Најголемото Светско првенство во историјата ЗАПОЧНУВА. Почнувајќи од четврток, 48 национални тимови ќе се борат за едно од двете места на стадионот „МетЛајф“ во Ист Радерфорд, Њу Џерси. Таму, на 19 јули, ќе се одржи финалето, кое ќе ни даде нов шампион на светот.
Со месеци, светските медиуми пишуваат трактати за тимовите што ќе играат на турнирот, внимателно анализирајќи пријателски натпревари и броејќи колку национални тимови имаат проблеми со повреди. Сето тоа, заедно со квалитетот, тактичките поставки и факторот среќа, ќе играат огромна улога во исходот на турнирот. Но, веројатно повеќе од кога било во историјата, Светското првенство може да биде одлучено од фактори кои не се поврзани со фудбалот.
Кој најдобро ќе се прилагоди на временската разлика?
Првиот фактор е веројатно најлесен за контрола. Зборуваме за џет-лагот, за кој се очекува дека најмногу ќе влијае на одредени национални тимови во почетната фаза, т.е. при пристигнување во кампот пред почетокот на турнирот, особено оние кои преминуваат голем број временски зони и во исто време мора да го забрзаат својот биоритам, што обично е потешко од одложувањето.
Постојат неколку научни трудови на оваа тема, а ФИФА дури објави и брошура посветена на феноменот. Според прегледниот труд „Управување со заморот при патување и џет-лагот кај спортистите“, промената на биолошките ритми може многу да влијае на сонот, закрепнувањето и ризикот од повреда.
Се очекува дека овој фактор ќе се амортизира во поголема мера откако тимовите ќе се навикнат на различен биоритам, но нема целосно да исчезне. Европските тимови со месеци се кодирани да ги започнуваат своите натпревари најдоцна во 22 часот, додека сега некои ќе играат во 4 или 6 часот наутро според европското време во кое играле цела сезона.
Треба да се напомене и дека факторот на временска разлика ќе постои и во рамките на турнирот, во помала мера. Територијата каде што се игра Светското првенство се протега низ четири различни временски зони, а некои национални тимови веќе ќе се менуваат меѓу нив во групата.
Жештина
Големите жештини се честа тема на медиумите кога станува збор за Светското првенство. Тие, се разбира, зависат од локалните временски услови и времето од денот кога се игра натпреварот. Некои стадиони, како оној во Тексас каде што играат Англија и Хрватска, ќе бидат затворени и климатизирани, но топлината не е ефикасна само за време на натпреварот, туку и за време на тренингот, пристигнувањето на стадионот, закрепнувањето, спиењето и хидратацијата.
Научен напис објавен во списанието „Спрингер“ наведува дека 14 од 16-те градови домаќини би можеле да бидат изложени на екстремна топлина за време на турнирот. Ројтерс пишува за тоа како Светското првенство всушност ќе биде тест за физичка издржливост. Не е важна само температурата на воздухот, туку и влажноста, ветерот и сончевата светлина.
Според новото истражување од „Клајм Централ“, климатските промени ја зголемиле веројатноста температурите да бидат доволно високи за да влијаат на перформансите на играчите во 97 од 104 натпревари на турнирот.
„Повисоките температури и поголемата влажност веројатно ќе ги забават натпреварите. Кога спортистите мора да играат подолг временски период во такви услови, тие имаат тешкотии да одржат рамнотежа помеѓу експлозивните, брзи акции и долгорочниот аеробен напор потребен за натпревар од повеќе од 90 минути во топлина и влажност“, рече Рајан Калсбик, професор по биолошки науки на Дартмут.
Пример од Англија е најдобар пример за тоа како сериозно да се размислува за топлината. Јавноста таму долго време дискутираше за можноста резервните играчи да не бидат на клупата, туку да го гледаат натпреварот од соблекувалната доколку се процени дека тоа би можело значително да им помогне.
Надморска височина и распоред
Еден дел од ждрепката се игра во Мексико, каде што има силен фактор на надморска височина. Мексико Сити се наоѓа на 2.240 метри надморска височина, а националните тимови на Централна и Јужна Америка, како што се Мексико, Боливија и Еквадор, честопати ја користеа предноста на домашниот терен во воздухот на кој гостите воопшто не се навикнати. Сличен фактор беше потврден во атлетиката и другите спортови.
Важно е да се напомене дека временските и климатските фактори на овој турнир не се централизирани. Некои национални тимови ќе се движат од една клима во друга помеѓу натпреварите, што ја отежнува аклиматизацијата. Во оваа смисла, распоредот може да биде клучен.
Дури и кога е еднаков во спортска смисла, не е физиолошки еднаков ако едниот тим игра во затворен простор или навечер, а другиот во топлина и влажност. Сепак, распоредот не е во корист на Хрватска. Помеѓу второто и третото коло, тие ќе имаат помалку од четири дена одмор, додека некои други тимови, како оние од групата А, ќе имаат уште два дена одмор.
Заедно со сето тоа, треба да ја споменеме и можноста за бури, особено во САД. Според американскиот протокол, играта мора веднаш да се прекине ако удри гром во рамките на осум милји, или околу 13 километри, од стадионот. Во овој случај, играчите се повлекуваат од теренот во соблекувалните, додека гледачите се евакуираат во безбедни покриени области во рамките на стадионскиот комплекс.
Откако ќе се забележи удар од гром, започнува одбројување од 30 минути. Доколку во тој период нема нови удари, играта може да продолжи. Меѓутоа, доколку се случи друг удар во овој период, часовникот се ресетира и одбројувањето започнува одново. Ова се повторува сè додека не поминат цели 30 минути без регистрирана гром.
На пример, Германија пристигна во Америка цела недела пред Хрватска. Другите нации намерно го организираа последниот пријателски натпревар на американска почва, така што првиот натпревар од турнирот нема да биде шок за телото.
Судии и нови протоколи
Во натпреварувањето од типот турнир, нема многу шанси за подобрување. Поради ова, случајните фактори имаат многу поголем ефект отколку во лигите, од кои еден е судењето. Проширувањето на Светското првенство донесе и најголем број судии досега, дури 52 главни, 88 помошни и 30 VAR судии.
Во споредба со претходните светски натпреварувања, бројот на судии од егзотични фудбалски нации исто така се зголеми. Некои судии кои доаѓаат од послаби конфедерации никогаш немале можност да судат фудбал што се игра со таков интензитет и под таков притисок. Не е исто да судите во еквадорската, бугарската или казахстанската лига и одеднаш да дојдете на натпревар каде што половина свет ви кажува дека сте слепи.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
