logo
logo
logo

МОН БЛАН, 8 АВГУСТ 1786: Раѓањето на светскиот алпинизам на покривот на Европа

Vecer | 08.08.2026

МОН БЛАН, 8 АВГУСТ 1786: Раѓањето на светскиот алпинизам на покривот на Европа

Денес, илјадници луѓе годишно се искачуваат на Монблан со помош на модерна облека, јажиња, цепини и дерези.

Кога Жак Балма и Мишел-Габриел Пакар на 8 август 1786 година тргнале кон неговиот врв, немале речиси ништо од опремата која денес ја сметаме за стандардна. Затоа нивниот успех се смета за еден од најважните моменти во историјата на алпинизмот.

Планина на која никој не успеал да се искачи

Мон Блан, највисокиот врв на Алпите и Западна Европа, со векови не бил место што ги привлекувало луѓето желни за рекреација. Високите планини главно се сметале за опасни и негостољубиви подрачја, а глечерите над Шамони предизвикувале страв кај локалното население.

Ситуацијата почнала да се менува во текот на 18 век, кога научниците и истражувачите почнале да покажуваат сè поголем интерес за Алпите.

Меѓу нив бил и швајцарскиот природонаучник Хорас-Бенедикт де Сосир. По посетата на Шамони во 1760 година, толку се заинтересирал за Мон Блан што понудил парична награда за оној што ќе пронајде пат до неговиот врв.

Следувале бројни обиди, но планината со години останувала неосвоена.

Лекар и трагач по кристали тргнаа кон врвот

Пресвртницата пристигнала во 1786 година. Жак Балма, локален трагач по кристали и искусен познавач на планините, се здружил со лекарот од Шамони, Мишел-Габриел Пакар. Пакар со години се интересирал за Мон Блан и ги проучувал можните правци за искачување.

Двајцата мажи тргнале на 7 август, а по ноќта помината на планината, го продолжиле искачувањето рано утрото следниот ден. Условите биле исклучително тешки. Се движеле преку снег и глечери без модерна алпинистичка опрема, додека на голема надморска височина сè поголем проблем станувал недостатокот на кислород.

По целодневно искачување, Балма и Пакар на 8 август 1786 година предвечер стигнале на врвот на Мон Блан. Биле првите луѓе за кои со сигурност е забележано дека стоеле на неговиот врв.

Ден кој се смета за почеток на модерниот алпинизам

Нивниот подвиг имал значително поголемо значење од освојувањето на еден планински врв. Искачувањето на Мон Блан традиционално се смета за еден од настаните со кои започнува модерното планинарство и алпинизам.

Де Сосир му ја исплатил наградата на Балма, а веќе следната година и самиот се искачил на Мон Блан, во експедиција во која учествувал и Балма. На врвот вршел научни мерења и експерименти.

Подоцна се развила и контроверзија околу тоа кому му припаѓа најголемата заслуга за првото успешно искачување. Балма долго време бил прикажуван како клучниот човек на подвигот, додека подоцнежните истражувања ја нагласиле големата улога на Пакар во планирањето на рутата и во самото искачување.

Сепак, неспорно е дека на 8 август 1786 година тие двајца заедно го направиле она што дотогаш изгледало речиси невозможно. Мон Блан повеќе не бил недостижна планина, а нивното искачување отвори ново раздобје во истражувањето на највисоките европски врвови.

© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата

logo

Vecer.mk е прв македонски информативен портал, основан во 2004 година.

2004-2026 © Вечер, сите права задржани

Сите содржини и објави на vecer.mk се авторско право на редакцијата. Делумно или целосно преземање не е дозволено.

Develop & Design MAKSMEDIA LTD Skopje Copyright © 2004-2026. Vecer.mk