Преговорите меѓу Русија, Украина и САД завршија во Абу Даби – прва ваква дипломатска средба по речиси девет месеци. Како што се очекуваше, никој не остави завршен мировен договор на маса, ниту ја запре војната.
Сепак, започнаа некои клучни процеси што би можеле целосно да ја преобликуваат безбедносната карта на Европа и самата динамика на војната во Украина. Вториот ден разговорите зад затворени врати траеја околу два часа. Како што потврди главниот американски преговарач Џаред Кушнер, повеќето од копјата беа скршени околу исклучително чувствителни територијални прашања.
Украина категорично ја отфрли руско-американската идеја
Дури и во пресрет на состанокот, Русите, со помош на претставниците на Трамп, туркаа предлог за промена на административните граници со цел да ја задоволат својата формална цел за окупирање на целиот Донбас на хартија. Киев категорично ги отфрли таквите идеи, повторувајќи одново и одново дека не му паѓа на ум да ја повлече војската надвор од границите на регионот Донецк, кој сè уште делумно го контролира. (Забелешка: Киев е во еднина – „не му паѓа на ум да ја повлече“, наместо множина „не им паѓа... да ја повлечат“).
Бидејќи не успеаја да се договорат за територијата, единствениот конкретен резултат од оваа средба остана голема размена на затвореници. Според изјавите на руските и украинските функционери, тоа ќе биде најголемата размена од почетокот на војната.
Зеленски повеќе се плаши од лутите ветерани отколку од опозицијата
Зеленски и неговото политичко раководство сега се во исклучително неблагодарна ситуација. Официјален Киев строго инсистира на редоследот на потезите: прво бара целосен прекин на огнот, потоа јасни безбедносни гаранции, а дури потоа да се разговара за поширок воено-безбедносен договор. Во исто време, украинските генерали не се откажуваат од барањето армијата да остане оперативна и силна.
Откако стана сосема јасно дека западните сојузници сè уште не се подготвени да ја примат Украина во НАТО, Киев става ново барање на маса. Бара долгорочна финансиска поддршка за минимум десет години за да може да одржува армија од неверојатни 800 до 900 илјади војници. Во Киев веруваат дека само толку моќна воена сила би можела ефикасно да ги одврати Русите од нова инвазија.
И самото украинско општество почна да го менува ставот кога станува збор за војна и мир. До неодамна, секое споменување компромис со Москва автоматски се прогласуваше за чиста капитулација. Денес, меѓутоа, Украинците сè поотворено предупредуваат во јавноста за опасноста од целосен економски колапс. Секако, порадикалната опозиција и дел од здруженијата продолжуваат остро да ја напаѓаат владата штом некој воопшто ќе ги спомене преговорите со Русите.
Расколот се чувствува и во самата армија. Додека обичните војници во рововите се заморуваат, високите воени команданти продолжуваат цврсто да ги отфрлаат сите отстапки. Од политичка гледна точка, Зеленски денес сериозно се плаши од оваа поларизација – врвот на државата е многу загрижен за тоа што ќе се случи во земјата и како ќе реагираат лутите воени ветерани кога ќе престане војната. Токму поради овој страв од домашната јавност, украинската делегација во Абу Даби мораше да игра многу резервирано.
Русите и Американците ги прескокнаа европските лидери
Од друга страна, Русите пристигнаа во Абу Даби со амбициозен план што оди многу подалеку од самото решавање на војната во Украина. Москва се стреми да изгради сосема нова безбедносна архитектура. За да ги принуди Киев и Западот да попуштат, Русија намерно ја уништува украинската енергетска мрежа среде зима, ставајќи ги Украинците во уште понеповолна преговарачка позиција.
Особено е интересно како Москва грчевито инсистираше на исклучување на Европа од преговорите. Русите, имено, сакаат САД да останат единствениот легитимен канал со кој ќе преговараат за поделба на сферите на влијание. Европските дипломати во Абу Даби буквално седеа на „клупата за резерви“ и учествуваа исклучиво на споредни состаноци.
Колку се сериозни Русите и како навистина се прецртува картата на светот најдобро покажува фактот дека Пекинг официјално ги потврди разговорите за историската средба меѓу Доналд Трамп, Владимир Путин и кинескиот лидер Си Џинпинг. Тој трипартитен самит треба да се одржи како дел од состанокот на лидерите на АПЕК во Шенжен, Кина, на 18 и 19 ноември.
Русите веќе најавуваат дека Путин и Трамп ќе разговараат за мировниот договор за Украина во Кина, а апсолутно никој од Европа или Киев не е поканет на таа маса. Шефот на украинската дипломатија Андриј Сибиха предупреди дека таков состанок без учество на Украина „само го охрабрува Путин да ја продолжи оваа војна“. Поради ова отворено договарање на суперсилите и целосното заобиколување на Европа, многу аналитичари веќе ја споредуваат важноста на овој претстоен состанок во Кина со состанокот во Јалта или Виенскиот конгрес.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
