Колку чини пушењето станува појасно кога трошокот за една кутија ќе се претвори во месечна сметка. Кај пушачите со најниски приходи, цигарите можат да потрошат и до 30 отсто од доходот — речиси третина од парите со кои треба да се покријат сите потреби.
На ова укажува економскиот професор Борче Треновски, еден од учесниците во изработката на новата студија на „Аналитика“ за употребата на тутун и никотински производи во Македонија. Според него, просечниот трошок за цигари кај македонските пушачи е приближно една петтина од минималната плата.
Трошокот е особено тежок за домаќинствата што и без него едвај ги покриваат основните потреби. Треновски посочува дека издвојувањето пари за тутун ги потиснува расходите за облека, а кај посиромашните и за здравје и домување.
Во наодите се забележува и разлика во уделот на храната во семејниот буџет: кај домаќинствата со пушачи тој изнесува 48,2 отсто, додека кај непушачките е 58,3 отсто. Овие проценти ја покажуваат распределбата на буџетот, но сами по себе не кажуваат колку храна купува секое домаќинство.
Зошто тогаш повисоките цени не се доволни за откажување? Податоците од студијата покажуваат дека 59,5 отсто од оние што се обиделе да престанат да пушат во 2026 година издржале помалку од еден месец. Финансискиот притисок може да поттикне одлука, но не ја отстранува зависноста.
Тука се отвора и прашањето што добиваат пушачите од парите што преку акцизите завршуваат во државната каса, а во суштина овие дополнителни приходи треба да се насочат кон превенција, советување и помош за откажување, особено за луѓето со ниски примања.
За нив, секое поскапување е нов товар ако продолжат да пушат. Затоа мерките за намалување на употребата на тутун треба да вклучуваат и достапна поддршка: каде да се обратат, каков третман можат да добијат и колку ќе ги чини обидот да се ослободат од зависноста.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
