Инцидентот во Петрич, познат и како „Војна на кучето скитник“, е една од најапсурдните епизоди во историјата на Балканот меѓу двете светски војни. Во октомври 1925 година, едно куче предизвика низа настани што речиси доведоа до тотална војна меѓу Кралството Грција и Кралството Бугарија, која беше спречена со брза интервенција на Лигата на нациите. Конфликтот траеше само десет дена, но однесе повеќе од 50 животи и ги разголи длабоките регионални тензии.
Историска заднина
Грција и Бугарија со децении беа ривали за Македонија и Тракија. По Првата светска војна, Бугарија изгуби територии и пристап до Егејското Море, што дополнително ги зголеми националистичките тензии. Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО), чии чети редовно предизвикуваа инциденти, беше исклучително активна на границата. Грција, под авторитарниот режим на генералот Теодорос Пангалос, реагираше со голема подготвеност за судир на секоја бугарска акција.
Како кучето го запали фитилот?
Во октомври 1925 година, грчки војник на стража во близина на планината Беласица се затрчал по своето куче кое ја преминало граничната линија. Бугарските граничари отвориле оган и го убиле војникот. Грција го протолкува инцидентот како директен чин на непријателство и побара казна за одговорните.
На 22 октомври, Грција ѝ испрати ултиматум на Бугарија: извинување, казна за одговорните и отштета од два милиони франци во рок од 48 часа. Кога Бугарија одби, грчките трупи ‒ проценети на неколку илјади војници ‒ ја преминаа границата и го опколија Петрич. Таму се судрија со бугарските граничари и со четите на ВМРО. Десетици бугарски цивили и петнаесет грчки војници го загубија животот. Бугарија веднаш побара меѓународна помош.
На 26 октомври, Лигата на нациите одговори на барањето на Софија. Под притисок од Франција, Италија и Велика Британија, Грција се согласи на прекин на огнот и повлекување на трупите. Беше одлучено Атина да ѝ плати на Бугарија 45.000 фунти оштета, а повлекувањето беше завршено до крајот на месецот.
Политички последици и симболика
Инцидентот ја ослабна позицијата на Пангалос и ја зајакна ВМРО во Бугарија, додека Лигата на нациите беше пофалена за една од нејзините ретки ефикасни интервенции.
Кучето ‒ случаен актер во оваа приказна ‒ остана симбол за тоа како банална искра може да запали веќе напнат регион. Денес, Бугарија и Грција се сојузници во ЕУ и НАТО, а „Војната на кучето скитник“ остана само историска анегдота и предупредување за тоа колку е кревок мирот.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
