Плановите на NASA за изградба на постојана база на Месечината влегуваат во сериозна фаза на реализација, со проценета вредност од околу 30 милијарди долари. Американската вселенска агенција забрзано развива системи за испорака на лендери, ровери, возила и друга опрема на лунарната површина, со цел да се избегнат скапи одложувања.
Во рамки на новите договори, NASA ќе им исплати околу 590 милиони долари на компаниите Astrobotic, Firefly и Intuitive Machines за изведување четири мисии за доставување научна опрема и товар на Месечината. Компанијата Astrobotic е единствена што добила две мисии. Агенцијата исто така разгледува можност за пренамена на марсовскиот ровер „Promise“ за употреба на Месечината, како дел од поширокиот план за роботска изградба на инфраструктура за идни човечки мисии.
Според Карлос Гарсија-Галан, програмски директор за лунарната база, ова е „прва фаза“ од планот за создавање постојано човечко присуство на Месечината. Оваа фаза треба да трае до 2028 година и да чини околу 10 милијарди долари. Во следните чекори, NASA планира втора и трета фаза, кои ќе опфатат изградба на модули за живеење, системи за енергија и инфраструктура за поддршка на астронаути. Конечната цел е создавање „полутрајни населби“ во кои луѓето ќе можат да живеат и работат на Месечината.
Проектот е дел од пошироката програма „Artemis“, преку која САД сакаат да го обноват човечкото присуство на Месечината и да се натпреваруваат со Кина, која значително го забрзува својот вселенски програм.
И покрај амбициозните планови, проектот се соочува со предизвици. Компанијата Blue Origin, основана од Џеф Безос, доживеа технички проблеми со својата ракета „New Glenn“, што може да го одложи развојот на лендерот Blue Moon. NASA, сепак, најавува дека разгледува алтернативни опции и соработка со повеќе партнери од приватниот сектор.
Според директорот на NASA, Џаред Ајзакман, агенцијата нема намера да чека пасивно, туку активно ќе соработува со индустријата за надминување на проблемите и постигнување на целите, како и во времето на мисиите „Apollo“. Покрај SpaceX, која работи на ракетата Starship, и други приватни компании како Firefly и Intuitive Machines веќе спроведуваат мисии на Месечината, со различен степен на успех.
Една од најуспешните досега е мисијата на Firefly, која успешно слета во близина на екваторот на Месечината. Intuitive Machines, пак, двапати слетуваше во близина на јужниот пол, но нивните лендери се превртеа при слетување. Целта на NASA е во следната деценија да изгради инфраструктура што ќе овозможи долгорочно човечко присуство на Месечината, вклучително и користење на воден мраз за гориво и вода.
Иако проектот е технолошки и финансиски комплексен, NASA останува уверена дека соработката со приватниот сектор ќе овозможи реализација на првата постојана лунарна база во историјата на човештвото.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
