Според последните потези на Вашингтон, Америка се враќа на Балканот, и тоа во голем стил.

Судејќи според петорката којашто претседателот на САД, Џо Бајден, ја делегираше да се справи со балканските земји во наредниот период, Вашингтон има многу сериозни намери во овој дел од Европа во наредниот период.

Петте специјалци на Бајден се Габриел Ескобар, Кристофер Хил, Џефри Ховениер, Мајкл Марфи и Џејмс О’Брајан – некои ќе се занимаваат со регионот како амбасадори, некои како специјални пратеници на Стејт департментот, но на сите им е заедничко дека се искусни дипломати, енергични и го познаваат Балканот практично како својот џеб и сите зборуваат српски.

Тие беа многу активни во регионот во 1990 -тите, и колку го познаваат Балканот сведочи тоа што двајца учествуваа во формирањето на новата американска амбасада во Србија по промените на 5 октомври, двајца беа учесници во преговорите во Рамбује, а еден го пишуваше текстот на Дејтонскиот договор.

Габриел Ескобар

 

Габриел Ескобар е назначен за претставник на Стејт департментот, тие што го познаваат велат дека тој има „енергичен пристап“.

Тој неодамна се докажа штом изби кризата меѓу Белград и Приштина поради воведување на реципроцитет за регистарски таблички, тој замина за Брисел и таму учествуваше во склучување договор и отстранување на барикадите од административните премини.

Неговата биографија е живописна, тој беше заменик -шеф на мисијата во Амбасадата на САД во Белград во август 2019 година, а до доаѓањето на амбасадорот Ентони Гофри, тој беше вршител на должноста.

По промените на 5 октомври, (во 2001 година) беше шеф на политичкиот оддел веднаш откако САД повторно ја отвори амбасадата.

Во поранешна Југославија, од 1998 до 2001 година, тој ја извршуваше функцијата началник на кабинетот во Канцеларијата на високиот претставник во Бања Лука, а потоа и заменик -шеф на Тимот за дипломатски врски во Подгорица.

Кристофер Хил

Што се однесува до Србија, Ескобар ќе работи рамо до рамо со Кристофер Хил, кого Бајден неодамна го предложи за амбасадор во Србија. Неговото доаѓање се очекува следната година, го нарекуваат дипломатска ѕвезда, но и човек кој може да го забрза одврзувањето на косовскиот јазол.

Неговата прва служба беше Белград, и тој беше близок соработник на Ричард Холбрук и член на неговиот тим и учесник во преговорите во Дејтон и Рамбује.

Тој беше и специјален пратеник за Косово (од 1998 до 1999 година), амбасадор во Македонија и шеф на тимот за преговори со Северна Кореја.

Во една статија во неделникот Цајт (мај 1999 година), тој беше опишан како „шатл -дипломат“ кој „брзал напред -назад меѓу Белград и Приштина“, и како човек со најголема доверба на Ричард Холбрук, кому му помогна да се смири конфликтот во Босна.

Џефри Ховиер (Косово)

Хил ќе служи во Србија, а неговиот колега Џефри Ховениер во Приштина. Тој е и „специјалист за Балканот“, а во Косово ќе дојде од „соседството“ – Турција, каде што во моментов е заменик -шеф на мисијата во Амбасадата на САД.

Работел во амбасади во Грција, Хрватска, Турција, и речиси и да нема земја на Западен Балкан во чии настани не бил вклучен, барем на некој начин.

Тој беше учесник во преговорите во Рамбује, член на тимот на Марти Ахтисари.

Тој помогна, како и Ескобар, да се отвори Амбасадата во Белград во декември 2000 година, по воспоставувањето на дипломатските односи меѓу САД и СРЈ, а подоцна ја предводеше привремената канцеларија на Амбасадата на САД во јужна Србија, чија задача беше да го надгледува Албанско востание во таканаречената Прешевска долина и – зборува српски.

Во 2018 година, тој доби медал од Хашим Тачи по повод десетгодишнината од самопрогласувањето независност на Косово.

На сослушувањето во Комитетот за надворешни односи на американскиот Сенат, тој најави: „Ќе работам за да го поддржам дијалогот со посредство на ЕУ за нормализација на односите меѓу Косово и Србија, кој, како што го цитираше претседателот Бајден, „треба да биде фокусиран на меѓусебно признавање.”

Мајкл Марфи (БиХ)

Исто како Ховениер, Мајкл Марфи, новиот американски амбасадор во Босна и Херцеговина, е ветеран на Стејт департментот на САД и има 29 -годишно искуство во меѓународната политика. Тој во моментов служи како заменик -помошник државен секретар за европски и евроазиски прашања.

Тој одлично го познава Балканот, што не е изненадувачки бидејќи беше на високи позиции во Сараево и Приштина. Во Сараево, тој беше политички советник во Амбасадата на САД (од 2006 до 2009 година), и во Приштина, заменик -шеф на мисијата во Амбасадата на САД (од 2009 до 2012 година).

Едно време, тој имаше блиски односи со Небојша Радмановиќ (тогашниот српски претставник во претседателството на БиХ). Тој тврдеше дека е најпрофесионален и вреден во претседателската функција.

Тоа беше дел од Трансатлантската програма за стипендии преку која американски дипломати работат во министерствата за надворешни работи на сојузничките влади.

Покрај тоа, тој работел во Лондон во Обединетото Кралство, Јаунде во Камерон и Лагос во Нигерија. Во Вашингтон, тој беше началник на кабинетот на генералниот директор за надворешни работи и услуги. Работел и како офицер за Бугарија и Северноатлантската алијанса.

Џејмс О’Брајан

И последен, но не и најмалку важен – Џејмс О’Брајан, кој е номиниран како координатор за санкционата политика на Стејт департментот на САД, исто така ќе се занимава со Балканот. Тој се смета за клучен Американец во изготвувањето на Дејтонскиот мировен договор, односно му се припишува записот за пишување на Уставот на Босна и Херцеговина, кој всушност е Анекс IV во мировниот договор.

Од 1989 до 2001 година, тој беше виш советник на државниот секретар Медлин Олбрајт, како прв заменик директор за планирање политики и претседателски пратеник за Балканот.

Во владите на Клинтон (од 1993 до 2001 година), тој работеше во Стејт департментот, со фокус на поранешна Југославија и воените злосторства, но и специјален претседателски претставник за заложниците, додека Барак Обама служеше во Белата куќа.

Моментално е потпретседател на меѓународната советодавна група „Олбрајт Стоунбриџ“.

Бајден на почетокот на својот мандат изјави дека го става Западен Балкан во петте региони на кои ќе им посвети најголемо внимание.

Новиот персонал задолжен за нашиот регион значи видливо зголемување на важноста на Западен Балкан за американската надворешна политика во пракса. Доаѓањето на Кристофер Хил како амбасадор е можеби најдобриот показател за тоа. Тој е еден од најкомпетентните Американци дипломати, со искуство од многу „ризични“ региони.

Овој вид дипломати и експерти во нашиот регион не се испраќаат без причина.