Овој чин, кој стана еден од највпечатливите симболи на антивладините протести што избувнаа кон крајот на декември поради лошата состојба на економијата и се интензивираа во јануари оваа година, носи ризик од смртна казна.
Една од објавите што најмногу се прошири на социјалните медиуми покажува Иранка што живее во Торонто, Канада, феминистка, која им одговара на критичарите што ја критикуваа затоа што не живее во Иран: „Исламскиот режим не успеа да ме замолчи со години во Иран, и покрај тортурата, понижувањето и заканите. Сега, прогласувајќи ме за ционист и искористувајќи го фактот дека по години борба бев принудена да ја напуштам мојата земја затоа што исламскиот режим ми се закани по живот, се обидувате да го завршите она што самиот режим не успеа?“
An Iranian girl burns a picture of Ayatollah Khamenei and lights her cigarette, a new trend in Iran!
— GNW News ⚡ Genuine National Window (@gnwnews_a) January 10, 2026
Young Iranian women are leading the revolution against the Islamic regime.#iran #Iranian #Ayatollah #AyatollahKhamenei pic.twitter.com/ndZT8yY4kI
Смрт на активист
Палењето кукла на врховниот лидер во Иран се смета за сериозно кривично дело, а кога жените го прават тоа, чинот добива дополнителна димензија, бидејќи жените пушачи се стигматизирани. Случајот со младиот ирански активист Омид Сарлак сведочи дека опасноста не е само теоретска. Во октомври 2025 година, тој објави видео во кое го пали портретот на ајатолахот Хамнеи.
Само неколку часа подоцна, тој беше пронајден мртов во својот автомобил со прострелна рана. Властите ја прогласија неговата смрт за самоубиство, но семејството и бројните активисти го отфрлија тоа објаснување, сметајќи го за сомнително.
Неговиот погреб се претвори во политички протест каде што ожалостените отворено скандираа „Смрт за Хамнеи“, правејќи ја неговата смрт симбол на отпор кон режимот.
I am heartbroken by the news of the murder of Iranian student and activist Omid Sarlak by the IRGC. He was arrested after posting this video, burning Khamenei’s portrait to the sound of a speech from the Shah.
— Emily Schrader - אמילי שריידר امیلی شریدر (@emilykschrader) November 2, 2025
Hours after his arrest, his body was dropped off in front of his… pic.twitter.com/06LY4E3qya
Од економијата до пад на режимот
Протестите, кои започнаа на 28 декември 2025 година, првично беа поттикнати од тешката економска состојба, рекордно високата инфлација што достигна 48,60% во октомври 2025 година, зголемувањето на цените и падот на националната валута, ријалот. Сепак, незадоволството брзо се прошири и прерасна во пошироко антирежимско движење кое бара системски промени наместо постепени реформи.
На улиците на Техеран и другите градови одекнуваат слогани како „Смрт за Хамнеи“ и „Пахлави ќе се врати“, осврнувајќи се на поранешниот ирански престолонаследник Реза Пахлави.
A protest motif out of Iran is spreading: women with their hair uncovered lighting a cigarette off a burning photo of Khamenei, which reads less like provocation and more like a refusal to perform reverence on command. Some clips will be unverifiable, but the signal is clear… pic.twitter.com/m3rtqOUy7g
— Francisco Poleo (@FranciscoPoleoR) January 10, 2026
Жените на чело на бунтот
Иранските жени повторно се во центарот на вниманието. Нивниот чин на палење цигари со фотографии од Хамнеи стана моќен културен мотив што изразува фрустрација од режимот и родовите социјални ограничувања.
Ова не е прв пат жените масовно да излезат на улиците. 2022 година Иран е потресен од месеци протести по смртта на Махса Амини во притвор од морална полиција, со што се става во преден план прашањето за правата на жените.
Амини беше уапсена и наводно брутално претепана за наводно кршење на строгиот закон за хиџаб.
Жесток одговор од властите
Иранските власти одговорија на протестите со сила. Членови на безбедносните сили, вклучително и Иранската револуционерна гарда, се судрија со демонстрантите во неколку градови. Организациите за човекови права известуваат за десетици смртни случаи и илјадници апсења.
Исто така, беа регистрирани прекини на интернетот и комуникациите, што се смета за обид на властите да ја спречат координацијата на протестите и да го сокријат вистинскиот обем на насилството. Настаните во Иран, исто така, предизвикаа меѓународна осуда, а светските лидери изразија загриженост поради кршењата на човековите права.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
