Со векови, заедниците долж реките во Централна Европа го бележеле исклучително нискиот водостој со врежување ознаки во карпите, кои би се појавиле над површината.
Така настанал необичен и траен запис за условите кои можеле да ги загрозат пловидбата, земјоделството и егзистенцијата на населението, пишува „Смитсонијан“.
Се појави порака од 1707 година
Овие објекти се познати како „камења на гладот“ и претставуваат некои од најнеобичните сочувани физички записи за големите суши во Централна Европа.
На камењата се наоѓаат години кои го опфаќаат периодот од 15 до 20 век, додека одделни карпи биле одбележувани повеќепати, со децении помеѓу различните периоди на сушно време.
Еден таков „камен на гладот“ долж реката Елба, во германската населба Оберпост, на околу 24 километри југоисточно од Дрезден, повторно се појави овој месец.
На него се наоѓаат повеќе натписи кои означуваат години со низок водостој, а најстариот меѓу нив датира од 1707 година. Станува збор за камен кој е „еден од најпознатите и најголемите од таков вид“ во Германија.
„Обично гледаме иницијали и години“
Уште неколку слични примероци неодамна станаа видливи. Забележани се во Леверкузен, во близина на устието на една притока на Рајна, како и во Долни Жлеб, чешко село во близина на границата со Германија.
„Камењата на гладот“ се разликуваат по големината, староста, местото на кое се наоѓаат и содржината на натписот, но одделни мотиви се повторуваат.
„Обично на нив гледаме иницијали од имиња и години. Понекогаш постои врежана ознака за нивото на водата“, изјави во 2022 година Властимил Пажоурек, директор на Регионалниот музеј во Дечин, Чешка.
Укажувањето на годините со суша имало и практично значење, бидејќи го привлекувало вниманието кон ризиците што би можеле да следат во иднина.
Предупредувачкиот назив „камен на гладот“ укажувал на недостатокот од можности за заработка на сиромашните наемни работници кои во време на суши влечеле бродови и работеле на нив.
Исклучително ниво на прецизност
Еден од најморничавите натписи е врежан во летото 1904 година. Лодкар и сопственик на гостилница од Дечин, Ф. Мајер, тогаш во парче песочник долж Елба дал да се вреже: „Ако ме видиш, заплачи“ (Wenn du mich siehst, dann weine).
Според зборовите на истражувачот Бернд Грос, кој пишувал за „камењата на гладот“ во Европа, пораката можеби намерно потсетувала на натписот од блискиот камен: „Плачевме ‒ плачеме ‒ и вие ќе плачете“.
Натписот што го дал Ф. Мајер да се исклепа не е единствениот кај Дечин. Различните ознаки на карпите сведочат за ниските водостои во текот на повеќе векови, и тоа со исклучително ниво на прецизност.
Студијата објавена во 2020 година во списанието „Climate of the Past“ покажува дека 11 мерења врежани во камен помеѓу 1868 и 1957 година многу добро се совпаѓаат со податоците забележани на други места.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
