Зошто мозокот се блокира за време на кавга? Што се случува и како да си помогнете?

Што се случува во телото за време на расправија?

Стручните лица овој феномен го нарекуваат емоционално преплавување или дифузно физиолошка вознемиреност. Во таква состојба, телото реагира како да сме во вистинска опасност:

срцето чука побрзо

се појавува црвенило и потење

рацете може да треперат

нивоата на адреналин нагло се зголемуваат

Мозокот преминува во „режим на преживување“. Професорката по психологија Лиза Фелдман Барет објаснува дека нашиот мозок нема директен пристап во реалноста - тој се потпира на нашите сетила и претходни искуства за да ја „протолкува“ ситуацијата.

Ова значи дека во расправијата реагираме не само на она што се случува во моментот, туку и на она што сме го доживеале во минатото. На пример, ако нашиот партнер во текот на кавгата погледне настрана, мозокот може да го протолкува ова како отфрлање - особено ако имаме претходни искуства со емоционална дистанца или занемарување.

Зошто ја губиме емпатијата?

Кога сме емоционално преплавени, доаѓа до брза промена во начинот на размислување:

од перспектива „ние“ преминуваме на „јас“

се фокусираме на сопствената самоодбрана

емпатијата се намалува или целосно исчезнува

Во тој момент, не сме фокусирани на односот, туку на тоа да се заштитиме себеси. Важно е да се разбере дека во такви ситуации не сме единствени „одговорни“. Луѓето влијаат едни на други - емоционалните состојби се пренесуваат и засилуваат.

Посебен предизвик: родителите и децата

Овој механизам е особено очигледен во односот помеѓу родителите и децата. Кога детето покажува проблематично однесување, истакнува клиничкиот психолог Труди Михан, предавач во Центарот за позитивна психологија и здравје на Универзитетот за медицина и здравствени науки RCSI. Таа вели дека идеалната реакција би била љубопитност: Што се обидува детето да ми каже?

Родителите кои веќе се под стрес и дополнително емоционално преоптоварени честопати ќе реагираат импулсивно, грубо или дефанзивно, наместо смирено и со поддршка.

Како можете да си помогнете кога чувствувате дека „губите контрола“?

Добрата вест е дека постојат конкретни начини за ублажување на овие реакции, а Михан ги издвојува следните:

1. Научете да ги препознавате сигналите на вашето тело

Првиот чекор е свесност. Обрнете внимание на раните знаци:

забрзан пулс

чувство на топлина

напнатост во телото

Колку порано ги забележите промените, толку е поголема веројатноста да реагирате свесно, а не автоматски.

2. Променете ја вашата интерпретација на ситуацијата

Психолозите ова го нарекуваат когнитивно преиспитување.

Пример: колега воздивнува и вели: „Дали навистина ни е потребен состанок за ова?“

Вашата прва реакција може да биде: „Тој ме напаѓа“ или „Не ме почитува“. Но, обидете се да се запрашате: Дали има друго објаснување? Можеби е уморен, под стрес или има лош ден.

Важно: целта не е да се потиснуваат емоциите (што може да ги влоши работите), туку да се прошири вашата перспектива.

3. Направете пауза - но на вистински начин

Ако чувствувате дека вашите емоции ве преплавуваат, наједноставното и најефикасно решение е да се оддалечите.

Но, важно е како ќе го направите тоа:

договорете го однапред сигналот за пауза со вашиот партнер

кажете јасно: „Ми треба кратка пауза, ќе се вратам“

паузата треба да трае најмалку 20 минути

Во тоа време, обидете се навистина да се смирите - прошетајте, слушајте музика или правете нешто што ви го одвлекува вниманието. Избегнувајте да ја „премотувате“ расправијата во вашата глава.

Истото важи и за родителите – кратко повлекување со објаснување на детето дека целосно се смирите е многу поздрав образец отколку да реагирате во афект.

4. Технологијата може да помогне

За оние на кои им е тешко да ги препознаат сопствените реакции, биофидбек може да им помогне во следење на физиолошките сигнали на телото.

Реноминираните истражувачи на односи, Џон и Џули Готман, користеле пулсни оксиметри за да ги следат реакциите на паровите за време на расправија. Тие препорачуваат да ги користите дома како начин да научите самоконтрола.

Конфликтите не се проблем - начинот на кој се справуваме со нив е

Важно е да се нагласи: целта не е да се избегнат конфликти. Несогласувањата се природен дел од сите односи - партнерски, семејни и работни. Обидот целосно да ги елиминирате би бил нереален и исцрпува.

Она што можеме да го научиме е како да останеме смирени и доволно присутни за да ја одржиме емпатијата - дури и кога нашите тела ни кажуваат да се браниме или да се повлечеме.

Затоа што понекогаш, кога расправијата е жестока, ние не сме најдобрата верзија на себеси. Но, разбирањето зошто се случува ова е првиот чекор кон промена.