logo
logo
logo

Приказната за гумата за џвакање: ОД ВОЈНИЧКИТЕ ОБРОЦИ ДО МЕЃУНАРОДНАТА ВСЕЛЕНСКА СТАНИЦА

Vecer | 02.10.2026

Приказната за гумата за џвакање: ОД ВОЈНИЧКИТЕ ОБРОЦИ ДО МЕЃУНАРОДНАТА ВСЕЛЕНСКА СТАНИЦА

Кон крајот на 19 век, гумите за џвакање се делеле како бесплатен подарок со прашокот за пециво. Неколку децении подоцна, тие станале дел од војничките оброци; во 1965 година заминале во вселената, а со текот на времето оставиле трага и на филмското платно. Денес ги џвакаме додека одиме на работа или на училиште, додека учиме, возиме или правиме кратка пауза, а тие се и дел од залихите за астронаутите на Меѓународната вселенска станица. Производството денес се мери во милијарди парчиња годишно. Само во 2025 година, фабриката на Марс во Познањ – најголемата фабрика за гуми за џвакање во Европа и втора по големина во светот – произведе импресивни 33 милијарди парчиња, при што производите од оваа локација стигнуваат до над 40 пазари ширум светот.

По повод Денот на гумата за џвакање, Mars ги истакнува своите континуирани инвестиции во нови технологии и одржливо производство. Во изминатите пет години, инвестирани се околу 120 милиони долари во модернизација на фабриката во Познањ, со посебен фокус на автоматизацијата и подобрувањето на процесите. Фабриката работи со електрична енергија од обновливи извори, а Марс планира дополнителни инвестиции од околу 26 милиони долари во нов автономен магацин, продолжување на процесот на декарбонизација и модернизација на линиите за пакување – вклучувајќи решенија што овозможуваат целосна рециклираност на амбалажата.

Познањ беше првата локација на Марс каде што беа воведени автономни возила за транспорт. Денес, роботите и автономните транспортни системи им помагаат на производните тимови, поминувајќи десетици километри во рамките на фабриката секој ден. Истовремено, тим од 27 експерти за сензорна анализа секојдневно го проверува квалитетот на вкусот на гумите за џвакање.

Гумата за џвакање помина долг пат од своите скромни почетоци до модерните производни линии. Денес, Марс го поврзува својот континуиран развој со квалитетот, новите технологии и одржливото производство, додека брендовите Orbit® и Airwaves® остануваат дел од секојдневните навики на луѓето ширум светот.

Како започна сè?

Многу пред да постојат модерните производни линии, луѓето џвакале смола од бреза за да го освежат здивот. Гумата за џвакање, слична на онаа што ја познаваме денес, почнала да се развива кон крајот на 19 век, а клучен момент се случил во 1892 година. Таа година, американскиот индустријалец Вилијам Ригли Џуниор – клучна фигура во развојот на модерната индустрија за гуми за џвакање – почнал да им нуди гуми за џвакање на купувачите заедно со прашокот за пециво; сепак, тие набрзо покажале поголем интерес за подарокот отколку за самиот производ. Како резултат на тоа, Ригли го пренасочил својот бизнис кон производство на гуми за џвакање. Во децениите што следувале, гумата за џвакање го нашла своето место во различни сфери. За време на Втората светска војна, поради ограничената достапност на суровини, Ригли го насочил производството кон потребите на војниците, кои добивале по две парчиња гума за џвакање со своите оброци. Бидејќи била практична за носење и употреба на терен, гумата им помагала да ја одржуваат оралната хигиена.

Гумата за џвакање и популарната култура

Во исто време, таа станала дел од популарната култура – појавувајќи се во песни, филмски сцени и на фотографии од познати личности. Ела Фицџералд ја извела песната „Chew Chew Chew“ уште во 1939 година, а во наредните децении, гумата за џвакање почнала да се поврзува со икони како Џејмс Дин, Џон Ленон и Енди Ворхол. Таа се појавила во филмови како Clueless и Grease, а многу подоцна и во модни едиторијали со ѕвезди како Били Ајлиш и Хари Стајлс. Приказната за неа направила чекор напред во 1965 година, кога американските астронаути зеле гуми за џвакање со себе на мисијата „Џемини 4“. Денес, таа е дел од залихите со храна на Меѓународната вселенска станица. Ова е особено значајно бидејќи истражувањето објавено во 2024 година во списанието Frontiers in Physiology покажало дека микрогравитацијата може да го намали лачењето плунка, додека џвакањето го стимулира нејзиното производство и може да помогне во одржувањето на оралното здравје.

Приказната за гумата за џвакање не завршува со нејзината долга историја. Зад производот што поминал пат од воени оброци и филмското платно до вселенски мисии, стојат повеќечасовни производствени процеси, автоматизација и континуирани вложувања во квалитетот и во поодржливото производство. Во овој спој на историја и модерно производство, гумата за џвакање останува едноставен производ зад кој стојат сложени процеси, стручност и технологија што постојано се развива. Од своите почетоци, преку моментите на освежување, па сè до денес, гумата за џвакање има поминато долг пат; таа сега игра важна улога во подигнувањето на свеста за малите, но сепак огромни извори на секојдневен стрес со кои се соочуваат генерациите Z и Y, истовремено укажувајќи на едноставни и ефикасни начини за нивно надминување.

ЗА „МАРС“

Компанијата „Марс“ се води од убедувањето дека светот што го посакуваме утре започнува со начинот на кој работиме денес. Како семејна компанија со продажба од над 50 милијарди долари, нашето разновидно и растечко портфолио опфаќа водечки производи за нега на домашни миленици и ветеринарни услуги кои им помагаат на милениците ширум светот, како и омилени грицки што секојдневно им носат радост на милиони луѓе. Ние произведуваме некои од најпознатите светски брендови, вклучувајќи ги PEDIGREE®, WHISKAS®, BOUNTY®, M&M’s® и SNICKERS®. Петте принципи на Mars – квалитет, одговорност, заемност, ефикасност и слобода – ги инспирираат нашите 150.000 соработници секојдневно да преземаат активности за создавање подобар свет за луѓето, милениците и планетата.

© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата

Најчитани во последни 7 дена

logo

Vecer.mk е прв македонски информативен портал, основан во 2004 година.

2004-2026 © Вечер, сите права задржани

Сите содржини и објави на vecer.mk се авторско право на редакцијата. Делумно или целосно преземање не е дозволено.

Develop & Design MAKSMEDIA LTD Skopje Copyright © 2004-2026. Vecer.mk