Руската вселенска агенција Роскосмос потпиша договор со НПО Лавочкин за изградба на лунарна нуклеарна централа, со цел да започне со работа до 2036 година.
Планот вклучува три клучни мисии планирани за 2033, 2034 и 2035 година, кои ќе ги постават темелите за енергетски систем на Месечината. Проектот е еден од најамбициозните вселенски планови на Русија во наредните децении.
Проектот е дел од поширока стратегија за премин од единечни мисии кон трајно присуство на Месечината, вклучувајќи поддршка за ровери, опсерватории и инфраструктура за Меѓународната лунарна истражувачка станица. Ова ја позиционира Русија во глобалната трка за долгорочна лунарна инфраструктура.
Според планот, првата мисија во 2033 година ќе служи како подготовка и почетна поддршка, додека 2034 година ќе биде посветена на испорака на дополнителна инфраструктура. Клучниот модул за напојување ќе биде лансиран во 2035 година и поставен на површината на Месечината. Секоја мисија има прецизно дефинирана техничка и логистичка улога.
Целиот систем е дизајниран како повеќефазен проект со постепен развој на инфраструктурата, вклучувајќи вселенски летала, тестирање на Земјата и конечно распоредување на Месечината. Овој пристап го намалува ризикот и овозможува планот да се прилагоди во зависност од резултатите од претходните фази.
Проектот се спроведува во соработка со Росатом и Институтот Курчатов, со фокус на нуклеарен извор на енергија што би овозможил долгорочни операции на Месечината. Се очекува дека овој систем би можел да стане клучна енергетска основа на идните лунарни бази.
Руските претставници наведуваат дека системот би морал да биде помоќен од првично разгледаните 10 киловати, бидејќи таквото ниво би било недоволно за индустриски процеси како што се екстракција на ресурси, производство на кислород и гориво од мраз. Повисоката моќност би овозможила и проширување на автономни системи на површината на Месечината.
Првичната верзија на лунарната електрана предвидува моќност до 10 киловати, маса до 1.200 килограми и работен век од најмалку 10 години. Системот мора да издржи лансирање, вакуум, зрачење и екстремни температурни флуктуации. Дизајнот мора да биде што е можно поотпорен на дефекти без можност за директна поправка.
За време на лунарните ноќи температурите можат да паднат до минус 150 степени Целзиусови, што е еден од клучните технички предизвици за стабилно работење на реакторот и придружните системи. Затоа, се развиваат посебни системи за термичка заштита и автономна контрола.
Русија го развива проектот во соработка со Кина преку програмата Меѓународна лунарна истражувачка станица (ILRS), во која се вклучени и други земји како што се Србија, Јужна Африка и Белорусија. Проектот е планиран во неколку фази во текот на 2030-тите. Оваа соработка има за цел да ги намали трошоците и да ја зголеми технолошката размена меѓу партнерите.
Во исто време, НАСА и други светски агенции развиваат и планови за лунарни нуклеарни системи, вклучувајќи ја и целта САД да вратат луѓе на Месечината до 2028 година и да инсталираат реактор до 2030 година. Оваа паралелна трка го покажува забрзаниот глобален интерес за трајно присуство на Месечината.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
