Крит се соочува со еден од најтешките временски настани во последните години. Петдневните обилни дождови и силните бури предизвикаа поплави и одрони, уништија патишта и нанесоа огромна штета на земјоделството и инфраструктурата низ целиот грчки остров.
Пронајден е мртов 80-годишен земјоделец, додека осум вработени во Националниот парк „Клисура Самарија“ останале заробени откако пешачката патека се претворила во буица, пренесува „Еуроњуз“.
Во текот на изминатите неколку дена, речиси целиот остров Крит беше погоден од екстремни временски услови. Поплавните води ги преплавија населбите и земјоделските површини, патиштата на места станаа целосно непроодни, а буиците и одроните оштетија домови, возила, водоводни мрежи и друга инфраструктура.
Ситуацијата е особено критична на висорамнината Ласити, една од најважните земјоделски области на островот. Огромни количества вода ги потопија полињата и посевите – вклучувајќи компири и зеленчук – додека калта уништи делови од руралната патна мрежа.
Според локалните проценки, би можело да се изгубат околу 3.000 тони компири и зеленчук, со оглед на тоа што приближно 85 отсто од посевите во областа се наоѓаат на поплавената рамнина. Конечниот обем на штетата сè уште не е утврден.
Повеќе дожд од вообичаеното за голем дел од годината
Податоците од Националната опсерваторија во Атина и од службата „meteo.gr“ најдобро ги илустрираат размерите на невремето. Во Ксилоскало, во регионот Хања во западен Крит, близу до влезот во клисурата Самарија, до неделата во 15 часот беа регистрирани 91 милиметар дожд.
Еден милиметар дожд одговара на еден литар вода по квадратен метар, што значи дека на секој квадратен метар од таа област наврнале 91 литар вода.
Уште поголеми количества беа регистрирани на висорамнината Ласити. Според Теодорос Нинос, директор на Организацијата за развој на Крит, во таа област за само два дена наврнале околу 440 милиметри дожд – или приближно 440 литри вода по квадратен метар.
Вкупното количество дожд во текот на четиридневното невреме достигна приближно 470 милиметри. За споредба, просечните годишни врнежи во областа се движат меѓу 700 и 900 милиметри.
Националната опсерваторија соопшти дека петти ден по ред се регистрираат многу обилни врнежи, особено во планинските предели на Крит.
Земјоделец пронајден мртов
Невремето однесе и еден човечки живот.
80-годишен сточар исчезна во селото Каринес, во регионот Ретимно. Неговото тело подоцна беше пронајдено, а властите ги истражуваат околностите на неговата смрт.
Од почетокот на невремето на 1 октомври до недела напладне, противпожарната служба примила 485 повици низ целиот Крит. Екипите за спасување 96 пати испумпувале вода од поплавени објекти, преместиле 101 лице на безбедно и отстраниле седум паднати дрвја. Големите операции на Цивилната заштита и војската продолжија во текот на ноќта и следниот ден.
Осум работници заглавени во клисурата Самарија
Во тек е специјална спасувачка операција во познатата клисура Самарија, една од најпознатите природни атракции на Крит.
Осум вработени во Националниот парк се заглавени на безбедна локација откако пешачката патека се претворила во силна буица.
Според достапните информации, сите се во добра здравствена состојба. Тие имаат храна, лекови и средства за комуникација, а добиле инструкции да не се обидуваат да ја напуштат локацијата додека не се повлече водата.
Ласити претворено во огромно езеро
Најголеми штети во земјоделството се пријавени на висорамнината Ласити.
Големи површини земјиште се поплавени со вода и кал. Уништени се насадите со компир и зеленчук, додека некои рурални патишта претрпеле сериозни оштетувања.
Земјоделците бараат целосен и итен надомест на штетата, како и финансиска помош преку шемата за помош „de minimis“ и Грчката организација за земјоделско осигурување (ELGA).
