Сликање без вештини за цртање, садење босилек и други зачински билки, плетење, слушање музика, пребојадисување стара комода... Сите овие хобија се одличен противотров за живот исполнет со бркање рокови, постојани известувања и обврски – живот во кој дури и слободното време се претвора во уште една можност за докажување. Зошто тие имаат толку позитивно влијание? Бројни истражувања покажале дека редовното практикување пријатни, ненатпреварувачки активности избрани по сопствена желба, може да им помогне на телото и умот да се опорават по стресен ден.
Кои хобија се најефикасни?
Поимот „хобија што го намалуваат кортизолот“ се однесува на активности со бавно темпо, креативни, практични или повторувачки активности што поттикнуваат фокусирање на сегашниот момент и не бараат одреден краен резултат. Овие активности се практикуваат заради чисто, едноставно задоволство, а не заради профит, збогатување на биографијата или создавање содржина за споделување на интернет.
Сепак, вреди да се напомене дека кортизолот – често прикажуван како филмски негативец – всушност е важен хормон вклучен во регулирањето на енергијата, метаболизмот и одговорот на стрес. Неговото ниво природно варира во текот на денот, а највисоко е во утринските часови. Затоа, целта не е нужно постојано одржување ниско ниво на кортизол, туку полесно опоравување по стресна ситуација (или момент) и одржување здрав физиолошки ритам. Истражување објавено во списанието Psychoneuroendocrinology, во кое учествувале повеќе од илјада возрасни лица, покажало дека соодветната варијација на нивото на кортизол во текот на денот е поважна од вкупното количество.
Градинарство
Градинарството е класично, релаксирачко хоби што вреди да се испроба. Или, поточно кажано, грижата за растенијата – нешто за што всушност не е потребна градина. Балкон, неколку саксии со цвеќе или дури и само едно собно растение се доволни: допирањето на почвата, наводнувањето и набљудувањето како тие полека растат, создаваат ритам што е сосема поинаков од дигиталното темпо на живот. Во еден мал експеримент, триесет лица изложени на стресна задача поминале половина час или во градинарство или во читање. Нивото на кортизол опаднало кај двете групи, но намалувањето било поизразено кај оние што се грижеле за растенијата. Подобрувањето на настроението исто така било позначајно кај таа група.
Сликање, колаж или слушање музика
Овие уметнички активности не мора нужно да резултираат со нешто убаво за да имаат релаксирачки ефект. Всушност, поентата е да се ослободите од стравот од осудување и да направите нешто за себе. Едноставното препуштање на активноста е доволно за да дојде до природна релаксација. Слушањето музика исто така може да биде хоби што го намалува нивото на кортизол, но само ако навистина ѝ се посветите – односно, ако користите слушалки, го тргнете телефонот настрана и немате други обврски на кои треба да внимавате.
Читање за задоволство
Секаков вид читање е корисен, а изборот зависи од вашиот личен вкус. Можете да читате романи, раскази, стрипови или историски биографии; сите тие ви овозможуваат да го пренасочите вниманието од личните грижи кон некоја друга приказна. Сепак, за ова да биде ефективно, читањето не треба да биде форма на учење, туку активност што ја правите чисто за задоволство. Дури и само неколку страници можат да ви овозможат ментален одмор, особено ако читате од физичка книга или списание, подалеку од дигитални известувања.
Хеклање, плетење, вез
Овие и слични рачни, повторувачки активности ги ангажираат рацете и бараат умерена концентрација. Повторувачката природа на активноста може да го прекине текот на мислите и да предизвика состојба на длабока задлабоченост, позната како „флоу“ (состојба на целосна препуштеност на активноста). Не мора да исплетете цел џемпер; дури и крпењето платнена торба или малку вез може да биде доволно за да се чувствувате како да учествувате во релаксирачки ритуал.
Прошетки во природа или готвење
Тивката прошетка низ парк, покрај море или низ природа ги комбинира благото движење, природната светлина и привременото оддалечување од екраните. Не мора да биде тренинг, па дури ни броење чекори. Едноставно шетајте – полека и со темпо што најмногу ви одговара.
Готвењето е уште еден одличен избор. Месењето тесто, сечкањето, мешањето и следењето едноставен рецепт ги ангажираат сетилата за допир и мирис, како и вашето внимание. Готвењето може да биде релаксирачко хоби кога е ваш избор, а не само уште една домашна обврска.
Како да го изберете вистинското хоби за вас
Не постои единствена активност што е универзално релаксирачка. За некои, грижата за растенијата е медитативна; за други, тоа е читање возбудлив криминалистички роман. Најдоброто хоби за намалување на кортизолот е она во кое навистина уживате – она што не бара посебни вештини, ви овозможува да изгубите чувство за времето и го намалува, наместо да го зголемува, споредувањето со другите. Тоа треба да биде хоби со кое можете редовно да се занимавате – можеби навечер – и кое, пред сè, нема да се претвори во уште една работна обврска.
Се подразбира (иако сепак ќе го кажеме тоа) дека хобито не е замена за терапија. Хобијата што го намалуваат нивото на кортизол можат да создадат простор за закрепнување, но сами по себе не лекуваат анксиозност, депресија, исцрпеност или ендокрини нарушувања. Доколку стресот, несоницата, заморот или општата малаксаност продолжат и го попречуваат секојдневниот живот, препорачливо е да се консултирате со лекар или со стручно лице за ментално здравје.
Сепак, вредноста на овие хобија можеби лежи токму во тоа што нè потсетуваат дека дел од денот може да помине без некоја конкретна цел. А во денешно време, само тоа е доволно за да се чувствуваме многу подобро.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
