Европската Унија воведува задолжителен дигитален пасош за секој нов автомобил од ноември 2026 година, кој ќе ги открие сите податоци за возилото со едно скенирање на телефонот.
Од 29 ноември 2026 година, секое ново патничко возило и лесно комерцијално возило што за прв пат добива хомологација во Европската Унија ќе мора да има таканаречен „Пасош за еколошки возила“ (EVP).
Станува збор за дигиталниот идентитет на возилото што е дел од новиот стандард за емисија Euro 7, чија регулатива стапи на сила на крајот на мај 2024 година, но чија задолжителна примена за новохомологираните модели започнува токму од ноември оваа година.
Еден QR код, сите информации
Принципот на функционирање на пасошот е исклучително едноставен. Корисникот може да пристапи до сите информации за возилото со скенирање на QR кодот со телефонот, без никакви дополнителни чекори. Според податоците достапни од најавите поврзани со новата регулатива, пристапот до информациите нема да бара посебна апликација, корисничка сметка или помош од продавачот.
EVP ќе содржи информации за идентификација како што се VIN бројот, марката, моделот, датумот на производство и информациите за хомологација, како и моќноста на возилото. Клучен дел од пасошот се податоците за животната средина: емисии на штетни гасови и честички, реална потрошувачка на гориво или електрична енергија и официјалниот опсег за електрични автомобили. Купувачот ќе ги најде сите тие информации на едно место, стандардизирани и без потреба да се потпира само на зборот на продавачот.
Ова е особено важна промена за купувачите на половни автомобили, кои досега беа речиси целосно зависни од информациите што продавачот ќе избере да ги обезбеди. Со EVP, дел од клучните податоци за возилото ќе бидат достапни за сите и на стандардизиран начин.
Електричните возила добиваат и пасош за батерија
За електричните возила, новата регулатива носи дополнителен слој на заштита. Со дигиталниот еколошки пасош, електричните автомобили за прв пат добиваат пропишани минимални барања за траење на батеријата и преостанат капацитет. Покрај EVP, од 18 февруари 2027 година ќе биде воведен и посебен пасош за батерија, кој ќе му овозможи на купувачот точно да знае во каква состојба е батеријата на возилото што го разгледува за купување.
Ова е директен одговор на еден од најголемите стравови на купувачите на половни електрични возила, кои досега тешко ја проверуваа фактичката состојба и преостанатиот век на траење на батеријата без скапи дијагностички прегледи.
Двојна гаранција за усогласеност
Заедно со дигиталниот пасош, Euro 7 носи и значителна промена во однос на гарантираниот век на траење на возилото. Според ADAC, се менува периодот во кој производителите мора да гарантираат дека автомобилот ги исполнува еколошките барања. Наместо претходните 100.000 километри или пет години, новата граница ќе биде 200.000 километри или десет години.
Ова практично значи дека производителите не можат да направат автомобил што ги исполнува стандардите за емисија само на почетокот, а кој престанува да ги исполнува по неколку години употреба.
Нема нови забрани за влез во градовите
Многу јавни шпекулации сугерираат дека Euro 7 би можел да донесе нови ограничувања за движењето на постари автомобили во европските градови. Тоа не е вистина. Euro 7 е технички стандард за хомологација на нови возила, а не регулатива што воведува нови сообраќајни ограничувања или еколошки зони. Возачите кои веќе поседуваат автомобили не мора да се плашат од автоматски забрани за влез во градските центри според оваа регулатива.
Подеднакво важно е што возилата што веќе се произведени нема последователно да добијат „Пасош за еколошки возила“. EVP се однесува исклучиво на нови возила што поминуваат низ постапката за хомологација од 29 ноември 2026 година па наваму, а од 29 ноември 2027 година, обврската се проширува на сите новорегистрирани возила во ЕУ, без оглед на датумот на хомологација.
Дигиталниот пасош за возила е дел од пошироката стратегија на ЕУ за дигитални пасоши за производи, кои функционираат како дигитален запис базиран на облак што го следи секој производ од производството до отстранувањето.
Овластувањата за имплементација за техничкиот дизајн и оперативните барања на пасошот се доделени на Европската комисија, која исто така треба да ги утврди правилата за лоцирање на QR код или друг идентификатор на возило, со високо ниво на безбедност и заштита на приватноста, вклучувајќи ги и оперативните податоци за возилото.
За Македонија, која не е членка на ЕУ, EVP како регулатива не се применува директно, но може да има влијание врз увозот на нови возила од ЕУ и на пазарот на половни возила, со оглед на тоа што сите нови возила од европскиот пазар ќе го носат овој дигитален идентитет од ноември 2026 година.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
