Секоја година имаме се помалку снег, па со право се прашуваме дали ќе дојде година кога воопшто ќе го нема. И по се изгледа дека таа година ќе дојде.

Оваа година за видовме колку-толку снег, но како што покажуваат климатските прогнози подготвени од Институтот за заштита на животната средина – Национален институт за истражување, оваа зима е повеќе исклучок отколку временските стандарди што можеме да ги очекуваме во следните децении.

Авторите на извештајот посочуваат дека за промените што се случуваат во зимската аура најдобро сведочат мерењата на времето во последните 20 години на 20 век и почетокот на 21 век, температурата на воздухот била јасна особено во зимските месеци .

„Промените се видливи и во карактеристиките на снежната покривка чија дебелина во периодот 1952-1990 година била во просек од 2,5 до 12,9 цм, додека во годините 1991-2013 година само од 1,7 до 9,7 цм. Времето на задржување на снегот исто така е скратено: во 1952-1990 година во просек било 49 дена, а во 1991-2012 година 44 дена.

Истражувачите исто така забележале дека зимата 2019 година е период кој значително се разликува од долгорочните мерења и набљудувања, кога температурите биле повисоки од претходниот просек за периодот јануари-март. Сличен тренд е забележан и во 2020 година.

„Ова укажува на прогресивен долгорочен тренд на зголемување на просечните месечни температури во зимските месеци и постепено намалување на деновите покриени со снег.“

Кристоф Скотак, експерт во Институтот за заштита на животната средина – Национален институт за истражување, нагласува дека благата зима фаворизира развој, вклучувајќи многу видови инвазивни растенија, како и штетници и инсекти кои пренесуваат бројни болести.

„Со глобалното затоплување, предвидениот развој и зголемувањето на дистрибуцијата на вектори, можеме да очекуваме значително зголемување на здравствените ризици и промени во екосистемите.“

Институт за заштита на животната средина – Национален институт за истражување, во рамките на проектот Клима 2.0, подготви климатски проекции за Полска до 2100 година.

Предвидувањата вклучуваат, меѓу другото, температурата на атмосферскиот воздух и количината на врнежи.

„За време на подготовката на прогнозите се донесени две сценарија за развој: RCP4.5 и RCP8.5, чии резултати ја опишуваат усвоената варијанта на економски и демографски промени и како резултат на нивото на емисии на стакленички гасови, особено CO 2.

Варијантата RCP4.5 претпоставува дека, благодарение на новите технологии, ќе можеме да го намалиме нивото на емисии на стакленички гасови до таква мера што во 2100 година концентрацијата на јаглерод диоксид нема да надминува 540 ppm.

„Со оваа претпоставка ќе биде можно да се забават прогресивните климатски промени и да се запре деградацијата на природната средина“, велат истражувачите.

Авторите на извештајот зборуваат и за помалку оптимистичко сценарио.

„Варијантата RCP8.5 очекува да ја одржи сегашната стапка на раст на емисиите на стакленички гасови и да достигне врв до 2100 година. Концентрација на јаглерод диоксид да достигне 940 ppm. Следењето во оваа насока е лесен начин за прогресивни и неповолни временски промени, кои во текот на подолг временски период може да се покаже како фатално за целата околина“, се вели во извештајот.

Важна заедничка карактеристика на обете варијанти е поголемо зголемување на просечните вредности на температурата во зимските месеци (декември, јануари, февруари). Во двете сценарија, интензитетот на порастот на температурата се зголемува од запад кон исток – оваа насока на промена е типична за повеќето европски земји.

„Прогнозите на ЕУРО-КОРДЕКС покажуваат дека температурата на Стариот континент во тековниот век ќе продолжи да расте побрзо од светскиот просек – во споредба со периодот 1971-2000 година во различни региони ќе се зголеми за 1,4-4,2  степени Целзиусови во сценариото RCP4. 5 и 2,7 до 6,2 степени Целзиусови во сценариото RCP8.5.

Ова значи дека се соочуваме со сè помалку студени зими и помалку снег, заклучуваат истражувачите.