Прашањето дали некој е ноќна птица или ранобудник е многу покомплексно отколку што вообичаено се мисли, бидејќи нашиот циклус на спиење зависи од комбинација на генетика, возраст и околина. Д-р Џон Саито објаснува дека биологијата има клучна улога во овие процеси, па така децата природно стануваат порано, тинејџерите преминуваат во ноќни типови поради хормоните, додека во постарите години луѓето повторно стануваат ранобудници заради намаленото ниво на мелатонин. Иако овие фази се менуваат низ животот, нашиот основен хронотип, односно природната склоност на телото да заспие во одредено време, останува конзистентна карактеристика, пишува „popsci“.
Генетиката е еден од пресудните фактори, со оглед на тоа што науката идентификувала дури 351 генетски фактор кои влијаат врз нашите преференции за утрото или ноќта. Постои теорија дека ваквите разлики биле еволутивно корисни за раните човечки заедници бидејќи овозможувале некој секогаш да биде буден и да стражари. Овие „вградени ноќни чувари“ често се наследни, па ако вашите предци биле активни по полноќ, голема е веројатноста и вие да го следите тој пример. Покрај гените, врз нашиот ритам влијае и околината, особено вештачката светлина во градовите која го потиснува мелатонинот и ги тера луѓето да остануваат будни до доцна.
Иако истражувањата покажуваат дека ранобудниците често се во подобра физичка и ментална форма, ноќните птици и среднобудниците се карактеризираат со поостра меморија. Сепак, кај оние што остануваат будни до зори постои зголемен ризик од депресија и метаболички нарушувања. Клучот за добро здравје не е во форсирање на одреден ритам, туку во усогласување на сопствената физиологија со социјалните обврски. Најважно е да се одржува конзистентност во спиењето и да се избегнува хроничен замор, бидејќи познавањето на периодите во кои телото функционира најдобро може значително да ја зголеми продуктивноста и да го заштити имунолошкиот систем.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
