Кафето има речиси митски статус во секојдневието како прва помош за будење и концентрација. Сепак, често се случува и по испиената шолја телото да остане бавно, а умот поспан. Ова не значи дека кафето престанало да делува, туку дека кофеинот привремено ја покрил вистинската причина за заморот, која најчесто е поврзана со сонот, дехидратацијата, толеранцијата, стресот или одредени здравствени состојби.
Кофеинот само го одложува сигналот за умор
Кофеинот не создава нова енергија, туку ги блокира рецепторите за аденозин, супстанција која се акумулира во текот на денот и му сигнализира на мозокот дека телото е уморно. Ако зад себе имате недоспиена ноќ, кафето само привремено го стишува алармот за замор.
Кога ефектот на кофеинот ќе попушти, заморот се враќа со уште поголема тежина. Овој феномен е познат како „кофеински пад“. Според податоците од организацијата Sleep Foundation, полуживотот на кофеинот во организмот трае меѓу 2 и 12 часа, во зависност од генетиката, возраста и навиките. Поради ова, попладневното кафе лесно може да го наруши ноќниот сон, со што се создава затворен круг на постојан умор.
Замката на толеранцијата и скриениот кофеин
Со секојдневно пиење на иста количина кафе, телото развива толеранција и утринската чаша веќе не го дава истиот ефект на будност. Додавањето повеќе кофеин во овој случај не носи повеќе енергија, туку може да предизвика нервоза и послаб сон.
Американската агенција за храна и лекови нагласува дека 400 милиграми кофеин дневно е горната безбедна граница за повеќето возрасни лица, но предупредува дека чувствителноста варира кај секој поединец. Дополнително, треба да се внимава и на скриениот кофеин кој го има во енергетските и газираните пијалаци, одредени чаеви, чоколадото и некои лекови.
Сонот нема замена, а уморот не е секогаш од кафе
Истражувањето објавено во списанието Journal of Clinical Sleep Medicine покажува дека внесувањето кофеин дури и шест часа пред спиење значајно ја нарушува длабочината на сонот. Затоа, експертите препорачуваат последната чаша кафе да се конзумира најдоцна до раните попладневни часови.
Од друга страна, постојаниот замор не мора да биде поврзан само со кафето. Според експертите од Mayo Clinic, долготрајниот замор најчесто произлегува од лошите животни навики или недоволната физичка активност, но може да биде и симптом на дефицит на железо, дехидратација, проблеми со тироидната жлезда или анемија. Доколку силната исцрпеност трае со недели и е придружена со вртоглавица или срцебиење, потребно е да се побара лекарски совет наместо уште едно еспресо.
Како да го прекинете кругот и да ја вратите енергијата
За да го надминете овој проблем, набљудувајте го влијанието на кафето врз вашиот ноќен сон и обидете се да ја намалите дозата или да преминете на кафе без кофеин во попладневните часови. Истовремено, зголемете го внесот на вода, бидејќи уморот многу често е директна последица на дехидратација кога кафето се користи како главен пијалак во денот.
Кафето треба да биде пријатен утрински ритуал, а не алатка со која ќе се присилува телото да работи против сопствениот биоритам. Кога организмот секое утро бара спас во кофеинот, тој всушност не бара посилно кафе, туку квалитетен одмор и подобар сон.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
