Исклучително реткиот предмет, кој со децении бил во приватна колекција, има историја што ги поврзува Лондон, Шангај и обидот за создавање заедничка валута за меѓународна трговија, објави Тајмс оф Индиа.
Монетата, позната како Трговска монета Кван Пинг, е искована во Лондон околу 1867 или 1868 година, во време кога трговијата меѓу Кина и странските трговци била попречена од различни монетарни системи.
Монетата била продадена на аукција во октомври од страна на „Стекс Бауерс Галерис“ во Хонг Конг, а цената, вклучувајќи ја и провизијата на аукционерот, била најскапата ставка на аукцијата, каде што колекционерите потрошиле вкупно речиси 32 милиони долари.
Парите што никогаш не станале пари
Приказната за оваа необична сребрена монета започнува во втората половина на 19 век, кога странските трговци во кинеските пристаништа работеле во сложен систем од различни валути и мерки на вредност.
Ова доведе до идејата за создавање сребрена монета што ќе ја олесни меѓународната трговија и ќе биде прифатена на различни пазари.
Предлогот го изнесе В. Ф. Вејд, тогашен кинески секретар на британската дипломатска мисија во Пекинг, а планот вклучуваше производство на пари во пет апоени.
Монетите беа дизајнирани според системот за тежина што го користеше Кинеската поморска царинска служба.
Иако пробните копии беа изработени во Англија, беше планирано парите да се произведуваат за оптек преку ковницата на пари во Хонг Конг. Сепак, проектот никогаш не се реализираше.
Коновницата на пари во Хонг Конг се затвори во април 1868 година, а нејзината опрема подоцна беше продадена на ковницата на пари во Осака во Јапонија.
Така, парите што требаше да ја поедностават трговијата останаа само историски обид за монетарно поврзување на различни пазари.
Со децении не се знаеше каде е направена
Мистеријата околу монетата, исто така, додава на нејзината посебна вредност.
Нумизматичарите со години дебатираат за нејзиното потекло. Некои истражувачи веруваа дека е направена во Берлин, други укажуваа на Лондон, додека Осака беше спомената и. Поради необичниот дизајн, дури постоеја претпоставки дека била наменета за трговија со Кореја.
Подоцнежните истражувања и зачуваната документација помогнаа да се утврди нејзиното англиско потекло.
Според каталогот на аукцијата, архивските документи откриени во текот на 2017 и 2018 година дополнително фрлаат светлина врз историјата на производството и испраќањето пробни примероци.
Едно писмо од 1875 година покажа дека примероците биле испратени до претставници на банките во Шангај и Јокохама, додека посебна пратка со 100 примероци од секоја апоенска вредност го напуштила Саутемптон.
Истражувачите проценуваат дека биле направени само 102 примероци од секоја апоенска вредност, што ја објаснува нивната исклучителна реткост.
Два змеја и симбол што крие историја
Самиот изглед на монетата сведочи за времето и околностите во кои е создадена.
На едната страна се прикажани два испреплетени змеја во кинески стил, околу симболите јин и јанг, додека на другата страна има натписи што ја означуваат вредноста на парите, заедно со декоративни растителни мотиви.
На работ од страната со змејовите, има и мало сидро, кое го претставува жигот на ковницата.
Комбинацијата од кинески симболизам и британска изработка го прави овој примерок особено интересен за колекционерите на историски пари.
Исчезнала од пазарот 76 години
Монетата, која сега достигнала цена од милион долари, припаѓала на приватната колекција на Лиу Мунг Ванг.
Според документацијата за аукцијата, колекционерот ја стекнал од својот долгогодишен пријател и поранешен соученик, познатиот кинески нумизматичар Х. Чанг. После тоа, примерокот исчезнал од пазарот на јавни аукции во 1950 година.
Дури по приближно 76 години повторно се појавил пред колекционерите.
Аукциската куќа соопшти дека овој конкретен примерок претходно не бил евидентиран во релевантните нумизматички регистри.
Неговата состојба била оценета како PCGS Specimen-66, што укажува на исклучително добро зачуван примерок за доказ.
Пет монети надминуваат 1 милион долари
Продажбата на оваа сребрена монета беше само врв на повеќедневната аукција во Хонг Конг што заврши на 26 октомври и беше објавена на 3 ноември.
На аукцијата беа понудени повеќе од 7.400 лотови, при што повеќе од 94 проценти од предметите беа продадени.
Пет кинески монети достигнаа повеќе од 1 милион долари. Меѓу нив беше и сребрен долар од 1929 година, кој беше продаден за 2,074 милиони долари, како и примерок од 1927 година, кој достигна 1,891 милиони долари.
Сребрена монета од змеј од 1911 година достигна 1,22 милиони долари, додека сребрена монета од 1903 година беше продадена за 1,098 милиони долари.
Вкупната вредност на продажбата беше речиси 32 милиони долари, вклучувајќи повеќе од 2 милиони долари во хартиени пари.
Сепак, најголемо внимание привлече сребрена монета стара повеќе од 150 години, која никогаш не станала средство за секојдневно плаќање, но по децении во приватна колекција достигнала вредност што нејзините креатори веројатно не можеле ни да ја замислат.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
