Хамас и другите вооружени фракции во Газа за прв пат се согласија да го предадат своето оружје и да ги префрлат сите цивилни и безбедносни овластувања на привремена администрација призната од Обединетите нации, изјави Николај Младенов, висок претставник на Комитетот за мир во Газа.
Младенов ги даде овие забелешки на брифингот на Советот за безбедност на ОН за спроведувањето на мировниот план за Газа поддржан од САД, според изјавите од комитетот на американската социјална мрежа X.
„Хамас и вооружените фракции во Газа за прв пат се согласија да го предадат своето оружје и да ги префрлат сите административни овластувања - цивилни и безбедносни - на привремена администрација призната од Обединетите нации“, рече Младенов. Тој рече дека овој потег би можел драматично да го подобри животот на Палестинците во Газа на одржлив начин, а воедно да обезбеди трајна безбедност за Израелците.
Комитетот за мир презентираше план од 15 точки кон крајот на јули, кој повикува на разоружување на Хамас и другите вооружени фракции, префрлање на администрацијата на Газа на Национален комитет и постепено повлекување на Израел.
Порано овој месец, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го отфрли планот, велејќи дека Хамас мора да биде целосно разоружан пред какво било повлекување на Израел.
Хамас одговори со повик за меѓународен притисок врз Израел за спроведување на планот, велејќи дека останува посветен на договорите постигнати со медијаторите и Мировниот комитет.
Предавање на оружје и администрација на Газа
Младенов рече дека планот бара отстранување на „секоја категорија оружје во Газа“. „Нема сива зона и ниедна категорија не е изоставена“.
Процесот вклучува тешко оружје и нивни производствени капацитети, складишта за оружје, тунели, лично огнено оружје и оружје што го поседуваат вооружени фракции. Според планот, Националниот комитет за администрација на Газа (NCAG) ќе стане единственото тело овластено да поседува, складира или контролира оружје.
„Повлекувањето следи по докажано декомисионирање и се одвива во фази. Тоа е последователно и реципрочно. Секој чекор се базира на успешното завршување на претходниот“, рече Младенов, додавајќи дека „напредокот се базира на перформанси, а не на календар“. Тој рече дека спроведувањето ќе го следи принципот „не верувај на ништо и провери сè“.
Младенов идентификуваше три услови за напредок на процесот: „Меѓународните сили за стабилизација мора да бидат распоредени, обврските на Израел според Протоколот од Шарм ал-Шеик мора да бидат спроведени и Хамас мора да ги почитува своите обврски“. Тој додаде дека „секоја употреба на сила што не реагира на непосредна закана го чини овој процес нешто што е многу тешко да се откупи“.
„Во спротивна насока, секое оружје што сè уште се носи, секој тунел што сè уште се користи и секој конвој што сè уште е блокиран го враќа процесот назад“, рече Младенов.
Израел инсистира на целосно разоружување на Хамас
Нетанјаху, во меѓувреме, продолжува да инсистира дека Хамас мора целосно да биде разоружан пред да може да започне какво било повлекување на Израел од Газа или реконструкција.
На 17 август, Нетанјаху разговараше за спроведувањето на планот со Младенов и американскиот претставник Џаред Кушнер, во услови на континуирани разлики околу редоследот на чекорите.
Хамас инсистира на фазен и реципрочен процес, додека Израел бара прво да се спроведе разоружувањето.
Тврдиот став на Нетанјаху доаѓа пред израелските избори на 27 октомври и во услови на растечки притисок од крајно десничарските коалициски партнери кои се противат на отстапките за Газа.
Крајнодесничарските израелски министри го нападнаа планот за патна карта откако беше објавен, вклучувајќи го и министерот за финансии Безалел Смотрих, кој повика на целосно разоружување на Хамас пред какво било повлекување на Израел.
Коментарите на Младенов доаѓаат во услови на секојдневни израелски напади врз Газа, во кои се убиени Палестинци, а уништени домови - заедно со шатори за раселени лица - и покрај прекинот на огнот што наводно стапи на сила минатиот октомври.
Во неделата, Нетанјаху и министерот за одбрана Израел Кац се заканија дека ќе ги засилат нападите и ќе ги раселат жителите од делови од Газа откако змејовите што ги веат палестинските деца стигнаа до израелска територија во близина на енклавата погодена од конфликтот.
Хамас го обвини Израел дека го користи инцидентот како изговор за ескалација.
Прашање на транзициското управување
Во врска со управувањето, Младенов рече дека „кризата во Газа никогаш не била само безбедносно или хуманитарно прашање“.
„Тоа отсекогаш било политичко и управувачко прашање“.
Тој рече дека Националниот комитет е составен од „независни палестински експерти“.
„Неговата цел е да управува со транзицијата и да го врати ефикасното управување“.
Успехот на транзицијата „на крајот нема да биде оценет според структурите што ги воспоставивме, туку според тоа дали Палестинците ќе доживеат поголема безбедност, посигурни услуги и мерливи подобрувања во нивниот секојдневен живот“, рече Младенов.
NCAG беше основан во јануари под водство на претставникот на Палестинската самоуправа Али Шаат за да ги надгледува цивилните и безбедносните прашања за време на транзицијата.
Минатиот ноември, Советот за безбедност на ОН ја усвои Резолуцијата 2803, со која се одобри рамка поддржана од САД за транзицијата во Газа, вклучувајќи технократска палестинска администрација и привремени меѓународни сили за стабилизација.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