Тие исто така бараат регулаторни измени за да се обезбеди подобра осигурителна покриеност за штетите предизвикани од екстремни временски услови.
Покрај тоа, бараат даночни и социјални олеснувања, замрзнување на отплатата на кредитите за погодените земјоделци, како и итна поправка на руралните патишта и системите за одводнување. Земјоделците исто така инсистираат на чистење и зајакнување на каналите и речните корита, како и на преиспитување на начинот на кој функционираат заштитните брани и испусти, со цел да се намали ризикот од слични катастрофи во иднина.
Ретимно: Бујчните води однесоа сè пред себе
Ретимно исто така претрпе големи штети, особено планинската област Милопотамос.
Во Зонијана, реката се излеа од своето корито, претворајќи ги улиците во бесни буици. Калта и наносите оштетија куќи, патишта и друга инфраструктура.
Според локалните извештаи, меѓу 30 и 40 жители беа евакуирани од своите домови. Оштетена беше и водоводната мрежа, поради што некои села останаа без вода.
Пријавени се значителни загуби на добиток на падините на планината Псилоритис, при што земјоделците наведуваат дека десетици животни угинале или исчезнале.
Жителите на Зонијана ја опишаа ситуацијата како невидена. Една 90-годишна жена изјави дека никогаш не видела такво нешто во текот на своите девет децении живот:
„Во сите мои 90 години... никогаш не сум видела вакво нешто. Ова е првпат да ни се случи вакво нешто и не можеме ништо да направиме – ниту млади, ниту стари. Никогаш не очекував дека ова ќе ни се случи. Бевме очајни. Ќе бидеме изгубени... Нека Бог ги чува младите“, изјави таа за Protothema.gr додека се обидуваше да ја исфрли водата од својот дом.
Сателитите на ЕУ ја следат ситуацијата на Крит
Грција ја активираше Службата за управување со вонредни состојби „Коперник“ (Copernicus Emergency Management Service), систем на ЕУ за брзо мапирање на последиците од катастрофи.
Под кодот за активација EMSR933, ќе се изработат мапи на погодените подрачја врз основа на сателитски снимки. Податоците ќе се користат за прецизно идентификување на поплавените области, проценка на штетата и планирање на активностите за санирање на последиците.
Барањето беше поднесено од грчката Служба за цивилна заштита и одобрено од Европската Унија.
Грчката влада испраќа делегација на терен
Проширена делегација на грчката влада пристигнува на Крит во понеделник за да ја процени штетата и да ги координира напорите за санирање по невремето.
Ќе се одржи состанок во седиштето на регионот Крит со претставници од надлежните институции и локалната самоуправа.
Потоа, делегацијата ќе ги посети Милопотамос, Јерапетра и висорамнината Ласити за да ја согледа состојбата на терен и да ги процени потребите на локалното население.
Во составот на делегацијата се министерот за инфраструктура и транспорт Христос Димас, министерот за климатска криза и цивилна заштита Евангелос Турнас, заменик-министерот за рурален развој и храна Јанис Андрианос, заменик-министерот за климатска криза и цивилна заштита Костас Кацафадос и генералниот секретар за санирање на последици од природни катастрофи и државна помош, Петрос Камбурис.
Училиштата затворени во погодените подрачја
Сите основни и средни училишта, како и градинките, во општинските единици Кулуконас и Зонијана во општината Милопотамос, остануваат затворени во понеделник, 5 октомври, и во вторник, 6 октомври.
Одлуката е донесена поради отежнатиот пристап до населените места и училишните објекти, како и поради проблемите со водоводната мрежа.
Вистинскиот обем на катастрофата ќе се дознае дури откако ќе се повлече водата и ќе се воспостави пристап до сите погодени подрачја. Тогаш ќе започне детална проценка на штетите на земјоделските култури, патиштата, куќите и инфраструктурата.
Засега е јасно дека повеќедневното невреме остави сериозни последици низ целиот Крит – од планинските села и земјоделските области, па сè до туристичкото крајбрежје.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
