Сè повеќе се зборува за здравјето и физичката подготвеност, но покрај грижата за телото, подеднакво е важно да се води грижа и за здравјето на мозокот. Неврорадиологот д-р Емер Мексвини истакнува дека квалитетниот сон, урамнотежената исхрана и редовните социјални и ментални активности можат да помогнат во зачувувањето на мозочните функции низ годините, пренесува UNILAD.
Здравјето на мозокот опфаќа низа функции, вклучувајќи ги меморијата, движењето, емоциите и обработката на сензорните информации. Па, како можеме да го одржиме мозокот здрав што е можно подолго?
Квалитетниот сон е поважен отколку што мислиме
На возрасните генерално им се препорачува да спијат меѓу седум и девет часа, но постигнувањето на ова не е секогаш лесно во нашето динамично секојдневие. Д-р Мексвини предупредува дека недостатокот на сон може да има сериозни последици по здравјето на мозокот.
„Сонот е време кога мозокот активно се обновува и закрепнува, а недостатокот на сон е една од најпотценетите закани за неговото долгорочно здравје. Важна е не само количината на сон, туку и неговиот квалитет“, објаснува таа.
За време на длабокиот сон се активира глимфатичниот систем, кој му помага на мозокот да ги исчисти отпадните материи наталожени во текот на денот. Меѓу нив спаѓаат бета-амилоидните и тау-протеините; абнормалното таложење на овие протеини се поврзува со Алцхајмеровата болест. Хроничниот недостаток на сон може да го наруши овој процес, а исто така се поврзува со воспаленија, проблеми со меморијата и нарушени когнитивни функции.
Исхрана што го штити здравјето на мозокот
„Она што го јадеме влијае и на условите во кои функционира нашиот мозок“, вели докторката. Таа препорачува исхрана заснована на целосни, минимално преработени намирници, особено оние од растително потекло. Како добри примери таа ги наведува медитеранската исхрана и MIND-исхраната, истакнувајќи ја нивната поврзаност со подобро здравје на мозокот.
MIND-исхраната е осмислена за да го намали ризикот од деменција и когнитивно опаѓање поврзано со стареењето. Таа ги комбинира принципите на медитеранската исхрана и DASH-исхраната, при што втората првенствено е наменета за намалување на крвниот притисок.
Двата пристапа во исхраната ставаат акцент на зеленчукот, овошјето, житариците од цело зрно, мешунките, рибата, јаткастите плодови и здравите масти, додека го минимизираат внесот на високо преработени намирници. Ваквата исхрана може да придонесе за здравјето на мозокот и кардиоваскуларниот систем, да го подобри метаболичкото здравје и да помогне во намалувањето на воспаленијата.
Испробувањето нови работи го стимулира мозокот
Иако многу луѓе уживаат во рутината, д-р Мексвини истакнува дека новите искуства и предизвици се корисни за мозокот. Учењето странски јазик, започнувањето нов спорт или стекнувањето нова вештина можат да ја стимулираат мозочната активност. Не се потребни големи промени; дури и едноставни постапки – како на пример, избирање поинаква рута до дома – можат да помогнат да се прекине секојдневната рутина.
„Патувањето на непознато место или учењето нова вештина го поттикнуваат мозокот да ги обработува информациите на поинаков начин“, објаснува докторката.
Новите искуства бараат прилагодување, решавање проблеми и учење, со што се стимулира создавањето и зајакнувањето на невронските врски.
„Ова помага во градењето когнитивна отпорност – поточно, побогата и поприлагодлива мрежа која му овозможува на мозокот полесно да се справува со промените што ги носи стареењето“, заклучува д-р Мексвини.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
