Поранешниот претседател на Србија, Александар Вучиќ, во интервју за швајцарскиот весник Die Weltwoche, прво по неговиот пораз на изборите за странски медиум, зборуваше за причините за изборниот пораз на СНС, за Студентскиот список, за Русија, Путин, Трамп, војната во Иран и глобалната економија.
Велтвохе: Последниот пат разговаравме кога бевте претседател на Србија. Сега сте лидер на опозицијата. Многу работи се променија. Како сте?
Сè уште сте живи, што е добра вест барем за моето семејство. Па, тоа е демократија. Се случува од време на време. Имавме многу големи победи во последните 15 години, а потоа мораше еднаш да изгубиме. Сè уште не сме анализирале сè детално како што сакав. Ќе го направиме тоа во следниот месец. Ќе имаме нов партиски конгрес и ќе видиме какви одлуки ќе донесеме.
Она што го сметам за многу важно е да анализираме и разгледаме сè што се случи овде, имајќи го предвид големиот притисок што дојде од странство врз нашата влада, особено од некои земји-членки на ЕУ кои дури и не се криеја. Можам да ја споменам Хрватска и професорот Марсавелски - не знам дали сте слушнале за тој човек и за тој случај. Тој беше член на надзорниот одбор на хрватската разузнавачка агенција, разузнавачки службеник, и самиот призна дека учествувал во „шарената револуција“, дека организирал специјални предавања и семинари за белградските студенти неколку пати годишно. Тој беше под прикритие и преку опозициските медиуми објаснуваше што треба да прават. Тие всушност ја признаа својата вмешаност, а многу други го сторија тоа.
Имајќи го сето тоа предвид, моравме да ги анализираме и сопствените грешки - ароганцијата и сè друго што се случуваше. Ќе мора да се промениме. Инаку нема да можеме да се вратиме.
Велтвохе: Која е вашата лична анализа? Сега сте лидер на опозицијата. Каков е обликот на победникот на овие избори? Но, за вас лично - долго време бевте на власт, ја обликувавте политиката и историјата на земјата. Која е главната лекција што ја научивте од овој изборен пораз?
Сè уште не сум задоволен од мојата анализа. Секогаш се обидувам да најдам она што германскиот филозоф Лајбниц го нарекол „доволна причина“ - оправдување за нешто. Не сум најдобрата личност за тоа, но нема сомнение дека имаше наши грешки. Не во главните насоки на политиката, туку во перцепцијата на ароганцијата на многумина од нашите луѓе. Многумина се грижеа за себе, стануваа сè побогати и побогати, но од друга страна, не покажаа доволно внимание и подготвеност да се справат со проблемите на обичните граѓани. Тоа придонесе емоциите да одат во бездна, а потоа веќе немавме шанса. Што и да ставите против емоцијата не е доволно силно. Емоциите секогаш преовладуваат.
Тоа беше една од причините. Но, тоа е наша вина. Ароганцијата беше наша вина. Ќе мора да ги научиме лекциите. Мора да научиме нешто од тоа. Инаку...
Велтвохе: Дали ова е ново искуство за вас? Бевте многу млад премиер, потоа претседател...
А пред тоа, заменик-премиер и министер, како млад човек. Потоа дојде 5 октомври, првата револуција, и јас го чувствував истото - прогон од други, лов на вештерки и сè. Денес е речиси исто.
Како се справувате со тоа на лично ниво? Бевте на власт, а потоа го гледате триумфот на вашите противници кои ве обвинуваат за сè.
Јас сум многу искусен човек. Рекоа дека нема да ги признаам резултатите од изборите, дека нема да попуштам - и го направив тоа како господин, час и половина по затворањето на гласачките места. Рекоа дека ќе ја напуштам земјата во рок од 24 часа со целото мое семејство - во Русија, ОАЕ или некаде на друго место.
Велтвохе: Истото го кажаа и за Доналд Трамп пред изборите - дека ќе избега во Москва...
