Саудиска Арабија ги намали испораките на нафта за Европа откако софистицирани напади со беспилотни летала тешко го оштетија критичниот нафтовод кон Црвеното Море. Поради овој неочекуван удар, европските купувачи се соочени со криза и итно тргнаа во потрага по алтернативни добавувачи, пренесува Ројтерс.
Нападите, за кои официјален Ријад ја обвинува ирачката милиција, ја принудија Саудиска Арабија целосно да го затвори стратешкиот нафтовод Исток–Запад. Оваа артерија, која транспортира нафта од источните наоѓалишта директно до Црвеното Море, во последните шест месеци им овозможуваше на Саудијците успешно да го заобиколат затворениот и ризичен Хормушки теснец. Извори од нафтената индустрија потврдуваат дека европските купувачи веќе се известени за откажување на дел од септемвриските пошилки, а целосно е запрен и утоварот во пристаништето Јанбу. Засега нема прецизни информации за тоа кога транспортот целосно ќе се нормализира.
Цената на нафтата во вртоглав пораст
Овој ненадеен поремеќај веднаш предизвика удар врз глобалните берзи. Цената на барелот брент, кој е референтен за европскиот пазар, се искачи на околу 108 долари. Сепак, реалната цена на физичките поштувања со кои се тргува на терен е уште повисока – според податоците на LSEG, вредноста достигна шокантни 122 долари по барел.
Како излез од ситуацијата, Саудиска Арабија веројатно ќе се обиде да го зголеми извозот преку Хормушкиот теснец користејќи ги таканаречените „темни пошилки“ (dark shipments), односно танкери со исклучени системи за следење, пракса која веќе ја применуваат Обединетите Арапски Емирати и Ирак. Производителите од Заливот на тој начин успеваат да извезат едвај 30 до 40 отсто од количините што ги испорачуваа пред конфликтот.
Полска во итна потрага по замена
Еден од најтешко погодените е полскиот нафтен гигант „Орлен“, за кој „Сауди Арамко“ во 2022 година стана главен снабдувач и покрива околу 40 отсто од вкупните потреби на компанијата. Иако Полска успешно ја намали зависноста од руската нафта, сега се соочува со сериозен тест.
Поради кризата, „Орлен“ веќе купува дополнителни количини од Северното Море, САД и Казахстан, а распиша и нови тендери за испораки од Алжир и Гвајана. Иако од компанијата тврдат дека рафинериите во Полска, Литванија и Чешка засега функционираат без застој, притисокот на пазарот останува висок, особено со оглед на тоа што Саудиска Арабија и понатаму е најголемиот извозник на сурова нафта во светот.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
