараа со Путин три часа во Кремљ во саботата.
Зеленски повтори дека пораката што ја добил од американските претставници е дека „Русите се подготвени да преговараат“. Сепак, тој останува скептичен бидејќи активностите на Русија на бојното поле и неодамнешната ескалација на нападите не покажуваат подготвеност за компромис.
Сепак, по посетата на американските претставници, тој рече дека добил впечаток дека Путин е „подготвен да разговара“ за идеи за продолжување на преговорите. Зеленски истакна дека американските претставници првенствено дошле во Москва и Киев за да го „деблокираат“ дипломатскиот процес, но дека со себе донеле и некои нови идеи.
Тој не сакаше да ги открие сите детали, но потврди дека некои разговори вклучуваат можни чекори од Русија и Украина за смирување на ситуацијата пред и за време на зимата. „Постојат идеи поврзани со енергетската инфраструктура и испораките на жито, електричната енергија и извозот на нафта и гас. Русија и ние имаме различни интереси“, рече Зеленски.
„Целта е да се обидеме да ја направиме претстојната зима различна од претходните“
Кога беше прашан дали новиот американски пристап вклучува рестартирање на преговорите и обид за постигнување договор што ќе им овозможи на Украина и Русија да ја поминат зимата без поголема ескалација, Зеленски одговори дека таквото толкување е „многу блиску до реалноста на овие разговори“.
Првата цел, рече тој, е да се обноват преговорите, а втората е да се обидеме да ја направиме претстојната зима различна од претходните, за време на кои руските напади врз енергетската инфраструктура на Украина дополнително ја интензивираа војната. Целта би била да се пронајдат чекори пред или за време на зимата „што можат да ги доближат страните до мир“.
Сепак, американските претставници велат дека не знаат дали ќе биде можно да се усогласат интересите на Русија и Украина пред зимата. Бројни претходни обиди за постигнување прекин на огнот или запирање на нападите врз енергетската инфраструктура не успеаја.
„Зимски пакет“ за Украина
Се очекува американскиот тим да го информира Трамп, а потоа да продолжи со консултациите со украинските и европските претставници. Зеленски, исто така, истакна дека САД поддржуваат посебен „зимски пакет“ за Украина што би вклучувал воздушна одбрана и помош за енергетскиот сектор.
„Не станува збор само за ракети. Станува збор и за течен природен гас, течен природен гас, а исто така и за чекори за смирување на ситуацијата“, објасни Зеленски.
Тој верува дека Путин смета на зимата за да нанесе доволно штета на Украина и да го принуди Киев да направи дополнителни отстапки. „Русија навистина мисли дека оваа зима може да ѝ помогне да нè скрши“, нагласи Зеленски. Тој рече дека Москва смета на голема зимска офанзива и напади врз украинската инфраструктура што треба да претставуваат „силен удар“, по што Украина би била поподготвена за компромис.
„Можеме економски да ја погодиме Русија“
Тој тврди дека Украина веќе ги направила сите отстапки што може да ги направи и дека секој дипломатски процес ќе мора да вклучува безбедносни гаранции и пакет економска помош. Тој исто така истакна дека Русија се соочува со свои ризици пред зимските месеци. Украина, рече тој, може да ја погоди и економски Русија.
„Кога го нападнаа нашиот електроенергетски систем, ја блокиравме нивната можност да продаваат нафта и гас“, потсети тој. Тој исто така предупреди дека прекините во извозот на земјоделски производи би можеле да ги зголемат глобалните цени на храната и да предизвикаат недостиг.
Зеленски рече дека Украина сака да ги искористи септември и октомври за рестартирање на дипломатскиот процес, а го спомена и Генералното собрание на ОН во Њујорк подоцна овој месец како можно место за продолжување на разговорите меѓу САД и Украина.
„Без дијалог, нема да имаме резултат“
Постои и можност за нова трилатерална преговарачка средба меѓу САД, Украина и Русија, иако сè уште не е донесена никаква одлука.
„Имаме септември и октомври да најдеме начин да разговараме. Без дијалог, нема да имаме резултат. Мислам дека претседателот Трамп може да најде начин правилно да го започне процесот на преговори пред студената зима“, рече Зеленски.
Тој истакна дека Украина ќе мора да остане воено силна за време на кој било дипломатски процес и оцени дека Киев во моментов е во подобра позиција на бојното поле отколку порано, и покрај недостатокот на воздушна одбрана и континуираните руски напади со беспилотни летала и ракети.
Тој, исто така, повика на дополнителни санкции од САД против Русија, опишувајќи ги како клучен извор на притисок во евентуалните преговори. „На Путин му требаат пари. Путин сака пари за да ја продолжи војната“, заклучи Зеленски.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
