Претставниците на земјите-членки на Меѓународниот кривичен суд (МКС) денес гласаа за разрешување на главниот обвинител на судот, Карим Кан, речиси две години откако првпат се појавија обвинувања за сексуално вознемирување, дознаваат Ројтерс и Асошиејтед Прес од дипломатски извори.
Британскиот адвокат Карим Кан е обвинет за сексуално вознемирување кон вработена. Кан категорично ги негираше сите обвинувања. 125-те земји-членки на МКС гласаа со огромно мнозинство за отстранување на Кан од функцијата, што е прв пат во историјата главниот обвинител на МКС да биде отстранет од функцијата.
56-годишниот Кан беше привремено отстранет од функцијата во јуни, во исчекување на денешното гласање, откако извештајот на извршниот комитет на надзорниот орган на судот заклучи дека тој извршил „тешко вознемирување“. Според документите што ги виде АП, Кан имал сексуален однос со вработената и се обидел да ја спречи да изнесува обвинувања. Тој ги оспорува тие заклучоци.
Предлогот на Сиера Леоне што ќе го отежнише отстранувањето не помина
Кан не присуствуваше на затворената седница бидејќи му беше забранет влез во Соединетите Држави откако администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп го санкционираше поради истрагата на МКС за израелски службеници поврзани со акциите на израелската војска во војната во Газа.
Во 2024 година, МКС издаде налози за апсење на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и поранешниот министер за одбрана Јоав Галант за злосторства против човештвото. Таа одлука предизвика остра реакција од Израел и Соединетите Држави.
На почетокот на седницата, предлогот на Сиера Леоне да се отежни разрешувањето на Кан не помина, по што дипломатите почнаа да гласаат за неговото разрешување неколку часа пред закажаниот рок, изјавија за Ројтерс и АП дипломатски извори запознаени со седницата.
Државите гласаа со тајно гласање. Холандија, каде што се наоѓа судот, објави дека гласала за разрешувањето на Кан, како и Франција и Норвешка, кои ја објавија својата одлука пред почетокот на седницата.
МКС се соочува со сериозни предизвици
„Веруваме дека е докажано надвор од секаква разумна сомнеж дека неговото однесување претставува сексуално вознемирување и злоупотреба на положбата“, изјави заменик-министерот за надворешни работи на Норвешка, Андреас Мотцфелд Кравик, во изјава објавена од АП.
Холандскиот министер за надворешни работи, Том Берендсен, минатата недела во писмо до парламентот изјави дека има доволна поддршка за отстранување на Кан.
Претседателката на Собранието на државите членки, Паиви Каукоранта, на јавното отворање на сесијата изјави дека гласањето ќе се одржи зад затворени врати со цел да се реши „сложено и чувствително дисциплинско прашање во рамките на улогата на управување и надзор на Меѓународниот кривичен суд“.
Долгите и сложени постапки ги поделија организациите за човекови права, судскиот персонал и земјите-членки во време кога МКС веќе се соочува со сериозни предизвици, вклучително и кампањата на Соединетите Американски Држави насочена кон „распуштање“ на судот, кој беше основан за да ги гони оние што се одговорни за најтешките злосторства против човештвото.
Мандат на чело на МКС
Тој беше избран за главен обвинител во 2021 година со деветгодишен мандат. Претходно беше помошник генерален секретар на Обединетите нации.
Историски налози за апсење
За време на неговиот мандат, Кан стана светски познат по иницирањето историски налози за апсење. Под негово водство, судот издаде налози за апсење на рускиот претседател Владимир Путин, како и на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и на поранешниот министер за одбрана Јоав Галант, по обвиненија за воени злосторства.
Политички притисок и санкции
Поради налози против израелски функционери, Кан се соочи со огромен политички притисок и закани. Соединетите Американски Држави му воведоа финансиски и визни санкции, што во еден момент доведе до тоа компанијата Мајкрософт да му го блокира пристапот до неговата официјална е-пошта.
Судбината на потерниците
Неговото разрешување не влијае на важноста на издадените налози за апсење (вклучувајќи ги и оние против Путин и Нетанјаху), бидејќи нивната важност и поништување ја одлучуваат исклучиво судиите на МКС, а не обвинителот. Во наредниот период, судот ќе ја започне постапката за избор на нов главен обвинител.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
