Веста за смртта на американскиот воено-хушкачки „јастреб“ Линдзи Греам, еден од „Трите амигоси“ на американската воена моќ, во никој случај не е медиумски материјал за пристојни сеќавања по правилото „за мртвите сè најубаво“.
Реконструкцијата на последните 72 часа од неговиот живот открива дека ненадејно почина политичар од „супертешка категорија“, чие заминување може да ја промени динамиката на двата моментално најважни конфликти на планетата: оној во Украина и бизарната војна на САД со Иран. Во двата случаи, Греам секогаш бараше повеќе воени акции. Заминувањето на овој поранешен воен правник, кој стигна до чин полковник во резервниот состав на американското воено воздухопловство, тешко може да се пренагласи – замина најстраствениот промотор на американските војни во последните 30 години, човекот кому воено-индустрискиот комплекс најмногу му должи за епскиот профит.
Интересно е што бомбардирањето на СР Југославија во 1999 година беше една од ретките исклучоци каде Греам гласаше против воена акција. Но, затоа жестоко лобираше за војната во Авганистан, Ирак, уривањето на Гадафи во Либија и војната против Асад во Сирија. Иран му беше повеќедецениска омилена мета, бараше превентивна војна против Северна Кореја, а ако се прашуваше тој, САД ќе интервенираа и во Венецуела во 2019 година. Конечно, тој беше најгласниот заговорник на американското воено учество во војната меѓу Украина и Русија.
Последниот од „Трите амигоси“
Воената индустрија брзо ќе најде нов промотор во Сенатот, но смртта на Греам е политички деликатна бидејќи тој беше последниот жив член од моќното републиканско трио „Трите амигоси“ (заедно со Џон Мекејн, кој почина во 2018, и Џо Либерман, кој почина во 2024 година). Оваа тројка нон-стоп ги промовираше воените интервенции на телевизија и ги влечеше конците на безбедносната политика. Прелиминарните наоди покажаа дека 71-годишниот Греам починал од пукање (дисекција) на аортата, поврзано со атеросклероза.
Дополнителен проблем за републиканците и воените лобисти е и здравјето на 84-годишниот Мич Меконел, кој беше неофицијалниот четврти член на оваа про-воена група. Тој беше хоспитализиран по пад во јуни 2026 година и сè уште се нема вратено во Сенатот, што ја доведува во прашање републиканската мнозинство и ја прави смртта на Греам вистинска политичка супербомба.
Хуманинизмот никогаш не беше одлика на Греам. Во јануари 2024 година викаше: „Удрете го Иран сега и силно“, а за време на страдањата во Газа, порачуваше: „Дајте му ги на Израел бомбите што му требаат за да ја заврши војната... Учете од Хирошима и Нагасаки, направете го она што морате“. Неговата теза беше дека долгата војна е подобра од повлекувањето.
Последниот роденден во ноќен воз за Киев
Последната недела од животот на Греам беше минијатура на целата негова кариера: патувања, војни, санкции. Во Анкара лобираше за нови санкции против Москва, а на својот 71. роденден (9 јули) тргна со ноќен воз преку Полска за Киев бидејќи воздушниот простор на Украина е затворен. Во петокот се сретна со Зеленски, кој му подари традиционална кошула, а Греам се нашали дека е „постар, но не и помудар“. Потоа посети погон за воени дронови и сладострасно објави дека Белата куќа конечно прифатила нов закон за санкции против оние кои купуваат руска нафта.
Во саботата се врати во Вашингтон, исцрпен, но задоволен. Разговараше со новинари, со Нетанјаху и на крајот со Трамп – што најверојатно му беше и последен разговор во животот. Трамп подоцна изјави дека Греам звучел малку уморно, но нормално. Околу 20:30 часот, брзата помош прими повика од неговиот дом на Капитол Хил поради болки во градите, а 25 минути подоцна започнала реанимација поради срцев застој.
Иако неговиот кабинет објави дека починал по кратко боледување и дека „семејството бара мир“, тоа создаде погрешна слика. Греам никогаш не се ожени и немаше деца. Зад себе ја остави само помладата сестра Дарлин, за која се грижеше од својата 22-ра година кога им починаа родителите. Човекот кој испрати илјадници туѓи деца во војна, самиот немаше свои.
На крајот, останува запаметено неговото лицемерие со Трамп. Пред да сфати дека Трамп му треба за воена моќ, во 2015 година Греам за него зборуваше: „Тој е ксенофобичен верски фанатик кој распирува расна омраза... Тој е луд и неспособен за функција. Сакате да ја направите Америка повторно голема? Кажете му на Трамп да оди по ѓаволите!“. Но, штом Трамп тргна во војна со Иран, Греам веднаш „заборави“ на овие зборови и му стана најблизок сојузник.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
