Чувството дека табаните горат понекогаш исчезнува по одмор, но постојаното горење заслужува внимание, особено кога е придружено со вкочанетост, болка или промени на кожата. Причината не е секогаш во самите стапала, туку може да биде поврзана со нервите, метаболизмот или со други здравствени проблеми.
Горењето не секогаш значи дека кожата е навистина жешка и дека е вклучен некаков вид воспаление. Некои луѓе опишуваат мали боцкања во прстите, непријатна топлина во стапалата и болка што го отежнува дури и допирот на постелнината. Овие тегоби може да се појават повремено или да траат со часови. Кога го нарушуваат сонот или стануваат поизразени, потребен е лекарски преглед.
Важен показател е разликата помеѓу чувството на топлина и вистинската температура на кожата. При оштетување на нервите, стапалата може да „горат“ иако не се особено топли на допир. Пецкањето, намаленото чувство на допир и преосетливоста дополнително укажуваат на периферна невропатија. Терминот периферна невропатија значи оштетување на нервите надвор од мозокот и рбетниот мозок. Нејзините причини се различни, па затоа истиот симптом не значи дека сите ја имаат истата болест. Лекарот секогаш го зема предвид распоредот на тегобите, нивното појавување и сите други здравствени проблеми.
Нарушувањето на нивото на шеќер може да остави трага на нервите
Дијабетесот е една од најчестите причини за периферна невропатија. Долгорочно покачената гликоза придонесува за оштетување на нервите, а симптомите често ги зафаќаат прстите и табаните на стапалата. Сепак, пецкањето не е доволен доказ дека лицето има дијабетес, па затоа се потребни преглед и соодветни анализи за точно утврдување.
Нервните промени може да се појави и кај луѓе со нарушена толеранција на гликоза, односно пред целосниот развој на дијабетес. Во клиничка студија објавена во списанието Diabetes Care, истражувачите следеле 32 лица со вакво нарушување и невропатија во текот на една година. По индивидуално советување за исхрана и физичка активност, забележале подобрување на одредени индикатори на нервните влакна во кожата, поврзано со намалување на болката.
Оваа студија дава охрабрувачки податоци, но малиот број учесници и отсуството на контролна група ги ограничуваат заклучоците. Резултатите не значат дека промената на навиките ќе ве ослободи од невропатијата кај сите. Планот за контрола на шеќерот, вежбањето и третманот треба да бидат прилагодени на индивидуалната здравствена состојба.
Витаминот Б12, алкохолот и другите болести ја прошируваат потрагата по причината
Недостатокот на витамин Б12 може да ја наруши функцијата на нервите и да предизвика пецкање или промени во сензацијата во стапалата. Долгорочната прекумерна употреба на алкохол, исто така, може да придонесе за невропатија, заедно со лошата исхрана и слабата апсорпција на витамини. Слични тегоби може да бидат придружени и со заболувања на бубрезите, намалена функција на тироидната жлезда и одредени терапии, особено некои видови хемотерапија.
Рандомизирана, двојно слепа клиничка студија објавена во списанието Nutrients опфатила 90 лица со дијабетес тип 2 и невропатија кои земале метформин најмалку четири години. Сите учесници имале концентрација на витамин Б12 под 400 пикомоли на литар; дел од нив примале метилкобаламин една година, додека контролната група примала плацебо. Подобрувања во болката, квалитетот на животот и одредени индикатори на нервната функција биле забележани токму во групата што го примала витаминот.
Овој наод се однесува на одредена група пациенти и не го оправдува земањето витамини како универзален лек против горењето на стапалата. Поретко, невропатијата може да биде поврзана со автоимуни заболувања, ХИВ инфекција или амилоидоза. Лекарот проценува кои причини треба да се проверат врз основа на симптомите, прегледот и медицинската историја.
Чешањето, лупењето и црвенилото го насочуваат вниманието кон кожата
Кога со печењето се појавува и чешање меѓу прстите, треба да се земе предвид габична инфекција позната како „атлетско стапало“. Кожата може да стане белузлава, лушпеста или испукана. Промените понекогаш се шират на табаните и страните на стапалата. Топлината, потењето и влажните чевли го поттикнуваат развојот на инфекцијата.
Печењето може да се појави и кога кожата реагира на иритирачка супстанција или алерген. Контактниот дерматитис може да предизвика црвенило, сувост, чешање, пукнатини и плускавци. Понекогаш реакцијата се јавува брзо, а понекогаш со задоцнување. Затоа информациите за нови препарати и други супстанции со кои кожата била во контакт се важни за лекарот.
Во случај на потврдена габична инфекција, се применуваат соодветни антимикотици, според советот на фармацевт или лекар. Стапалата треба да бидат чисти и внимателно исушени, особено меѓу прстите. Секојдневната промена на чорапите и обувките што го намалуваат потењето помагаат во ограничувањето на задржувањето на влагата. Луѓето со дијабетес треба задолжително да се консултираат со лекар кога ќе забележат инфекција или оштетување на кожата на стапалата.
Притисокот врз нервот и ненадејно топлите стапала бараат поинаква проценка
Причината за непријатноста понекогаш е притисокот врз нервот во пределот на глуждот. Ваквиот проблем постои кај синдромот на тарзален тунел. Притисокот може да биде поврзан со повреда или други локални промени. Прегледот помага да се разликува оваа причина од невропатија што зафаќа повеќе нерви.
Епизодите во кои стапалата стануваат екстремно црвени, топли и болни заслужуваат посебно внимание. Ваквата слика може да одговара на еритромелалгија, ретка состојба чии напади често се предизвикани од загревање на телото. Непријатноста може да трае од неколку минути до неколку часа.
Треба да се избегнува мраз и потопување во ледена вода бидејќи можат дополнително да ја оштетат кожата.
Закажете преглед доколку чувството на печење продолжи, се интензивира, се шири по нозете или е придружено со губење на чувството. Ненадејната појава на симптоми, особено по можен контакт со токсична супстанција, бара итна оцена. Рана што изгледа инфицирано исто така бара итна медицинска помош, особено кај дијабетес. Понатамошниот третман зависи од утврдената причина, па затоа постојаното печење не треба да остане само предмет на домашно лекување.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
