Одлуката е јасен одговор на американските санкции кои ја поткопуваат работата на судот. Наградата се доделува на поединци и организации кои ги бранат човековите права и основните слободи, а претходните добитници се јужноафриканскиот лидер Нелсон Мандела и рускиот опозициски лидер Алексеј Навални, објави „Еуроњуз“.
Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп објави санкции против МКС на 9 октомври. Овој потег дојде како одговор на судската наредба за апсење на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху и истрага за однесувањето на американските трупи во Авганистан.
The International Criminal Court and its officials have been awarded the European Parliament's 2026 Sakharov Prize for Freedom of Thought. Learn more about the laureate here ➡️ https://t.co/zst2LyCbu1 https://t.co/iE0UKp1bp0
— European Parliament (@Europarl_EN) October 22, 2026
„Ова е порака на надеж и отпор до Доналд Трамп. Ние не се откажуваме од владеењето на правото и меѓународната правда. Ќе стоиме зад МКС колку што е потребно“, рече француската европратеничка Клое Ридел, која го номинираше судот.
Изборот на победник
Лидерите на парламентарните групи го избраа МКС пред двајца други финалисти: танзаниската адвокатка Тунду Лису, која се соочува со политички прогон, и иранските сестри Таране и Ромина Рахими, номинирани во име на сите жртви на прогон од страна на иранските власти.
Номинацијата на МКС и неговите службеници беше предложена од клубот на социјалисти и демократи (S&D), а на крајот беше поддржана од другите клубови. Одлуката ги изненади некои аналитичари, кои очекуваа Лиса да ја добие наградата.
Just announced 🚨 The Sakharov Prize 2026 has been awarded by the European Parliament to the @IntlCrimCourt and its officials ⚖️ Download our illustrations of the International Criminal Court headquarters: https://t.co/QB4IlvaL4U https://t.co/M5REE4nynQ
— European Parliament Audiovisual Service (@europarlAV) October 22, 2026
Притисок врз Европската комисија
Минатата недела, претставници од неколку клубови ја повикаа претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, да го заштити судот, чие седиште е во Холандија, од американските санкции. Тие побараа примена на „сите инструменти што ни се на располагање“, а особено го истакнаа Европскиот закон за блокирање. Овој механизам ги штити компаниите и поединците од ЕУ од ефектите на одредени странски санкции.
На 9 октомври, високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, изјави дека заканата со санкции против МКС е „неприфатлива“ и ја потврди посветеноста на Унијата на меѓународното право. И покрај ова, Европската Унија сè уште не презела конкретни чекори.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
