Европскиот комесар за енергетика го повика американскиот претседател Доналд Трамп да обезбеди непречено снабдување со дизел, откако Трамп се закани дека ќе го запре извозот. Комесарот предупреди дека Европа се соочува со зима во која веројатно ќе владеат највисоките цени на енергенсите уште од 2022 година.
Дан Јоргенсен изјави дека е во интерес и на САД и на Европа да има „што е можно послободен проток на енергија меѓу нашите земји“. Сепак, тој додаде дека дури и без прекин во снабдувањето од САД, „оваа зима би можела да биде многу, многу тешка за Европа, а можеби и најлоша што сме ја виделе од 2022 година“.
Цените на дизелот во Европа се движат близу до рекордни нивоа. Претходно оваа недела, американскиот претседател Трамп предизвика нестабилност на пазарот со изјавата дека би поддржал забрана за извоз на дизел. Трговците веднаш предупредија дека таков потег би бил „катастрофален“ за Европа, со оглед на тоа што САД се нејзиниот најголем снабдувач.
Иако американскиот секретар за енергетика Крис Рајт подоцна изрази сомнеж во оправданоста на целосна забрана за извоз, самата закана претставува нов предизвик за европската енергетска безбедност. Ситуацијата дополнително се усложнува поради конфликтот на Блискиот Исток, кој продолжува да ги нарушува глобалните синџири на снабдување.
Цените на природниот гас во Европа неодамна го достигнаа највисокото ниво од кризата во 2022 година, предизвикана од руската инвазија врз Украина. Во исто време, цената на суровата нафта од типот „Брент“ останува над 100 долари за барел.
Комисијата разгледува краткорочни мерки
Јоргенсен потврди дека Европската комисија разгледува краткорочни мерки за намалување на цените на фосилните горива во ЕУ. Ова следува по повикот на францускиот претседател Емануел Макрон, кој претходно оваа недела побара итна акција – како што се одложување на построгите барања за увоз на метан и олеснување на правилата за преработка на гориво.
Јоргенсен одби да ги коментира конкретните предлози на Макрон, но изјави: „Неговата анализа е точна... понекогаш мора да одложите одредени работи или да усвоите пофлексибилен пристап, а тоа е мојот општ став за претстојната зима... без притоа да се откажеме од нашите долгорочни цели и амбиции“. Кога беше директно прашан за можното одложување на новите правила кои од увозниците на нафта и гас бараат да ги следат и ограничуваат емисиите на метан, Јоргенсен одговори: „Во наредните недели и месеци ќе видите различни форми на флексибилност што ја побараа земјите членки“.
Еден официјален претставник подоцна во петокот потврди дека Јоргенсен побарал од Комисијата да ја разгледа можноста за едногодишно одложување на спроведувањето на правилата за метан.
Притисок врз цените и снабдувањето
Според податоците на организацијата „Transport & Environment“, европските граѓани веќе плаќаат 30 евра повеќе за полн резервоар дизел отколку пред конфликтот меѓу САД и Иран.
Зголеменото производство во американските и европските рафинерии досега им овозможи на земјите од ЕУ да увезуваат доволни количества дизел и гориво за авиони, со што се избегнаа прекини во снабдувањето. Сепак, администрацијата на Трамп е под притисок поради високите домашни цени на дизелот пред ноемвриските избори. Аналитичарите проценуваат дека, во случај на американска суспензија на извозот, цените би пораснале низ целиот свет.
Јоргенсен изрази надеж дека таквото сценарио ќе се избегне, но сакаше да упати јасно предупредување пред состанокот на министрите за енергетика на ЕУ во Даблин следната недела.
Долгорочни решенија и високи цени
Тој ги повика земјите членки да ги намалат даноците на електрична енергија и да ги зголемат инвестициите во зелена енергија. Притоа, тие можат да ја искористат флексибилноста што Комисијата ја воведе во фискалните правила. Тој додаде дека досега тоа го сториле само Италија и Грција. „Најверојатното сценарио е дека ќе имаме многу, многу високи цени, но нема да имаме проблем со сигурноста на снабдувањето“, рече тој. „На луѓето што не можат да си дозволат гориво не им е важно дали тоа е достапно на пазарот, штом не можат да го купат.“
Јоргенсен ги повтори предупредувањата дека Европа мора да ја забрза електрификацијата за да избегне идни кризи поврзани со фосилните горива. Комисијата предложи удвојување на стапката на електрификација во ЕУ на 46 проценти до 2040 година. Предлогот вклучува и мерки што ќе им овозможат на државите да ја оданочуваат електричната енергија по пониска стапка од гасот.
„Ако не се откажеме од зависноста од фосилните горива, можам да им ветам на сите дека ова ќе прерасне во трајна криза“, заклучи тој.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
