На спомен-костурницата Зебрњак кај Куманово денеска се одбележа 114-годишнината од Кумановската битка, која се водела на 23 и 24 октомври 1912 година. Во чест на загинатите борци, за 11 часот е најавена комеморација со положување венци, оддавање почит и пригодна културно-уметничка програма.
Организатори на одбележувањето се Српската заедница во Македонија и Српскиот културен центар од Скопје, во соработка со Амбасадата на Република Србија. Настанот се одржа под покровителство на Министерството за надворешни работи на Србија, преку Управата за дијаспора и Срби во регионот, и Министерството за труд, вработување, борачки и социјални прашања на Република Србија.
Кумановската битка, која се водела на 23 и 24 октомври 1912 година, претставува една од одлучувачките битки во Првата балканска војна и значаен настан во борбите на балканските земји против Отоманската Империја.
Стоилковиќ со осврт на историските толкувања за Балканските војни
По повод историското значење на Балканските војни, Иван Стоилковиќ во своја објава се осврна на сведочењето на академик Чедомир Попов пред Хашкиот трибунал во декември 2004 година, во постапката против поранешниот југословенски претседател Слободан Милошевиќ.
Според Стоилковиќ, Попов, во својство на експерт, ги оспорил деловите од обвинението што се однесувале на наводниот континуитет на големосрпската политика во 19 и 20 век, засновани на елаборатот на американската историчарка Одри Бадинг.
Стоилковиќ тврди дека по ова сведочење Обвинителството било принудено да се откаже од дел од обвинението, со кој, според неговото толкување, се настојувало преку судењето на Милошевиќ да се донесе суд и за целокупната српска историја.
Во објавата тој изнесува и критики за историските наративи за Србија и српскиот народ, кои ги поврзува со пропагандата на империјалните сили од почетокот на 19 век.
„Во историјата точно се знае зошто се водени Балканските војни и целиот свет тоа го призна на мировните преговори“, наведува Стоилковиќ во својата објава.
Зебрњак – споменик со големо историско значење
Споменикот на Зебрњак, подигнат во чест на загинатите борци во Кумановската битка, бил граден во периодот од 1934 до 1937 година, според проектот на белградскиот архитект Момир Коруновиќ.
Со висина од 48,5 метри, тој бил најголемиот споменик во тогашното Кралство Југославија.
Изграден од базалт и армиран бетон, споменикот имал изглед на неосвоива тврдина, со монументална кула што се издигала над спомен-костурницата.
На неговиот врв се наоѓала симболична светилка, која горела над посмртните останки на загинатите војници.
Меѓутоа, за време на Втората светска војна, на 20 мај 1942 година, бугарските сили со динамит ја урнале високата кула на споменикот.
И покрај разурнувањето, спомен-костурницата Зебрњак останува место на кое се оддава почит на загинатите борци во Кумановската битка.
Со одбележувањето на 114-годишнината се продолжува традицијата на зачувување на споменот за овој историски настан и за војниците кои ги загубиле животите во битката.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
