Договор за повторно отварање на Ормунскиот тесец може да биде постигнат уште во среда или четврток, изјави американскиот претседател Доналд Трамп. Според него, Иран и Оман се приближуваат до договор за повторно ставање во функција еден од најважните светски поморски коридори, што би можело да придонесе за намалување на тензиите и да отвори пат кон завршување на војната.
Репортерите што патуваа со него во Калифорнија го прашаа Трамп за извештајот на новинската страница Аксиос дека договорот за Ормускиот теснец може да биде објавен во среда. „Може да се случи. Утре или следниот ден“, рече тој, зборувајќи во вторник вечерта по калифорниско време, кое веќе беше среда наутро на Блискиот Исток. „Постигнат е голем напредок“.
Договорот би предвидувал рути контролирани од Иран и Оман, изјавија регионалните претставници за АП. Функционерите зборуваа под услов на анонимност за да разговараат за чувствителните преговори.
Можниот договор што произлезе од разговорите меѓу Иран и Оман предвидува бродовите да влегуваат во Персискиот Залив преку рута контролирана од Иран и да излегуваат преку рута контролирана од Оман, изјавија двајца регионални претставници за Асошиејтед Прес. Ќе се наплаќаат такси за услуги за одржување безбедност и зачувување на животната средина, рекоа претставниците.
Цените на нафтата се намалија со надеж за напредок за договор што ќе им овозможи на танкерите за нафта повторно слободно да го напуштат Персискиот Залив и да испорачуваат сурова нафта низ целиот свет. Суровата нафта Брент, меѓународен стандард, падна за 1,2% на 78,43 долари за барел рано во среда.
Администрацијата на Трамп претходно отфрли каков било договор што би му дал на Иран контрола врз теснецот, кој беше отворен меѓународен воден пат пред САД и Израел да го нападнат Иран на 28 февруари. Околу една петтина од светската нафта и природен гас минуваше низ теснецот, но превозот низ водниот пат е намален на минимум поради нападите на Иран од почетокот на војната.
Во разговор со новинарите во понеделник, американскиот претседател го повтори своето јавно противење на наплаќањето патарини во теснецот. „Нема да дозволам да наплаќаат“, рече Трамп. „Секој ќе наплаќа, ние ќе наплаќаме“.
Регионалните претставници изјавија дека преговорите се уште се во тек и дека конечниот договор би можел да има поинаква форма, при што секој договор би бил поврзан со укинување на блокадата на САД врз иранските пристаништа.
ОПТИМИСТИЧКИ ИЗЈАВИ ЗА НАПРЕДОК ВО ПРЕГОВОРИТЕ
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, изјави во вторникот дека разговорите на Техеран со Оман се фокусирани на „воспоставување безбедни влезни и излезни бродски линии“, рути кои „ги поддржуваат суверените права, а истовремено ги опфаќаат и националните безбедносни аспекти и на Иран и на Оман“.
„Конечните резултати од овие преговори ќе бидат објавени откако ќе бидат завршени“, додаде тој, според државната новинска агенција ИРНА на Иран.
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, потврди дека е постигнат напредок во тие разговори, „но сè уште не е конечен“.
Рубио претходно ја отфрли можноста за каков било договор што би му дал на Иран контрола врз теснецот, велејќи минатиот месец дека тоа би создало „многу опасен преседан“ за другите делови од светот.
Американскиот министер за финансии, Скот Бесент, за CNBC изјави дека „постои можност денес или утре да постигнеме договор за отворање на теснецот и да се движиме кон понормализирана позиција во овој конфликт“.
Катарскиот емир, шеикот Тамим бин Хамад Ал Тани, рече дека во вторникот разговарал и со Трамп по телефон, додека арапската земја се обидува да посредува за решавање на војната.
Кабинетот на Ал Тани соопшти дека двајцата разговарале за начини за премостување на поделбата „на начин што ги зголемува изгледите за постигнување одржливо дипломатско решение на кризата“.
Трамп е под зголемен притисок да стави крај на непопуларната војна што ги зголеми цените на бензинот пред среднорочните избори и ги намали американските залихи на муниција. Во последните денови, тој повторно наизменично се закануваше со масовни напади и изразуваше поддршка за дипломатските напори.
Трамп изјави во понеделник дека САД се во преговори со Иран, велејќи дека тоа е „последна шанса“ на Техеран да постигне договор и да избегне уште една воена ескалација на САД.
„Првата фаза е отворање на теснецот. Втората фаза ќе биде денуклеаризација“, рече Трамп. „И тоа ќе потрае малку.“
Иран негираше дека преговара со САД, велејќи дека разговорите се само со Оман.
Трговски брод под индиско знаме потона во вторник во Црвеното Море кај Јемен откако беше удрен од брод полн со експлозив, соопштија јеменските и индиските власти.
Крајбрежната стража на Јемен го спаси екипажот, во кој имаше 13 Индијци и еден Јеменец.
Немаше веднаш преземање одговорност, но јеменските милитанти Хути, поддржани од Иран, постојано напаѓаат бродови што минуваат низ Црвеното Море во близина на Јемен.
Минатиот месец, Хутите објавија дека го затвораат теснецот Баб ел-Мандеб што води до Црвеното Море за бродови поврзани со Саудиска Арабија како одмазда за блокадата на кралството врз Јемен и нападот врз меѓународниот аеродром во главниот град на Јемен, Сана, кој е под контрола на бунтовниците.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
