Шведскиот одбранбен гигант „Сааб“ објави на 27 јули 2026 година дека се согласил да продаде два извидувачки авиони „GlobalEye “ на неименувана земја од Блискиот Исток, во договор вреден околу 1 милијарда долари.
Испораките се закажани за 2030 година, а „Сааб“, повикувајќи се на националната безбедност и чувствителноста на воената индустрија, не го открива идентитетот на купувачот ниту дополнителни детали од договорот, пишува „Дифенс Блог“.
Ваквата тајност не е невообичаена во воениот сектор, каде што продажбата на извидувачки авиони често вклучува договори за споделување разузнавачки податоци, а купувачите претпочитаат да ја држат набавката на најсовремена извидувачка технологија подалеку од очите на јавноста.
Она што не е доведено во прашање е што всушност прави GlobalEye и зошто побарувачката за него постојано расте, пишува Defense Blog.
Изграден на платформата на деловниот авион Bombardier Global 6000 и опремен со низа активни и пасивни сензори, GlobalEye е дизајниран за истовремено следење и идентификација на цели во три домени - во воздух, на море и на копно.
12 часа во воздух, метите се забележуваат на 650 километри
Испраќа податоци во реално време, дозволувајќи им на командантите да забележат закани пред да се приближат.
Според податоците презентирани од Сааб со резултатите за вториот квартал од 2026 година, авионот може да остане во воздух до 12 часа по мисија и да открива мети на растојанија поголеми од 650 километри. Ова го става во класата на извидувачки авиони кои можат да го следат целото регионално бојно поле од една патрола далеку од која било граница.
Микаел Јохансон, претседател и извршен директор на „Сааб“, истакна дека оваа продажба е дел од поширок тренд на побарувачка.
- Оваа нарачка ја потврдува нашата посветеност на обезбедување докажани мултидоменски AEW&C способности. Растечкиот меѓународен интерес за GlobalEye е одраз на неговата ефикасност и сигурност во современите операции за воздушна одбрана, рече Јохансон.
Тој меѓународен интерес оди многу подалеку од само маркетиншка приказна.
Обединетите Арапски Емирати беа првиот клиент што го стави системот во оперативна употреба пред неколку години со пет авиони, а Saab моментално има нарачки од Шведска (три авиони) и Франција (два). Два авиони слични на овие (значи за надзор и рано предупредување) беа донирани од Стокхолм на Украина.
Кон крајот на мај, Канада го прогласи системот на Сааб за префериран добавувач за нејзините идни потреби за воздушен надзор, додека НАТО ја објави својата намера да купи до десет силно модифицирани авиони „GlobalEye“ само неколку недели пред оваа најнова нарачка.
Тие треба да ја заменат застарената флота на AWACS, правејќи го системот Saab 'рбет на заедничките капацитети за рано предупредување на НАТО. Во овој контекст, влезот на нов таен купувач од Блискиот Исток покажува дека побарувачката се проширила далеку над земјите од Заливот во вистински глобален синџир на продажба.
Надминување на предизвиците
Сепак, задоволувањето на таа побарувачка станува сосема нов предизвик. Saab им призна на инвеститорите во својата презентација за вториот квартал дека тесните грла во синџирот на снабдување, а не фабричкиот капацитет или работната сила, се главната пречка за брзината на производството.
Компанијата планира да го зголеми годишното производство од сегашните два на околу шест авиони до 2030 година, преку партнерства со добавувачи, наместо големо проширување на сопствената инфраструктура.
Saab инвестира околу 10 милијарди шведски круни годишно во проширување на капацитетите, со отворање на нови производствени капацитети во Грејлинг (Мичиген) и Индија што се очекува кон крајот на 2026 година и почетокот на 2027 година.
Ова одразува поширока стратегија за локализирање на производството поблиску до клучните клиенти и одбранбената база на НАТО, наместо да извезува сè исклучиво од Шведска.
Овој најнов договор доаѓа во рекорден период за Сааб. Договорните договори достигнаа нови максимуми во вториот квартал од 2026 година, делумно благодарение на посебен договор со Украина за 16 борбени авиони Грипен Е (во вредност од околу 2,5 милијарди долари, што се очекува официјално да биде резервирано во третиот квартал), како и договор од околу 890 милиони долари со германската TKMS за снабдување со борбени системи и сензори за четири нови фрегати на германската морнарица.
Заедно со најновиот договор за GlobalEye, гореспоменатите договори потврдуваат дека секторот за воена авијација на Сааб е во силен моментум, носен од бранот на сојузничко вооружување што фундаментално ја менува европската и одбранбената политика на НАТО, заклучува Defense Blog.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
