Два месеци пред Русија да ја нападне Украина на почетокот на 2022 година, Москва постави низа далекусежни барања, вклучително и повлекување на силите на НАТО на позициите што ги држеа во 1997 година, пред западниот воен сојуз да почне да се шири кон границите на Русија.
Сега, за време на преговорите зад затворени врати оваа недела со претставниците на американскиот претседател Доналд Трамп за прекин на војната во Украина, Русите повторно ги поставија истите барања, во некои случаи буквално со истите зборови. Со ова, тие се обидуваат да постигнат уште поголема победа по пет години војна и стотици илјади мртви, пишува „Њујорк тајмс“.
Непопустливиот руски став беше изнесен во документ што го споделија руските претставници оваа недела, чија копија ја доби „Њујорк тајмс“ од лице вклучено во преговорите.
Автентичноста на документот ја потврди друго лице запознаено со разговорите. Тој покажува дека рускиот претседател Владимир Путин речиси воопшто не отстапил од своите клучни цели, и покрај 20-месечните дипломатски напори на администрацијата на Трамп за прекин на конфликтот.
Путин сака да го промени безбедносниот поредок во Европа
Барањето на Русија за повлекување на силите на НАТО од источното крило на алијансата, вклучувајќи ги Полска и балтичките држави, го става прашањето за европската безбедност во самиот центар на преговорите за Украина.
Документот, исто така, открива што стои зад јавните изјави на Путин. Рускиот претседател постојано инсистира дека пред да завршат борбите, мора да се решат она што тој го нарекува „фундаментални причини“ за војната, односно широк спектар на руски приговори на постапките на НАТО и Украина.
Документот, исто така, покажува дека економските стимулации што му ги понудија на Путин пратениците на Трамп, Џаред Кушнер и Стив Виткоф, досега не успеаја да добијат отстапки од Москва.
Критичарите предупредуваат дека САД ризикуваат да му дозволат на Путин да ја постигне својата долгогодишна цел за повторно воспоставување на сфера на влијание од советската ера што би се протегала до Централна Азија.
Русија ги постави овие сеопфатни барања додека Путин треба да се сретне со Трамп следната недела во Шенжен, Кина, на годишниот состанок на економиите на Азиско-пацифичкиот регион. Тоа ќе биде нивна втора средба за време на вториот претседателски мандат на Трамп.
Русите ги споменуваат Студената војна и Варшавскиот пакт како модел.
Рускиот документ, датиран на 10 ноември, открива нови детали за тврдиот став што Кремљ го зазеде за време на разговорите оваа недела во Абу Даби, Обединетите Арапски Емирати.
Ова беше прв пат од февруари американски, руски и украински претставници да се сретнат лице в лице, и прва таква средба откако администрацијата на Трамп започна нова иницијатива оваа есен за вклучување на руските барања за европска безбедност во разговорите за Украина.
Документот ја претставува почетната преговарачка позиција на Русија, а руските претставници навестија за време на разговорите дека Путин можеби сè уште ќе покаже одредена флексибилност, според две лица вклучени во преговорите, кои сакаа да останат анонимни поради чувствителноста на разговорите.
Сепак, руските претставници во Абу Даби јасно ставија до знаење дека ја гледаат Студената војна и тогашниот воен сојуз предводен од Советскиот Сојуз, познат како Варшавски пакт, како модел според кој Европа би можела да се организира по завршувањето на војната во Украина.
Во децениите по Втората светска војна, Европа стана центар на конфликт меѓу две нуклеарни суперсили, а заканата од војна постојано се надвиснуваше над континентот.
Но, Русите во Абу Даби тврдеа дека одделните американски и советски сфери на влијание од тој период, како и комуникациските канали и меѓусебните договори што ги придружуваа, всушност го намалија ризикот од конфликт, според луѓе кои присуствуваа на разговорите. Останува да се види колку Москва ќе може да постигне со вакви аргументи.
Пратениците на Трамп ја повикаа Москва да се сврти кон иднината
Еден американски функционер рече дека Виткоф и Кушнер им кажале на Русите дека многу работи се промениле од декември 2021 година, кога Москва побара нов договор со кој ќе се стави крај на повеќето воени активности на НАТО во поголемиот дел од источна и централна Европа.
Американските пратеници ја повикаа руската страна да се сврти кон иднината, рече функционерот кој сакаше да остане анонимен поради чувствителноста на преговорите. Според него, пратениците на Трамп се подготвени да разгледаат нови предлози од Москва што би вклучувале специфични руски чекори за намалување на тензиите.
По состанокот во Абу Даби, Кушнер и Виткоф отпатуваа во Москва во четврток, каде што се сретнаа со Путин. За време на делот од состанокот со отворена камера, Кушнер му рече на Путин дека Русија, Украина, Европа и САД веќе постигнале напредок во прашањата за „долгорочна безбедност“.
