Американскиот претседател Доналд Трамп му порача на врховниот лидер на Иран дека треба да биде „многу загрижен“ пред првите официјални разговори меѓу двете земји откако САД ја бомбардираа нуклеарната програма на Техеран минатата година. Тензиите нагло ескалираа во последните недели откако иранските безбедносни сили насилно ги потиснаа антивладините протести низ целата земја, што го натера Трамп да испрати американска воена „армада“ во регионот и да се закани со напад, пишува CNN.
Иранската војска предупреди дека ќе одговори на секој напад веднаш и решително, што вклучува напади врз американските сили и средства во регионот. „Би му рекол дека треба да биде многу загрижен. Да, навистина треба“, изјави Трамп за NBC News, осврнувајќи се на врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи.
Трамп, кој првпат се закани со напад минатиот месец додека ги задушуваше уличните протести, рече дека неговите постапки ги поддржуваат демонстрантите, иако се воздржа од директна воена акција. Неодамна, голема група американски воени бродови предводени од носачот на авиони USS Abraham Lincoln пристигна на Блискиот Исток.
Различни планови за преговори
Клучните преговори се закажани за утре во Мускат, главниот град на Оман, а ќе учествуваат иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, и специјалниот претставник на Трамп, Стив Виткоф, објави иранската државна новинска агенција Тасним.
Сепак, двете страни се чини дека имаат различни агенди.
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, потврди дека администрацијата на Трамп сака разговорите да се фокусираат не само на нуклеарната програма на Иран, туку и на „дострелот на нивните балистички ракети“, „нивното спонзорство на терористички организации низ регионот“ и „нивниот третман на сопствениот народ“.
Од друга страна, Тасним, повикувајќи се на иранското Министерство за надворешни работи, известува дека разговорите ќе бидат ограничени на нуклеарната програма и укинувањето на санкциите, што е „примарно барање“ на Техеран.
Трамп: Арапските земји повеќе не се плашат од Иран
Иран и САД одржаа неколку рунди индиректни нуклеарни разговори во април и мај 2025 година, но понатамошните разговори беа откажани по ненадејниот напад на Израел врз Иран кон средината на јуни. Неколку дена подоцна, следеше американскиот напад, кој го прекина процесот на преговори.
„Ако не ја елиминиравме таа нуклеарна програма, немаше да има мир на Блискиот Исток бидејќи арапските земји никогаш не би можеле да го сторат тоа сами“, изјави Трамп за NBC News. „Тие многу се плашеа од Иран. Сега веќе не се плашат од него“, додаде тој.
Трамп исто така рече дека бил информиран дека Иран се обидува да ја обнови својата нуклеарна програма на други локации. „Тие се обидоа да се вратат на една локација. Дури и не успеаја да се приближат до неа“, рече тој.
„Сè беше целосно уништено. Но, тие размислуваа да отворат нова локација во друг дел од земјата. Дознавме за тоа. Им реков: ако го направите тоа, ќе претрпите тешки последици“, додаде тој.
Растечки тензии и неодамнешни инциденти
Со зголемувањето на тензиите, соседните земји посредуваат меѓу двете страни за да спречат војна, истакнувајќи дека секој конфликт може да се прошири и да го дестабилизира целиот Блиски Исток.
Завчера, американски носач на авиони во Арапското Море собори ирански дрон кој, според американската војска, „агресивно се приближил“ кон бродот.
Неколку часа подоцна, два воени брода на Иранската револуционерна гарда се приближија до танкер под американско знаме во Ормутскиот теснец и се заканија дека ќе се качат и ќе го запленат бродот, изјави капетанот Тим Хокинс, портпарол на Централната команда на САД.
Трамп закани со воена акција
Трамп првпат се закани со воена акција минатиот месец, во време кога Иран беше потресен од масовни антивладини протести, а интернетот во земјата беше исклучен речиси три недели.
Демонстрантите потоа извикуваа слогани против владејачкиот теократски режим. Иако интернет-врската оттогаш е делумно обновена, експертите предупредуваат дека изгледите за бесплатен пристап до интернет во Иран остануваат неизвесни.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
