Јеменските Хути објавија дека во саботата нападнале „чувствителни“ локации во саудиската престолнина Ријад со ракети и беспилотни летала, неколку часа откако пламен и голем облак од чад беа видени во близина на главниот аеродром во градот, објавува Ројтерс. Тоа беше првиот ракетен напад врз Ријад од обновениот конфликт во Јемен.
Соединетите Американски Држави предупредија во саботата дека се плашат од „брза ескалација“ на непријателствата на Блискиот Исток, објави АФП.
„Овој воен конфликт би можел брзо да ескалира“, процени Стејт департментот во предупредување до американските граѓани објавено на платформата X.
Доналд Трамп, кој требаше да го помине викендот во претседателската резиденција Кемп Дејвид, неочекувано се врати во Вашингтон во саботата навечер, а Белата куќа не објасни зошто. Молскавичниот напредок на Хутите во Јемен во последните недели одзеде стотици животи, а според Обединетите нации, повеќе од 110.000 луѓе беа принудени да ги напуштат своите домови.
Во саботата беше објавено дека Кина и Пакистан се обиделе да влијаат врз Иран за да ги совладаат Хутите, но не нашле разбирање.
Пакистан е во незгодна позиција поради одбранбениот договор со Саудиска Арабија. Хакан Фидан, турскиот министер за надворешни работи, исто така, зборуваше во саботата. Имено, Анкара е потписник на трилатералниот договор со Ријад и Исламабад. Тој рече дека Саудиска Арабија можеби има воени потреби поради постојаните напади на Хутите и дека Турција е подготвена да помогне во рамките на трилатералниот одбранбен пакт.
„Гледаме дека има многу сериозни напади врз територијалниот интегритет и суверенитет на Саудиска Арабија. Имаме договор за сојуз во нашиот пакт. Покажуваме сериозна солидарност по тоа прашање... (Арабија) можеби има одредени воени потреби, особено во некои технички прашања. Нема да имаме проблем да ги задоволиме тие потреби“, изјави тој за телевизиската станица НТВ, објави Ројтерс.
Трилатералниот договор, познат како Договор од Мека, потпишан минатиот месец, содржи клаузула за колективна одбрана на ниво на член 5 од Северноатлантскиот договор: напад врз еден потписник се смета за напад врз сите тројца.
Хутите се чини дека истражуваат колку Анкара и Исламабад се навистина спремни да влезат во Заливскиот конфликт на арапска страна. Изјавата на Фидан е предупредување, но вреди да се напомене дека тој се задржува на „некои технички прашања“.
Турција, како и Пакистан, нема желба да се вклучи во војната во Заливот. Затоа Фидан истакнува дека е неприфатливо Саудиска Арабија да стане дел од војната меѓу САД и Иран, бидејќи немала желба да учествува во конфликтот. Тој додаде, без понатамошно објаснување, дека предлози за прекин на непријателствата се доставени до сите страни, напиша Ројтерс.
Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, рече дека треба „и да се бориме и да преговараме“.
„Во критичен момент, мора да го потиснеме непријателот и да нанесеме разорни удари со целата наша воена моќ“, рече тој, обраќајќи се пред парламентот.
„Но, откако ќе постигнеме значаен успех на бојното поле и непријателот ќе се најде во позиција на слабост, мора да ја користиме дипломатијата за да ги консолидираме тие придобивки.“
Мохсен Резаи, секретар на Врховниот совет за национална безбедност на Иран, во интервју за Ал Џезира емитувано во саботата изјави дека Техеран сака војната меѓу Саудиска Арабија и Хутите да заврши, додавајќи дека верува оти Јеменците исто така сакаат договор со Саудиска Арабија.
Во исто време, тој нагласи дека Иран им ги соопштил на медијаторите, Пакистан и Катар, своите услови за враќање на преговорите со САД, кои се во застој, вклучително и „завршување на војната на сите фронтови“. Техеран чека одговор од Трамп, што би можело да биде причина за неговото ненадејно враќање во Вашингтон.
„Нашите услови се завршување на војната на сите фронтови, ослободување на нашите замрзнати средства и завршување на поморската блокада. Во интерес на Вашингтон е да ги прифати овие услови. Заканите на Трамп нема да донесат никакви резултати. Ние сме подготвени за решителна војна“, рече Резаи.
На платформата X, тој изјави дека постојат седум услови за почеток на преговори со САД, велејќи:
„Ако Вашингтон сака да се извлече од хаосот во кој се вплетка и да избегне понатамошно заплеткување во него, нема друг избор освен да ги прифати правата и условите на Иран“.
Иранските претставници претходно побараа повлекување на американските сили од регионот и надомест за американските и израелските напади започнати на 28 февруари. Покрај трите наведени услови, преостанатите би можеле да се однесуваат и на контролата на Иран врз Ормуз и зачувувањето на сопствената оска на одбрана. Останува нејасно дали Исламската Република се откажала од барањето за надомест, а продолжувањето на цивилната нуклеарна програма е веројатно меѓу условите.
Интервјуто на Резаи и говорот на Галибаф покажуваат координиран настап на луѓе од иста раса. И двајцата се ветерани на Револуционерната гарда: Галибаф командуваше со нејзините воздухопловни сили, а Резаи ја водеше Гардата шеснаесет години.
Иран е заинтересиран за преговори бидејќи економскиот притисок е силен и може да го загрози режимот, а Хутите му дадоа силна преговарачка моќ. Кога Резаи вели дека Техеран сака крај на војната меѓу Хутите и Саудиска Арабија, тој всушност вели дека може да ја запре, ако се плати цената.
Тој го потврди ова велејќи дека по претходните две рунди конфликт, военото планирање на Иран се променило и сега е фокусирано на американските поморски сили, од Заливот до Оманскиот Залив и Арапското Море.
„Целите надвор од тој дофат, кон Индискиот Океан, би биле надвор од дофатот на Иран“, додаде поранешниот командант на Револуционерната гарда.
Ова резултира со поделба на работата: Иран ја држи пригушната точка на Ормуз, а Хутите го држат другиот, Баб ел-Мандеб на влезот во Црвеното Море.
Повеќе од шест месеци по почетокот на војната со Иран, аналитичарите на пазарот на нафта во JPMorgan Chase, најголемата американска банка, го кажуваат она што многу трговци го кажуваат приватно веќе некое време: патот до крајот на војната станува сè потежок за предвидување.
- Неколку економски црвени линии за кои банката претпоставуваше дека американската администрација нема да биде подготвена да ги премине, вклучувајќи ги цените на нафтата над 100 долари за барел, цените на бензинот близу 5 долари за галон и наглото зголемување на приносите на државните обврзници, веќе се преминати, што ја прави стратегијата за излез помалку јасна, велат аналитичарите, вклучувајќи ја и Наташа Канева, во белешка објавена од Bloomberg.
Анализата на Financial Times наведува дека се соочуваме со криза со гориво, а не со нафтена криза. Потрошувачите не купуваат сурова нафта, туку бензин, дизел и керозин, и токму нивните цени ја зголемуваат инфлацијата. Пазарите на гориво за време на војната беа значително понапнати од пазарот на сурова нафта поради недостаток на капацитет за преработка и затоа што транспортот на гориво до клиентите е скап.
Wall Street Journal додава дека рафинериите на Запад не успеаја да ја пополнат празнината што ја оставија Блискиот Исток и Русија. Во последната деценија, земјите од Заливот и Русија инвестираа десетици милијарди долари во рафинерии со цел да освојат поголем дел од светскиот пазар на дизел.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
