Германскиот канцелар Фридрих Мерц го услови договорот за буџетот на Европската Унија со одобрување на дополнителни 45 милијарди евра за Киев. Притоа, тој поврза две политички чувствителни прашања што открија длабоки поделби меѓу земјите-членки, пренесува Euronews.
Во буџетот за 2027 година, Украина се соочува со дефицит од 70 милијарди евра, што е директна последица од континуираните руски воздушни напади. Европската Унија вети дека ќе покрие две третини од таа сума, околу 45 милијарди евра, преку механизам што сè уште не е дефиниран.
Во писмо до претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, Мерц рече дека решавањето на овој проблем е предуслов за сите понатамошни дискусии.
„Заедничката посветеност дека сите ние, без исклучок, праведно ќе придонесеме за затворање на оваа дупка е клучен предуслов за решавање на ова прашање и за дискусија за сите други теми, особено оние со финансиски последици“, се вели во писмото.
Мерц бара преговорите за седумгодишниот буџет на Унијата да обезбедат решение што ќе биде поддржано од сите членки и кое ќе ѝ гарантира на Украина стабилно повеќегодишно финансирање од 2028 година па натаму, вклучувајќи ја и должната камата.
Каматите се однесуваат на постојниот заем од 90 милијарди евра, кој се базира на заедничко задолжување на 24 земји. Унгарија, Словачка и Чешка добија ослободување од тој кредитен аранжман, што овозможи да се постигне потребната едногласност.
Главницата на заемот нема да се врати сè додека Русија не се согласи да плати воени репарации, но исплатата на каматата ќе започне следната година. Брисел првично процени дека годишните каматни трошоци ќе изнесуваат три милијарди евра, но ненадејното зголемување на трошоците за задолжување ја промени таа пресметка.
Мерц бара милијарди за Украина, а неговата популарност е многу ниска
Барањето на Мерц доаѓа во време кога неговата популарност во Германија е исклучително ниска. Според најновото истражување на ARD-DeutschlandTrend, само 12 проценти од испитаниците се задоволни од неговата работа, додека 85 проценти се незадоволни, пренесува Дојче Веле (DW).
Незадоволство може да се забележи и во поддршката за владејачките партии. Според истата анкета, крајно десничарската AfD има поддршка од 27 проценти од гласачите, CDU/CSU 20 проценти, а SPD 13 проценти. Само 11 проценти од испитаниците се задоволни од работата на федералната влада.
Конфликт меѓу „штедливите“ и „кохезивните“ земји
Во своето писмо, Мерц го замоли Кошта да ја направи дискусијата за помошта за Украина приоритет на неформалниот самит оваа недела во Даблин, иако првично не беше на дневен ред. Канцеларот изрази жалење затоа што финансиската и воената помош се нерамномерно распределени и затоа што поголемиот дел од неа го обезбедуваат само некои земји-членки.
„Поддршката за Украина е прашање на нашата неделива европска безбедност, па затоа товарот на оваа помош мора да се сподели“, напиша Мерц. Германија е најголемиот билатерален донатор на Украина, а други клучни поддржувачи како што се Данска, Финска, Холандија и Шведска се согласуваат со ставот на Мерц.
Оние земји, кои припаѓаат на групата таканаречени „штедливи“ или „модернизатори“, се залагаат за општи намалувања на буџетот. Ова ги доведува во конфликт со „Пријателите на волните“, група земји кои се противат на намалувањето на трошоците.
Се очекува Чешка, Унгарија и Словачка повторно да се ослободат од заедничкиот долг за да му помогнат на Киев, а Бугарија, која се противи на испораките на оружје, веројатно ќе го стори истото.
Сите четири земји припаѓаат на кохезионата група, а нивното одбивање да учествуваат предизвика незадоволство кај „штедливите“ земји.
„Кампот на волните не може да очекува да добие сè што сака без никакви отстапки“, рече еден дипломат.
„Парите не растат на дрвја во Брисел, па затоа мора да донесеме јасни политички одлуки“.
Поделени реакции во Унијата
Предлогот за поврзување на буџетот и помошта за Украина не беше едногласно одобрен.
Ирскиот министер за финансии Сајмон Харис, чија земја претседава со ЕУ и ги води преговорите, го поддржа пристапот.
„Многу е тешко да се води сериозен разговор за европскиот буџет за следните неколку години без Украина и нејзиното финансирање“, рече Харис во понеделник.
„Мора да го направиме ова како што треба. Всушност, станува збор за европска безбедност“.
Од друга страна, полскиот заменик-министер за европски прашања Игнаци Ниемчицки минатата недела оцени дека станува збор за две сосема одвоени прашања. Тој предупреди дека нивното поврзување може да има спротивен ефект и да го направи конечниот договор уште потежок. Словачкиот премиер Роберт Фицо, исто така, го изрази своето противење и рече дека таквото условување би било „многу опасно“.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