Но, Путин подоцна им рече на американските пратеници дека предлогот на Русија за 2021 година за повлекување од НАТО сè уште ја одразува „нашата визија за основање на неделива безбедносна архитектура“, рече Јуриј Ушаков, советник за надворешна политика на Путин, по состанокот.
Американските претставници отпатуваа од Москва во Даблин во четврток, каде што го информираа украинскиот претседател Володимир Зеленски за разговорите. После тоа, Кушнер изјави дека „договор не може да се склучи без Европејци на преговарачката маса“.
Што бара Русија од НАТО и Украина?
Сепак, фактот дека почетната позиција на Русија за европската безбедност оваа недела остана речиси непроменета во споредба со пред пет години покажува колку ќе биде тешко да се најде компромис што би го навел Путин да ја заврши војната.
Документот со кој Русија ја презентираше својата позиција оваа недела нема меморандум или потпис. Во дипломатски жаргон, тоа е таканаречен „нон-пејпер“, неофицијален документ со кој едната страна ги презентира своите ставови.
Повторувајќи ги барањата од декември 2021 година, документот наведува дека земјите од НАТО мора да исклучат какво било понатамошно проширување на Алијансата, како и „какви било воени активности“ во Украина и други делови од „Источна Европа, Јужен Кавказ и Централна Азија“.
Документот покажува дека Путин, покрај тоа, дополнително ги заострил некои од своите барања. Во 2021 година, Русија побара НАТО да се откаже од програмата за нуклеарно одвраќање што им овозможува на европските сојузници на САД да учествуваат во механизмите за заштита под американскиот нуклеарен чадор.
Сега Москва бара Франција и Обединетото Кралство да ја исклучат можноста за користење на нивното нуклеарно оружје за заштита на други европски земји. Таквата можност интензивно се дискутираше во Европа во текот на изминатата година, делумно поради загриженоста за подготвеноста на Трамп да им помогне на сојузниците на НАТО.
Москва бара прекин на воената помош за Украина и повлекување на НАТО
Рускиот документ, исто така, се стреми да ја запре воената помош за Украина, повикувајќи на прекин на „снабдувањето со секаков вид западно оружје, воена опрема и производи за Украина“. Според документот, Русија би се согласила со членството на Украина во Европската Унија само ако Украина не учествува во заедничката одбранбена политика на Унијата.
Повторувајќи ги барањата од 2021 година поставени пред инвазијата, Русија, исто така, бара НАТО да ги повлече своите трупи и воени бази кон границите на алијансата од 1997 година, пред да започне со проширувањето во централна и источна Европа. Таквиот потег би ја ослабнал способноста за одбрана на најранливите членки на НАТО, вклучувајќи ги Полска и поранешните советски балтички републики Естонија, Латвија и Литванија.
Во последните денови, откако почнаа да протекуваат информации за строгите барања на Русија од Абу Даби, некои европски лидери брзо ги отфрлија како неприфатливи.
Полскиот премиер Доналд Туск во четврток изјави дека „прифаќањето на руските услови би значело директна закана за безбедноста на Полска“.
„Јасно е дека тие се неприфатливи не само за Украина, туку пред сè за Европа, а секако и за земји како Полска“, рече Туск во Даблин.
Генералот Алексус Г. Гринкевич, највисокиот американски воен командант во Европа, исто така учествуваше во преговорите во Абу Даби. Гринкевич, кој е и врховен командант на силите на НАТО во Европа, имаше жестока дискусија со руските претставници за време на разговорите, барајќи од нив да ги објаснат своите загрижености за безбедноста во Европа, според две лица кои беа присутни.
Европа предупредува дека нејзината безбедност не може да се одлучи без неа
Обновените руски барања доаѓаат во време кога Виткоф и Кушнер ги засилија напорите во последните месеци за исполнување на ветувањето на Трамп за прекин на војната во Украина. Како дел од овие напори, американските претставници ги продлабочија дискусиите за можни деловни договори со Русија и одлучија да го отворат прашањето за долгогодишните барања на Путин за преговори за нова европска „безбедносна архитектура“.
Претходно, украинските застапници тврдеа дека се подготвени да разговараат со Русија за вакви прашања само откако Москва ќе ја заврши инвазијата. Но, околностите се променија.
Премиерот на Луксембург, Лук Фриден, во едно интервју изјави дека е „природно“ Американците да разговараат со Русите и Украинците истовремено.
„Но, тие разговараат и за иднината на Европа. Ние им велиме: „Не можете да разговарате за иднината на Европа без нас на преговарачката маса“, рече Фриден.
(Vecer.mk VIA)
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