Но, тоа не се случи, како што можете да видите. Нема да се случи. Многу сум приврзан кон единствената земја што ја сакам и моја судбина е да бидам тука. Не е важно каков прогон може да доживеам - ќе останам тука и ќе се бориме.
Велтвохе: Дали очекувавте таков резултат или бевте целосно изненадени?
Не бев целосно изненаден, но очекував подобри резултати. Нешто многу чудно се случи во последните седум дена од кампањата. Можам да го споделам тоа со вашите читатели и гледачи. По митингот во Нови Сад, кој беше многу успешен од наша страна, одеднаш веќе не можевте лесно да ги видите нашите објави. Видливоста на нашите објави на сите социјални мрежи, особено на Мета (Фејсбук и Инстаграм), не беше доволна. Од друга страна, сè што поставија беше множено, зголемено, засилено - 20 пати. Го забележав тоа за прв пат денот по изборите - како некој да се откажал од сè. Добивав пет пати повеќе лајкови, пет пати поголема видливост и сè. Се случи нешто многу чудно и ќе го разгледаме детално.
Велтвохе: Дали очекувате лов на вештерки?
Веќе започна, од првиот ден. Ова е она со што се соочуваме секојдневно и сите го знаат тоа. Дури и се фалат со тоа. Не се срамежливи. Не го негираат. Додаваат една реченица: „Па, тоа е борба против корумпиран систем“, но да - ние го правиме тоа. Тоа е нашата главна цел. Тоа е она што го велат.
Велтвохе: Интересно е што велите дека во име на демократијата, во име на борбата против автократијата, доаѓаат нови автократи. Гледам што се случува во Унгарија...
Може ли да ви кажам што направија вчера во Белград? Знаете, германските нацистички сили го окупираа Белград од доцна пролет/рано лето 1941 година до рана есен 1944 година. Во текот на тие три години, нацистите, се разбира, имаа целосна контрола врз Радио Белград, чиј среден бран беше едно од најслушаните радиостаници во окупирана Европа. Дури и германските војници во Северна Африка ја слушаа Лили Марлен и германски песни фаќајќи ги брановите на Радио Белград. Дури и тогаш, нацистите не ги побараа сите досиеја на сите вработени во Радио Белград.
Што се случи вчера? Нема да верувате, но ве молам проверете го. Можам да ви го испратам. Уредникот на државната телевизија им се обрати на луѓето од РТС, велејќи: „Луѓе, добивме легитимно барање од студентскиот список. Тие бараат 50 досиеја на уредници и новинари од оваа куќа.“ И почна да ги чита имињата како од Втората светска војна, со тапани: број еден - тој и тој, број два - Александар, број три - таа дама, и така натаму до број 50. „Се консултирав со моите адвокати и тие се согласија дека треба да ги испратиме сите досиеја на студентскиот список.“
Дали некогаш сте слушнале за такво нешто? Не го сменив уредникот сè додека не почина, од кога дојдовме на власт. Потоа второто беше компромисно решение и остана повеќе од 10 години. Ова е нешто... И луѓето што гласаа за нив велат: „Па, тоа е во ред. Нема проблем.“ Значи, тие немаа проблеми со демократијата или недостатокот на демократија. Лажеа за тоа. Го користеа само против нас. Бидејќи ова никогаш не се случило во оваа земја. Никогаш. Тоа е голем скандал. Но, не им е гајле. Тоа е еден вид револуционерен терор. Можеме да правиме што сакаме против кого сакаме.
Велтвохе: Што прават со тие досиеја? За што им требаат?
Ќе речат: „Овие момци ја поминаа нашата комисија. Овие момци не.“ И тоа ќе ја одреди судбината на сите во иднина - кој ќе работи, кој не. Кој е вистинскиот човек да ни ја направи позицијата удобна, а кој не. Можете ли да замислите дека тоа се случува во Европа денес? И сите молчат.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
