35-годишниот Шах до неодамна беше градоначалник на Катманду. Поранешниот рапер е фаворит за победа на предвремените парламентарни избори во четврток и би можел да стане првиот светски лидер донесен на власт од Генерацијата Z, по бунтовите на младите во Непал пред шест месеци.
Еден од Генерацијата Z рече дека ја поддржува „Балена“, како што е популарно познат политичарот, „затоа што е помлад и изгледа како навистина да ќе направи нешто додека е на функција“.
Но, некои помлади гласачи во Непал стравуваат дека ѕвездата пријателски настроена кон интернетот можеби маскира многу погрда форма на авторитаризам и го користи движењето Генерацијата Z за да наметне политика на „силна рака“.
Шах веќе ја искористи полицијата против сопствените граѓани, насилно иселувајќи ги сквотерите од речните брегови на Катманду кратко откако стана градоначалник.
Маџид Ансари, 25-годишен студент по право во главниот град, за „Телеграф“ изјави: „Ако можеше да ја злоупотреби општинската полиција на овој начин, што можеше да направи со Националната полиција на Непал?“
„Слободата на изразување исто така може да биде во опасност.“
Политичкиот аналитичар Тула Нарајан Шах предупреди: „Генерацијата З е преземена од Бален... Движењето на Генерацијата З е историја. Сега е игра помеѓу различни центри на моќ.“
Но, многу млади гласачи го презираат политичкиот естаблишмент и сакаат да пробаат нешто ново, дури и ако некои се скептични во врска со намерите на овој нов политички играч.
Група гласачи кои гласаат за прв пат за „Телеграф“ изјавија дека ќе гласаат за Шах и неговата партија Растрија Сватантра (RSP) главно поради неуспехот на постарите партии.
Ансари рече дека пријателите го прашуваат: „Ако не Бален, тогаш кој?“
Изборите доаѓаат по протестите против корупцијата во септември, во голема мера организирани од фрустрирани млади луѓе во Непал.
Слични младински бунтови избувнаа низ Азија, Африка и Јужна Америка минатата година, поттикнати од гневот поради нееднаквоста, корупцијата и претераното прикажување на богатството од страна на семејствата на владини службеници.
Ансари се придружи на протестите кога тие започнаа на 8 септември, пред смртоносната полициска акција следниот ден да предизвика немири што вклучуваа палење на министерства, Врховниот суд и домовите на политичарите.
Најмалку 76 лица беа убиени, принудувајќи го премиерот КП Шарма Оли да поднесе оставка, по што интервенираше армијата.
Водачите на генерацијата Z подоцна беа поканети на разговори што доведоа до формирање привремена влада, со рок од шест месеци за нови избори.
Вработувањето е уште еден голем проблем за младите во земјата. Се проценува дека три милиони Непалци работат во странство, особено во Заливот, честопати во експлоататорски услови.
Со 915.000 гласачи кои гласаат за прв пат и се упатуваат кон гласачките места во четврток, тие се надеваат дека нов вид политика би можела да донесе промени на подобро.
За да им се спротивстави на етаблираните партии и нивните постари лидери, Шах е под притисок од младинските лидери да ги здружи силите со новата партија Растрија Сватантра, предводена од популарниот поранешен новинар и активист за борба против корупцијата Раби Ламичане.
Иако политички почетник, на Шах му е кажано дека ќе биде именуван за премиер ако партијата победи на изборите.
Дев Нарајан Мандал, еден од многуте кандидати на РСП под 40 години, рече: „Бален покажа дека ако ја имате вистинската личност на вистинската позиција, можете да постигнете резултати и покрај бирократските пречки“.
Критичарите велат дека борбеноста и иконоклазмот на Шах имаат и темна страна.
Судирите со бирократите го парализираа управувањето со Катманду, додека неговите испади на социјалните медиуми го направија политички ризик.
Во објава на Фејсбук во ноември, која подоцна беше избришана, тој напиша: „Јебе Америка, јебе Кина, јебе Индија“, именувајќи ги најважните партнери во надворешната политика на Непал, пред да ги проколне домашните политички партии, вклучително и РСП. „Сите вие заедно не можете ништо да направите“, додаде тој.
Мандал призна дека повеќето гласачи со кои се сретнал биле водени повеќе од презир кон старите политичари отколку од ентузијазам кон новите сили.
„Никој не ме прашува за политиките на нашата партија. Луѓето сакаат само две работи. Првото е да се разбие политичкиот картел“, рече тој, осврнувајќи се на партиите и лидерите кои со децении ја разменуваат власта.
„Второто е да се стават корумпираните политичари во затвор.“
Како и со многу нови политички движења, социјалните медиуми ѝ дозволија на оваа технолошки искусна партија да ги предизвика етаблираните ривали, чии организации допираат до најоддалечените хималајски села.
Нејзината онлајн популарност им овозможи и на лидерите на РСП да го избегнат надзорот што го нудат традиционалните медиуми.
Во анкета минатата година, 84 проценти од испитаниците во неколку провинции во Непал рекоа дека онлајн платформите како Фејсбук и ТикТок сега се нивниот главен извор на вести, според податоците од невладината организација Пурак Азија.
Минатиот месец, истрагата на Катманду Пост откри дека на 24 истакнати страници на Фејсбук, РСП се појави во повеќе објави отколку сите други партии заедно.
Неговата популарност на социјалните медиуми го направи Шах култна фигура за некои.
Раџа Махасет, продавач на пазар во јужниот град Џанакпур, гордо покажа фотографии за „Телеграф“ на кои потопува кукла од градоначалникот на Катманду во светата река Ганг за време на хинду поклонение во Индија.
Семејството на Шах потекнува од село во близина на Џанакпур, во рамнините што граничат со Индија.
Сантош Дас, сопственик на тезга за чај во селото, рече дека тој и сите негови муштерии се „100 проценти горди на Бален“, додавајќи дека социјалните медиуми им покажале дека тој „го исчистил Катманду“.
Заедниците во јужните рамнини на Непал долго време се маргинализирани, а многумина се надеваат дека Шах, како премиер, ќе донесе промени.
Политичкиот аналитичар Тула Нарајан Шах, која доаѓа од истиот регион, верува дека политиките на Шах и на РСП се фундаментално конзервативни, одразувајќи го национализмот на попривилегираните делови од општеството.
Нивниот фокус на „меритократија“ би можел да ги поткопа постојните гаранции за вклучување на ранливите групи, како што се парламентарните квоти и децентрализацијата на власта преку федерализмот.
Осврнувајќи се на септемвриското востание, аналитичарот рече: „Генерацијата Z беше Генерација Z четири часа. После тоа, стана нешто друго, а Бален успешно ја презеде контролата. Инаку, нема лидерство или организација.“
Некои веруваат дека Шах може да има тешкотии да наметне авторитарен стил на владеење: мешаниот изборен систем на Непал и големиот број партии значат дека коалициските влади се вообичаени.
Но, дури и мнозинството за РСП во парламентот би можело да биде нестабилно, бидејќи на партијата ѝ недостасува кохезија и дисциплина како постарите политички партии.
Шах и неговата партија би се соочиле и со огромни очекувања во земја каде што редовните избори се длабоко вкоренети.
Мадав, возач на такси во Катманду, рече дека ќе гласа за РСП, но додаде: „Ако не се покажат како што треба, ќе ги исфрлиме.“
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
